جمعه ۱۵ شهریور ۱۳۹۸ - ۱۹:۴۱

نخل‌گردانی؛ مراسم ۴۰۰ ساله عزاداران جاجرم

مهدی کاهانی مقدم

نخل گرداني

آییـن‌نخل‌گـردانی عاشورا در جاجرم، به عنوان گل سرسبد عزاداری‌های محرم در خراسان شمالی، هر ساله با حضور هزاران نفر از جمعیت سوگوار که از مناطق دور و نزدیک خود را به این شهرستان رسانده‌اند، باشکوه تمام برگزار می‌شود و همزمان با عاشورا، گردشگران زیادی برای دیدن این مراسم به جاجرم سفر می‌کنند.

این آیین که می‌توان آن را اوج ارادت و دلدادگی ساکنان این خطه به آستان مقدس سیدالشهدا(ع) دانست، با مشارکت اقوام مختلف منطقه ازجمله کُرد، ترک، تات و ترکمن برگزار می‌شود و همه در کنار هم با خلوص و عشق تمام، نخل عزای امام حسین(ع) را بر دوش گرفته و حسین حسین گویان، به گردش درمی‌آورند.در این مراسم که به عنوان سنتی کهن و به طور اختصاصی در شهرستان جاجرم برگزار می‌شود، همزمان با روز عاشورا، هیئت‌ها و دسته‌های زنجیرزنی با نظم خاصی در حسینیه بزرگ گرد هم آمده و از هر هیئت یک نفر به مدت چند دقیقه نوحه‌خوانی کرده و دیگران سینه یا زنجیر می‌زنند و این سینه‌زنی و عزاداری تا ظهر عاشورا ادامه دارد.

پیش از عزاداری، مردم جاجرم براساس سنتی چند صدساله دو نخل چوبی و فلزی را به میدان حسینیه این شهر می‌آورند، نخل‌هایی بزرگ که حدود ۴۰ نفر در برداشتن و حمل آن مشارکت می‌کنند و پس از ورود نخل‌ها به میدان، حرکتشان سرعت گرفته و سایر عزاداران هم پشت سر نخل‌ها حرکت می‌کنند.

نخل‌ها و عزاداران به دور میدان می‌چرخند؛ در دور سوم، نخل اول به زمین گذاشته می‌شود و در دور چهارم، نخل دوم، اما علم‌ها و عزاداران همچنان گرد میدان می‌چرخند و در همان حال نیز عزاداری و سینه‌زنی می‌کنند.

مردم این شهرستان روی نخل‌های چوبی و فلزی را با پارچه‌های سیاه و سبزی که روی آن‌ها اسامی اباعبدالله‌الحسین(ع) و حضرت ابوالفضل(ع) و سایر نوشته‌های مذهبی نقش بسته به نخل‌ها می‌بندند و در نوک دو نخل نیز علم‌هایی شبیه نیزه‌های جنگی نصب شده که روی تیغه‌های آن اشعار مذهبی حک کرده‌اند.نخل‌گردانی در جاجرم افزون بر ۴۰۰ سال قدمت دارد و سال ۱۳۹۰ در فهرست میراث معنوی ملی به ثبت رسیده است.

علم‌گردانی جاجرمی‌ها نیز شکل خاصی دارد؛ مردم عزادار جاجرم علم را که همان بیرق و نماد عاشورا و محرم است، از حسینیه بزرگ شهر در کنار «نارین قلعه» که محل نخل‌گردانی نیز هست، همراه با عزاداری و نوحه‌خوانی در کوچه‌ها می‌گردانند و وقتی چند علم از دیگر محلات حمل شده و علمداران به هم پیوستند، دوباره به مسجد بزرگ باز می‌گردند.

مراسم علم‌گردانی در روزهای تاسوعا و عاشورا برگزارمی شود هیئت‌ها و عزاداران، پشت سر علم به سمت مکان‌های عزاداری حرکت می‌کنند.

منبع: روزنامه قدس

انتهای پیام/

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.