شنبه ۱۳ مهر ۱۳۹۸ - ۱۶:۳۰

قدس آنلاین بررسی می‌کند

پیام ریاض به تهران؛ سیگنال مذاکره یا عقب‌نشینی تاکتیکی

سید احمد موسوی

ایران و عربستان

به گفته زارعی پیام ریاض به تهران، حاکی از آن است که عربستان تصمیم دارد از روش قدیمی خودش عقب‌نشینی کند؛ عقب‌نشینی که هرچند ممکن است تاکتیکی باشد اما بتواند این کشور را از تهدیدات فزاینده مقاومت در منطقه و خصوصا حملات انصارالله، خلاصی دهد و از حجم فشارهای دیپلماتیک و روانی که به واسطه شکست‌های پی در پی متحمل شده، بکاهد.

به گزارش خبرنگار سیاسی قدس آنلاین: روند تحولات منطقه طی سال‌های اخیر و ناکامی‌هایی که در عراق، لبنان، جنگ تحمیلی ۸ ساله،   جنگ سوریه و یمن گریبان گیر ائتلاف عربی-عبری به سرکردگی آمریکایی شد، عربستان سعودی ناامید از تحقق رویایش در یمن را بر آن داشته است که برخلاف گذشته رویکرد دیپلماسی و گفتگو را در قبال محور مقاومت و ایران به عنوان یکی از پایه‌های اصلی این محور اتخاذ کند.

 در واقع رژیم سعودی که خیال خام پیروزی در یمن را در سر می‌پروراند به تدریج با قدرت گرفتن مقاومت انصارالله طی سال های اخیر و به ویژه توفیقات اخیر نیروهای یمن اعم از مقاومت مردمی انصارالله و ارتش این کشور در جبهه های مختلف نبرد موشکی، پهپادی  نظیر دستیابی  به فناوری مدرن  ساخت پهپادهای بلند پرواز که موفق شدند در چند نوبت فرودگاه بین‌الملل دوبی، فرودگاه رساض، شبکه انتقال نفت عربستان و در نهایت تاسیسات نفتی آرامکو را هدف حملات سنگین خود قرار دهند، سعی دارد با تغییر موضع و ارسال پالسهای تمایل به گفتگو و کاهش تنش برای تهران که آنرا ستون اصلی و رهبر محور مقاومت در منطقه می‌داند خود را از زیر فشار این شکست‌ها خارج کند.

تغییر موضعی  که به گفته اصغر زارعی، هدف قرار گرفتن پهپاد فوق پیشرفته آمریکایی توسط پدافند بومی ایران و در ادامه حمله پهپادهای ارتش یمن به تاسیسات آرامکو که بخش عمده تولید نفتی عربستان را برعهده دارد و امتناع  آمریکا از ورود به درگیری با ایران به نفع عربستان نقش مهمی در آن داشته است.  

شاید بتوان شکست سنگین عربستان زمین و در عملیات نیروهای انصارالله یمن با عنوان نصر من الله و نابودی سه تیپ از نیروهای پیاده و زرهی ارتش مزدور سعودی و اسارت هزاران تن از این مزدوران را تیر خلاصی بر رویای یک پیروزی شکوهمند برای خاندان سلمان بر یمن و حوثی‌هایی دانست که همواره از نگاه آل سعود یک تهدید و البته مانعی در راه تسلط بر یمن حتی در دوران تجزیه این کشور بودند.

قدرت نمایی ایران و انفعال آمریکا

پس از برملا شدن این شکست که دیگر کسی نمی توانست آن‌را به مداخله ایران نسبت دهد، عملا معادلات امنیتی و نظامی در منطقه تغییر کرد و تاثیر آن را بر سیاست خارجی عربستان و ابراز تمایلش به نوعی گفتگو و کاهش تنش با ایران می‌توان احساس کرد.

مصاحبه بن‌سلمان با شبکه خبری سی بی اس آمریکا که دو هفته بعد از حمله به میادین نفتی آرامکو انجام شد و تاکید ولیعهد سعودی بر دیپلماسی و تکیه بر اهرم‌های سیاسی جهت کاهش تنش میان دو کشور موید این تغییر موضع دولت سعودی در قبال ایران و محور مقاومت است. تغییری که البته تهران هنوز آن‌را صادقانه و قابل باور نمی‌داند.  

قدرت نمایی ایران و محور مقاومت و انفعال ایالات متحده در قبال این قدرت نمایی را شاید بتوان مهم‌ترین دلیل برای اجتناب از آغاز جنگ دیگری در منطقه قلمداد کرد.

