پنجشنبه ۳۱ مرداد ۱۳۹۸ - ۱۴:۴۸

قدس بررسی کرد

طنز تلخ سرنوشت کاریکاتورهای بوستان بهار!

سرور هادیان

باغ کاریکاتور

کاریکاتور، هنری با زبان بین‌المللی و با جذابیت‌های بصری است که تاریخچه این هنر در ایران به پس از دوران مشروطه می‌رسد. بعدها این هنر به مطبوعات راه یافت و اوج استفاده از کاریکاتور در مطبوعات را می‌توان به دهه ۶۰ با مجله طنز گل آقا یادآور شد.

 بعدها کاریکاتور در تلویزیون هم جای خود را پیدا کرد و امروز کاریکاتور برای مردم هنری شناخته شده و قابل تأمل است و به دلیل عناصری چون جذابیت، عامه فهم بودن و تأثیرگذاری بسیار، هنر خوبی برای فرهنگ‌سازی شهروندی محسوب می‌شود. شهری که سالانه پذیرای زائران و گردشگران خارجی بسیاری است و این در حالی است که خوشبختانه مشهد در طول دو دهه اخیر جایگاه خوبی در هنر کاریکاتور داشته و درخشش هنرمندان شهرمان در جشنواره‌های ملی و بین‌المللی نشان از همین ادعاست.

در دوره چهارم شورای اسلامی شهر مشهد، معاونت فرهنگی اجتماعی وقت با درک صحیح از موضوع و ظرفیت‌سنجی درست، اقدام به مطالعه و بررسی ده‌ها هزار اثر کارتون و کاریکاتور هنرمندان ایران و دیگر کشورها کرد و از بین آن‌ها یک هزار اثر برتر و شاخص را با مضامین و موضوعات گوناگون انتخاب کرد. سپس با انتخاب بوستان بهار واقع در منطقه۳، نخستین و تنها باغ کاریکاتور ایران و جهان را با طول سه کیلومتر و نصب یک هزار اثر، ایجاد و افتتاح کرد.

اقدامی که از جهت بداعت و جذابیت‌های آن مورد تأیید و تشویق بسیاری از هنرمندان شاخص کاریکاتور کشور و صاحب‌نظران حوزه فرهنگ و هنر قرار گرفت و می‌توانست جزو مقاصد تفریحی و گردشگری زائران و مجاوران قرار گیرد و مشهد را تبدیل به کانون رویدادهای هنر کارتون و کاریکاتور کند. اما مدت‌ها پس از افتتاح، این آثار جمع‌آوری شد و از سرنوشت این آثار اطلاعی در دست نیست.

  یک هزار اثر منتخب

رئیس حوزه هنری خراسان رضوی که در آن دوران به عنوان قائم مقام معاونت فرهنگی- اجتماعی شهرداری مشهد مشغول به کار بوده است در گفت‌وگو با خبرنگار ما در این باره می‌گوید: سال ۹۵ به مدت یک سال کار مطالعه روی آثار برتر کاریکاتوریست‌های ملی و بین‌المللی انجام شد و بهترین‌های آن‌ها توسط تیمی متشکل از صاحبنظران هنری و کاریکاتوریست‌های بنام منتخب شد.

میثم مرادی بیناباج با اشاره به این نکته که از بین بیش از ۱۰ هزار اثر تعداد یک هزار اثر برتر انتخاب شد، می‌افزاید: این آثار با مضامین مختلف فرهنگی، اجتماعی و ضد نظام سلطه و حوزه شهروندی انتخاب و سپس دسته‌بندی و به صورت تابلوهایی آماده شد و با هماهنگی شهردار وقت و معاونت‌های مرتبط در حوزه شهرسازی و خدمات شهری، بوستان بهار به عنوان مکانی برای افتتاح باغ کاریکاتور و نصب آثار شناخته شد.

  باغ کاریکاتور و یک ظرفیت جدی

وی توضیح می‌دهد: به اعتقاد من این بوستان دارای ظرفیت ویژه‌ای بود که می‌توانست شهرمان را به عنوان یک پایگاه جدی کاریکاتور معرفی کند و باغ کاریکاتور به عنوان یک موقعیت دیدنی و گردشگری برای انبوه زائران داخلی و خارجی مورد استفاده قرار بگیرد.

مرادی بیناباج اظهار داشت: پیش‌بینی‌هایی هم مبنی بر برگزاری رویدادهای مرتبط با هنر کارتون برنامه ریزی شده بود. از این رو برنامه‌هایی چون برگزاری محافل و حتی جشنواره‌هایی با محوریت کاریکاتور می‌توانست در این محل برگزار شود. این باغ می‌توانست ارزش افزوده‌ای برای فعالیت‌های فرهنگی و هنری ایجاد کند.

  کاریکاتورهایی که جمع‌آوری شد

رئیس حوزه هنری خراسان رضوی با اظهار تأسف از جمع‌آوری یک هزار تابلو کاریکاتور در بوستان بهار خاطرنشان می‌کند: متاسفانه باخبر شدیم این باغ کاریکاتور برچیده و حذف شده و سراغی از این آثار نداشتیم و در کمال تعجب چندی پیش در حال گذر از روستای بسکاباد در بخش نیمبلوک از توابع قائنات در خراسان جنوبی، تعدادی از آن آثار را دیدم که در خیابان اصلی روستا نصب شده بود.

