شنبه ۱۳ مهر ۱۳۹۸ - ۰۹:۱۳

یادداشت/

پیشرفت ها و چالش‌های آتش نشانی در دومین کلان‌شهر کشور

مهدی کاهانی مقدم

 از نخستین روزهایی که خبرنگار حوادث شدم، یعنی حدود ۳۰ سال پیش، با آتش‌نشانی مشهد از نزدیک ارتباط داشته‌ام به خصوص در آن ســال‌های اولیه که این سازمان هم مثل بیشتر اداره‌های شهر به شیوه‌ای سنتی اداره می‌شد و مدیرش مردی خوش‌خلق و پرتلاش به نام حاج آقای عمیدی بود، با ریز و درشــت اتفاقات، مشکلات و امکانات این سازمان آشنا بوده‌ام.

مهدی کاهانی مقدم/

 از نخستین روزهایی که خبرنگار حوادث شدم، یعنی حدود ۳۰ سال پیش، با آتش‌نشانی مشهد از نزدیک ارتباط داشته‌ام به خصوص در آن ســال‌های اولیه که این سازمان هم مثل بیشتر اداره‌های شهر به شیوه‌ای سنتی اداره می‌شد و مدیرش مردی خوش‌خلق و پرتلاش به نام حاج آقای عمیدی بود، با ریز و درشــت اتفاقات، مشکلات و امکانات این سازمان آشنا بوده‌ام.

در آن زمان مشهد با کمتر از ۱.۵ میلیون نفر جمعیت، چهار یا پنج ایستگاه آتش‌نشانی بیشتر نداشت و تجهیزات و امکانات آن هم بســیار ابتدایــی و قدیمی بود و اگر حس نوع‌دوستی، ازخودگذشتگی و روحیه جهادی مدیر و کارکنان آتشنشانی نبود، امکانات آن روزها اصلاً با جمعیت و وسعت مشهد و جایگاه ویژه‌اش به لحاظ میزبانی مستمر از میلیون‌ها زائر امام رضا (ع) جوابگو نبود.

 آموزش شــهروندان هم تقریباً در حــد صفر بود و معدود کلاس‌های آموزش اطفای حریق در محوطه ساختمان مرکزی سازمان در میدان شهدا برگزار می‌شد که آن هم به دلیل کمبود نیرو خیلی استمرار نداشت.

 در اوایل دهه ۸۰ اما گویا توجه دولتمردان و مدیران شهری به ضرورت توسعه و تجهیز آتشنشانی به عنوان اصلی‌ترین عامل افزایش ضریب ایمنی شــهر جلب شد. در همین ایام بود که علاوه بر ورود نخســتین خــودرو و تجهیزات مدرن آتش‌نشــانی و امدادرسانی به مشهد، شــاهد ارتقای سطح علمی و حرفه‌ای آتشنشانان این شهر و کسب رتبه‌های برتر ملــی و جهانی بودیم و این پیشــرفت از آن زمان تاکنون با شیب قابل قبولی استمرار داشته است؛ به طوری که در شهر مشهد تا پیش از پیروزی انقبلب تنها سه ایستگاه آتشنشانی ساخته شــده بود؛ یعنی در طول ۴۵ سال، به طور میانگین هر ۱۵ ســال یک ایســتگاه؛ ولی این روند با شروع حرکت رو به رشــد دهه ۸۰ به بعد، ابتدا به میانگین هر چهار سال یک ایستگاه و ســپس به رقم هر سال ۲.۵ ایستگاه افزایش یافت؛ می‌گویند تجهیزات و امکانات آتش‌نشانی مشهد نیز با کشورهای اروپایی برابری می‌کند.

 امروزه حدود ۵۰ ایستگاه آتش‌نشــانی در نقاط مختلف این شهر فعال و قرار است این تعداد در ســال آینده به ۵۵ ایســتگاه هم برسد. به موازات آن در این سال‌ها ضمن نوسازی ناوگان خودروهای امدادی، تجهیزات پیشرفت‌های همچون نردبان‌های بلند برای اطفای حریق و امدادرسانی در برج‌ها و ساختمان‌های مرتفع نیز به کار گرفته شده است.

 بی‌تردید رشد آتش‌نشــانی مشهد حتی نسبت به ۱۰ سال پیش شــتاب چشمگیری داشته و اصلاً قابل مقایسه با دهه ۷۰ و ۸۰ نیست و این بیشتر از آنکه مرهون توجه دولت‌مردان و مرکزنشینان باشد، مدیون و حاصل تلاش مدیران جوان و پرتالش این ســازمان و حمایت‌های همه‌جانبه شهرداران و اعضای شورای شهر در ادوار مختلف بوده است.

 با وجود این، این توسعه و پیشرفت هرگز شانه به شانه افزایش جمعیت و گسترش شهر نبوده است؛ امروزه علاوه بر جمعیت حــدود ۳.۵ میلیون نفــری و حضور دهها میلیونــی زائران، ســاخت و ســازهای نامتوازن، تراکم نامتناسب جمعیت و ساختمان‌های بلند و برج‌های مرتفع با خیابان‌های کم عرض، واحدهای مسکونی فرسوده بسیاری که به انبار مواد شیمیایی و آتش‌زا همچون پوشاک، عطر، چسب، کاغذ و پارچه تغییر کاربری یافته‌اند و دهها مشــکل دیگر، تأمین ایمنی دومین کلان‌شهر کشور را با چالش‌های جدی مواجه ساخته و به ویژه هسته مرکزی مشهد را به مناطقی ناامن تبدیل کرده است.

در عیــن حال هنــوز در بحث پیشــگیری از حوادث در مناطق و اماکن ناایمن شــهر خلاهای قانونی وجود دارد و آتش‌نشــانی نمیتواند به عنوان ضابط قضایی وارد شده و ســاختمان‌های ناایمن را ملزم بــه رعایت ایمنی کند؛ بسیاری از این ســاختمان‌ها عالوه بر نداشتن تأسیسات و تجهیــزات اطفای حریق، امکانــات و فضای کافی برای خروج اضطراری و پله فرار نداشــته و از مصالح غیرمقاوم نیز در ساخت بنا استفاده کرده‌اند.

 هرچند در یکی دو دهه اخیر سطح علمی آتشنشانان بسیار بالا رفته اما آموزش و ارتقای فرهنگ ایمنی شــهروندان از جمله مواردی است که با وجود برنامه‌ریزی و هزینه‌کردهای فراوان ســازمان آتش‌نشــانی تاکنون اما آنچنــان که باید و شــاید دنبال نشده اســت و جا دارد با تمرکز بیشتری در این زمینه عمل شــود تا با کمک‌های داوطلبانه و مشارکت آگاهانه شــهروندان در مواقع بروز حوادث، برخی از کمبود و کاستی‌های موجود جبران شود.

برچسب‌ها

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.