چهارشنبه ۲۲ مهر ۱۳۹۴ - ۱۷:۲۴

ثبت اختراع دانش‌آموخته دانشگاه یزد در زمینه صنعت کاشی و سرامیک

عابدی

قدس آنلاین یزد - تولید و تعمیر قالب‌های پانچ کاشی و سرامیک با استفاده از خمیر پودر فروآلیاژهای کاربیدزا توسط فرایندهای جوشکاری قوسی عنوان اختراع بهرام عابدی دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مهندسی مواد دانشگاه یزد است که نشان ثبت ملی را نیز دریافت کرده است.

به گزارش قدس آنلاین از یزد، وی که متولد سال ۶۸در اصفهان و درحال حاضر ساکن یزد است در گفتگو با روابط عمومی دانشگاه گفت: در قالب‌های کاشی و سرامیک در صنعت مشکلاتی وجود داشت. در بازدیدی که از کارخانه‌های کاشی یزد انجام شد همه از این موضوع شکایت داشتند که قالب‌های ایرانی اصلاً کیفیت ندارند و به دلیل تحریم‌ها به سختی قالب تهیه می‌کنند. همین موضوع ایده‌ای شد برای انتخاب پروژه کارشناسی ارشد و نهایتاً منجر به این اختراع شد.

عابدی توضیح داد: اولین مرحله تولید کاشی و سرامیک، پرس خاک و تولید یک سرامیک بیسکویت شکل است. در این مرحله به دلیل شرایط سایشی شدید، عمر قالب‌های تولید داخل کم بوده و قالب باید تعمیر شود. لبه‌های کاشی و سرامیک به وسیله برآمدگی کوچکی در قالب‌های پانچ، ایجاد می‌شود. برای ایجاد این برآمدگی در قالب‌های پانچ کاشی و سرامیک از روش‌های مختلف جوشکاری استفاده می‌شود. همواره یکی از محدودیت‌های این روش ایجاد یک لبه مقاوم به سایش است.

وی افزود: درحال حاضر از سیم‌ها و روکش‌های آلیاژی به منظور ایجاد یک لبه با خواص سایشی مورد نیاز استفاده می‌شود. فرایند تولید سیم و روکش آلیاژی علاوه‌ بر پیچیده‌ بودن از نظر فنی، قابلیت انعطاف نداشته و از نظر اقتصادی نیز هزینه‌های زیادی دارد. در این اختراع با استفاده از خمیر حاوی پودر فروآلیاژهای کاربیدزا از جمله کروم، مولیبدن، وانادیو، تنگستن و ... باعث افزودن این عناصر به حوضچه مذاب شده و منجر به ایجاد فازهای سخت کاربیدی با مقاومت به سایش مناسب می‌شود. در نهایت باعث افزایش عمر این قالب‌ها می‌شود و درحال حاضر کاملاً با نمونه‌های خارجی قابل رقابت است.

وی در خصوص روش اجرایی برای به کارگیری اختراع گفت: ساخت خمیر در این اختراع به صورت نیمه صنعتی انجام شده و به منظور قابلیت پیاده سازی صنعتی از کلیه مواد و روش‌های صنعتی استفاده شده است. به عنوان یک نمونه صنعتی اجرا شده، از پودرهای کروم و کربن با نسبت ۱:۹ به همراه چسب پی‌وی‌ای خمیر تهیه شد و نتایج به دست‌آمده حاکی از بهبود چشمگیر خواص سایشی و خوردگی بود.

عابدی تصریح کرد: با توجه به هزینه کمتر در تولید و انعطاف‌پذیر بودن ترکیب شیمیایی، این خمیرها می‌تواند جایگزین مناسبی برای سیم‌جوش‌ها و الکترودهای روکشی سخت باشد. علاوه بر این در حال حاضر امکان تامین سیم‌ جوش آلیاژی در داخل کشور نبوده و کلیه تولیدکنندگان و تعمیرکنندگان این قالب‌ها از روش الکترود دستی (SMAW) استفاده می‌کنند که خود باعث افزایش زمان تولید و هزینه‌ها و از طرف دیگر کاهش کیفیت و دقت می‌شود.