  کاری با مطالعات و بودجه

وی تصریح می‌کند: البته خوشحالم که مسئولان دهداری یک روستا به این فهم رسیده‌اند که این آثار موجب زیبایی روستایشان است و این استقبال را نشان دادند. وی اظهار می‌دارد: واقعاً گله‌مندیم از مسئولان فرهنگی شهر که با وجود گذشت دو سال، این کارها جمع‌آوری شده است.

جای تأسف است که با وجود انجام کار مطالعاتی، تأمین هزینه از بیت‌المال و تأیید بسیاری از کارشناسان و صاحبنظران کاریکاتور، این آثار که موجب ارتقای فرهنگ و هنر شهر بوده و از طرفی مورد تأیید شهردار و سه تن از معاونان شهرسازی، خدمات شهرسازی و معاون فرهنگی و اعضای کمیسیون فرهنگی شورا بوده، جمع آوری شده و باوجود آن که حتی بودجه برایش در نظر گرفته شده است.

  مشهد و هنرمندان برتر کاریکاتور

وی در ادامه تأکید می‌کند: این در حالی است که بسیاری از چهره‌های بزرگ هنر کاریکاتور در مشهد حضور دارند. به اعتقاد من این اقدامی بود که در دوره شهردار پیشین با هدف حذف نمادهای فرهنگی دوره قبلی مشهد انجام شد که واقعاً جای تأسف دارد کاری که با کارشناسی انجام شد و قرار بر آن بود که ماندگار بماند، امروز بخشی از آن را در روستایی در خراسان جنوبی می‌بینیم و از سرنوشت بقیه آثار هم بی‌اطلاعیم.

 وی می‌افزاید: این دغدغه فردی است که در جریان روند این کار بوده است و موضع مسئول حوزه هنری خراسان رضوی نیست.

 پیگیر این موضوع هستم

رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر مشهد در گفت‌وگو با خبرنگار ما ضمن تشکر از پیگیری روزنامه قدس درباره سرنوشت کاریکاتورها می‌گوید: از این موضوع بی‌اطلاع بودم و با پیگیری این موضوع دریافتم که از دی ۹۶ بر اساس درخواستی که شهردار وقت منطقه ۳ داشته است، قاب‌های کاریکاتور روی فنس‌هایی نصب می‌شود که مشرف به پروژه‌ای بوده که در آینده این پروژه اجرا می‌شده است.

احسان اصولی می‌افزاید: این نمایشگاه موقتی بوده و نمایشگاه دائمی نبوده است. هرچند این کاریکاتورها روی سرامیک کار شده است و قابلیت نمایشگاه دائمی بودن را دارد.

 ادامه پروژه‌های عمرانی

وی خاطرنشان می‌سازد: شهرداری منطقه از حوزه فرهنگی شهرداری درخواست می‌کند که با توجه به بحث توسعه‌ای که در آنجا وجود دارد این آثار جمع‌آوری شود و این در حالی است که بخشی از آن نیز در حال حاضر به پارک ویژه بانوان متصل است که به تازگی افتتاح شده و این آثار روی فنس‌های ارتباطی بین بخشی از این پارک قرار داشته که این آثار باید برداشته  می‌شده است که بخش‌های پروژه‌ عمرانی دیگری از این بوستان نیز در دست اجرا قرار دارد.

 تابلوها در انبار

وی ادامه می‌دهد: سازمان فرهنگی به دلیل فشاری که قرار می‌گیرد، تابلوها را جمع‌آوری و به انبار منتقل می‌کند و در حال حاضر بر اساس گزارشی که من دریافت کرده‌ام، این تابلوها در انبار خانه سبز نگهداری می‌شود که عکس‌های آن نیز موجود است.

 کاریکاتورها در بهار یا وحدت

این عضو شورای شهر مشهد تأکید می‌کند: با هماهنگی‌های لازم با سرپرست معاونت فرهنگی شهرداری درخواست کردم این تابلوها در همان بوستان بهار برپا شود و یا با توجه به آنکه موضوعیت این تابلوها بحث فلسطین است و فلسطین نیز موضوع وحدت‌آفرین بین امت اسلامی است در بوستان وحدت و در مجاورت فرهنگسرای وحدت این نمایشگاه را داشته باشیم.

اصولی در ادامه اظهار می‌دارد: بر پایه گزارشی که من دریافت کردم این آثار نفیس و خوب روی سرامیک کار شده است و این قابلیت را دارد که به مدت طولانی استفاده شود. وی با اعلام اینکه در نخستین مناسبت که با موضوع فلسطین مرتبط باشد نمایشگاه تابلوهای کاریکاتور در بوستان وحدت و یا بهار برپا خواهد شد، بیان می‌دارد: به اعتقاد من در بوستان وحدت با توجه به موضوعیت این نمایشگاه مناسب‌تر خواهد بود.

وی در پایان از روزنامه قدس برای پیگیری این سوژه قدردانی کرد و برای پیگیری و به نتیجه مناسب رسیدن تابلوهای کاریکاتور قول مساعد داد.

منبع: روزنامه قدس

انتهای پیام/

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.