به گفته اصغر زارعی، کارشناس مسائل منطقه، عربستان تصور می‌کرد که با حمایت آمریکا می‌تواند به موفقیتی در برابر محور مقاومت و به زعم خودشان «تهدیدات ایران» دست یابد و انتظار داشت با توجه به حجم روز افزون تنش‌ها در منطقه ایالات متحده مستقیما وارد ماجرا شود و دست به اقدام متقابل بزند؛ بعد از هدف قرار گرفتن پهپاد فوق پیشرفته آمریکا توسط پدافند بومی ایران و احساس خطری که از سلاح‌های استراتژیک ایرانی در میان نیروی‌های آمریکایی و طرف‌های منطقه‌ای و ناتوانی ترامپ در مقابل توانمندی‌های ایران – علی‌رغم برخی تهدیدات توخالی رئیس جمهور آمریکا- ایجاد شد و در نهایت التماسی که طرف آمریکایی – با واسطه قرار دادن مرکل، ماکرون و جانسون- در نشست اخیر مجمع عمومی سازمان ملل برای ملاقات و یا حتی گرفتن یک عکس مشترک با مقامات ارشد ایرانی از خود نشان داد، ناامیدی را بر ائتلاف عربی -عبری حاکم ساخت و رژیم سعودی به این نتیجه رسید که بیش از این نباید به آمریکایی‌ها اعتماد کند.

عقب نشینی تاکتیکی راه حل برون رفت از بحران

به گفته زارعی، عربستان تنها راه برون رفت از این گرداب و بحران خودساخته را که با چراغ سبز غربی‌ها و اسرائیلی‌ها در آن گرفتار شده بود،  در استفاده از دیپلماسی و ارتباط با طرف ایرانی یافته است و علی رغم اظهارنظرهای خصمانه و متناقض بن‌سلمان و برخی تهدیدات گاه و بی‌گاه مقامات سعودی این روزها شاهد ارسال پیام‌هایی از جانب سعودی‌ها و از طریق برهی مقامات منطقه‌ای و بین‌المللی برای ایران هستیم.

پیام‌هایی که این نماینده سابق مجلس شورای اسلامی باور دارد حاکی از آن است که عربستان تصمیم دارد از روش قدیمی خودش عقب‌نشینی کند؛ عقب‌نشینی که هرچند ممکن است تاکتیکی باشد اما بتواند این کشور را از تهدیدات فزاینده مقاومت در منطقه و خصوصا حملات انصارالله، خلاصی دهد و از حجم فشارهای دیپلماتیک و روانی که به واسطه شکست‌های پی در پی متحمل شده، بکاهد.

وی می‌گوید: در واقع امروز مهم ترین موضوع برای عربستان خروج و برون رفت آبرومندانه از بحران یمن است و آنها خوب می‌دانند که بدون نظر و همکاری ایران این امر اساسا قابل دسترس نیست لذا با توسل به دیپلماسی و ارسال پیام و رایزنی‌های پنهان از طریق ارسال پیام‌هایی توسط مقام‌های منطقه‌ای در پی بازکردن باب گفتگو با ایران هستند تا به این شیوه از زیر فشارها بیرون بیایند.

مذاکره‌ای در خدمت امنیت و ثبات منطقه

محمدصالح صدقیان مدیر مرکز عربی پژوهش‌های ایران هم در گفتگو با خبرنگار قدس آنلاین،   از نگاه مثبت ایران به  مذاکره و ارائه آنچه به موفقیت این مذاکره کمک می‌کند -به شرط تمایل واقعی سعودی‌ها- سخن گفته و  می‌افزاید: که ایران نه‌تنها می‌تواند در این گفتگو شرکت کند، بلکه قادر است تا در حل بسیاری از مشکلات عربستان که موجب نگرانی آن شده به‌ویژه جنگ یمن به سعودی‌ها کمک کند.

به گفته صدقیان اگر عربستان واقعا تمایل به باز کردن باب گفتگو داشته باشد٬ اولین گام در استقبال از ابتکار حسن روحانی رئیس جمهور در تشکیل ابتکار صلح هرمز برداشته می‌شود و در این صورت بسیاری از چشم‌اندازهای همکاری و گفتگو گشوده خواهد شد.

صدقیان تصریح کرد که مذاکره‌ میان ایران و عربستان،  فقط در راستای منافع ایران و عربستان نبوده و در واقع در خدمت امنیت و ثبات منطقه خواهد بود.

انتهای پیام/