وی درخصوص مزایای این قالب نسبت به قالب‌های خارجی گفت: در این اختراع برای اولین بار در دنیا از خمیرپودرهای فروآلیاژ کاربیدزا به منظور ایجاد لبه بر روی قالب‌های پانچ کاشی و سرامیک استفاده شده است. این قالب علاوه بر مکانیزه کردن فرایند در کاهش هزینه‌ها نقش بسزایی دارد. همچنین قیمت تمام شده این قالب‌ها به مراتب کمتر است، سرمایه‌هایی که شرکت‌های کاشی باید برای تهیه قالب‌های ذخیره، صرف کنند نیز به سرمایه جاری آن‌ها باز می‌گردد. زمان و هزینه تعمیر به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش می‌یابد و باعث صرفه جویی ارزی می‌گردد.

وی با اشاره به انگیزه خود برای این اختراع اظهار داشت: به نظر یکی از موضوعاتی که در جامعه علمی کمتر احساس می‌شود ولی واقعاً به آن نیاز داریم، حرکت کردن در راستای حل مشکلات صنعت کشور و ارتباط موثر بین صنعت و دانشگاه است. با توجه به اینکه حدود 4 سال سابقه فعالیت در صنعت دارم، همیشه به دید صنعتی و کاربردی به مسایل نگاه کرده‌ام و نه صرفاً علمی. چیزی که در این اختراع خیلی ایجاد انگیزه می‌نمود، حل یکی از همین مشکلات صنعت کشور بود و رمز موفقیت یک اختراع همین موضوع است. یک ایده در صورتی واقعاً تبدیل به اختراع می‌شود که نیازی از جامعه را مرتفع کند.

وی افزود: این اختراع را در کلیه صنایع تولید کاشی و سرامیک که  از قالب‌های پانچ برای پرس کردن خاک و آماده‌سازی برای پخت استفاده می‌شود، کاربرد دارد. همچنین از این خمیر می‌توان در کلیه کارگاه‌ها و کارخانه‌های تعمیر و تولید قالب‌های پانچ کاشی و سرامیک استفاده کرد. در حال حاضر فاز تجاری سازی اختراع با حمایت کاشی پرسپولیس و شرکت ستبر پولاد پارسیان در حال اجراست.

عابدی افزود: حمایت‌های خیلی خوبی از این طرح شد. شرکت الکترود یزد در فاز اجرایی و مرکز نوآوری پارک علم و فناوری یزد کمک‌های زیادی به اجرای این طرح کردند. همچنین یک سری از هزینه‌ها را شخصاً پرداخت کردم که البته لذت اختراع هم به همین است.

دریافت سه لوح تقدیر از سوی وزیر علوم به عنوان دبیرکل برتر انجمن‌های علمی دانشجویی در ششمین جشنواره ملی حرکت، به عنوان رابط اجرایی چهارمین جشنواره ملی حرکت و به عنوان عضو شورای مرکزی اتحادیه علمی دانشجویی برتر در چهارمین جشنواره ملی حرکت، همچنین دریافت لوح تقدیر از معاون علمی پژوهشی معاونت علمی فناوری ریاست جمهوری،معاونت و مدیرکل امورفرهنگی وزارت علوم،  رییس دانشگاه، استانداریزد به عناوین مختلف، کسب رتبه سوم مسابقات ملی عملیات حرارتی و... از جمله افتخارات این مخترع بوده است.

وی در پایان با قدردانی از دکتر مسعود مصلایی‌پور عضو هیات علمی دانشگاه یزد و استاد راهنمای وی در این طرح افزود: به نظر من دانشی که دانشجو در دانشگاه باید کسب کند، صرفاً واحدهای درسی نیست. بلکه آموزش کار تیمی، برقراری ارتباط موثر، مدیریت و... از دانش‌هایی هستند که با کمترین هزینه در دانشگاه قابل تحصیل است. بر همین اساس بنده وارد فعالیت در انجمن‌های علمی دانشجویی شدم و به مدت دو سال به عنوان دبیرکل انجمن‌های علمی دانشگاه یزد، یک سال دبیر اتحادیه مهندسی مواد ایران، یک سال دبیر شورای تعامل دانشجو و دانشگاه، دبیر مسابقات ملی عملیات حرارتی و... فعالیت کردم.