یکشنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۹ - ۱۲:۴۵

روایت هنرمند نگارگر از خلق تابلو در آستان قدس رضوی

در حال خلق بزرگ‌ترین تابلوی نگارگری با محوریت حدیث «سلسله الذهب» هستم

صبا کریمی

«قدس از راه کربلا می‌گذرد»،

رضا بدرالسماء گفت: همیشه آرزو داشتم این توفیق دست دهد و برای ائمه اطهار(ع) اثر خلق کنم و برای آنها قلم بزنم اما حقیقتاً در تصور من نمی‌گنجید که روزی چنین موقعیتی فراهم شود که مستقیماً در محضر آقا علی بن موسی الرضا(ع) بتوانم کار کنم و این اتفاق بسیار خوبی بود که در زندگی من افتاد.

به گزارش گروه فرهنگی قدس آنلاین، با شیوع ویروس کرونا و عدم برپایی راهپیمایی روز قدس، حوزه هنری با همکاری آستان قدس رضوی دست به یک اقدام فرهنگی زد و بر همین اساس از ظرفیت هنرمندان متعهد و انقلابی برای این روز استفاده کرد و با برنامه‌ریزی صورت گرفته، در سه بخش شعر، تولید کلیپ و ترانه‌ای مرتبط با روز قدس و فلسطین و هنرهای تجسمی دست به تولید آثار فرهنگی و هنری زد.

در بخش هنری این آیین از هنرمندان تجسمی کشور دعوت شد تا در صحن قدس حرم رضوی(ع) جمع شوند و به تولید آثار هنری مرتبط اقدام کنند و بر همین اساس ۵۰ نفر از هنرمندان تجسمی در این رویداد شرکت و آثار خود را خلق کردند.

برهمین اساس آثار نمایشگاه «بر آستان قدس» در زمانی مناسب به طور همزمان در آستان قدس و حوزه هنری برپا خواهد شد و پس از اتمام نمایشگاه‌ها در مشهد و تهران، تعدادی از آثار به آستان قدس اهدا می‌شود و تعدادی دیگر نیز گنجینه حوزه هنری نگهداری خواهند شد.

رضا بدرالسماء نگارگر اصفهانی، از هنرمندانی است که در این آیین هنر حضور داشته است. نزدیک به پنجاه سال است که این هنرمند در عرصه هنرهای تجسمی قلم می‌زند و سال ۸۷ موفق به اخذ درجه یک هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شد و تاکنون نمایشگاه‌های داخلی و خارجی بسیاری از آثار او برگزار شده است. با او درباره تجربه‌اش از حضور در حرم مطهر امام رضا(ع) و خلق اثر هنری‌اش به گفت و گو نشسته‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

آقای بدرالسماء پیشنهاد شرکت در این آیین هنری از سمت کدام نهاد به شما داده شد و چه شد که در این رویداد شرکت کردید؟

ابتدا از طریق حوزه هنری با من تماس گرفته شد و ظاهراً هماهنگی‌هایی نیز با آستان قدس رضوی انجام داده بودند که این برنامه اجرا شد و بر همین مبنا هنرمندانی به مشهد مقدس دعوت شدند که در واقع مهمان حرم علی بن موسی الرضا(ع) بودند.

اینطور که به نظر می‌آید نام اثر شما «قدس از راه کربلا می‌گذرد»، برگرفته از سخنان مشهور امام خمینی(ره) است، این تابلو چه ویژگی‌هایی دارد و ماجرای خلق آن چیست؟

بله درست است! عنوان این اثر با الهام از فرمایشات امام خمینی(ره) است که فرمودند «راه قدس از کربلا می‌گذرد». این اثر با الهام از همین جمله کار شد و نمایی از واقعه کربلا و دست بریده شده حضرت ابوالفضل(ع) در آن دیده می‌شود، البته در بخشی از اثر را به اتفاقی که در زمانه حال رخ داد و سردار قاسم سلیمانی به دست دشمنان به شهادت رسیدند پیوند دادم و دست ایشان هم در این تابلو کار شد و نماد انگشتری که در دست ایشان بود و همیشه به آن مقید بودند که آن را در دست داشته باشند نیز تصویرگری شده و در انتها نیز مسیری را می‌بینیم که باید از این راه به قدس برسیم.

خاطرم هست پیش از اینکه راه کربلا باز شود، در زمان جنگ تحمیلی رزمندگان قصد داشتند از طریق کربلا بروند و قدس را آزاد کنند. حضرت امام خمینی (ره) فرمودند راه قدس از کربلا می‌گذرد و رزمندگانی که به لبنان رفته بودند به ایران بازگشتند و براساس فرمایش امام (ره) باید می‌جنگیدند تا در درجه نخست راه کربلا را باز می‌کردند و از طریق کربلا به قدس می‌رسیدند و این راهی بود که حضرت امام(ره) بر آن تاکید داشتند. همان زمان این اتفاق مرا بسیار تحت تاثیر قرار داد و حتی خودم هم بسیار علاقه‌مند بودم و ثبت نام کردم که عازم لبنان شوم اما همان روزها فرمایش حضرت امام(ره) را شنیدم که فرمودند دیگر کسی به لبنان نرود که راه قدس از کربلا می‌گذرد. و خوشبختانه این راه باز شد و انشالله در آینده نزدیک قدس نیز آزاد خواهد شد. به همین دلیل بیشتر تاثیری که من برای خلق این تابلو گرفتم از فرمایشات امام خمینی(ره) بود.

مراحل خلق این اثر چگونه بود و چه مدت برای تکمیل آن زمان گذاشتید؟

عموماً آثاری که خلق می‌کنم به گونه‌ای است که ممکن است پروسه تولیدشان کمی زمان‌بر باشد و از طرفی دیگر تمایل دارم طرح هر اثری حساب شده باشد، به همین دلیل روی این پروژه نیز کار بسیاری انجام شد و طرح این اثر پیش از سفر به مشهد مقدس زده شد و مراحل اولیه و زیرساختی آن در اصفهان انجام شد و مراحل پایانی نیز در مشهد مقدس و حرم مطهر امام رضا(ع) به سرانجام رسید.

از چه تکنیکی برای خلق این اثر استفاده شده است؟

این اثر را می‌توان تقریباً نگارگری دانست و از تکنیک آکرلیک در آن استفاده کردم. با توجه به اینکه سبک من نگارگری است در همه کارهایم  ردپایی از نگارگری دیده می‌شود. در واقع نگارگری تصویر تخیلات فرد است و من همواره طرح مورد نظرم را نیز با شیوه نگارگری ترسیم و پیاده سازی می‌کنم. این گونه آثار ممکن است به صورت انتزاعی باشند و نگارگری کمک بسیاری زیادی به پیشبرد این هدف می‌کند که بتوانم ایده‌ای که در ذهن دارم را در طرحی که زده می‌شود پیاده کنم و به همین دلیل است که می‌گویم این کار با الهام از نقوش نگارگری انجام شده است.

تولید این اثر تقریبا یک هفته زمان برد و چند روز پیش از این که به حرم امام رضا(ع) مشرف شویم کارهای مقدماتی را در اصفهان انجام دادم و دو روز باقی مانده را نیز در مشهد صرف تکمیل اثر کردم.

کارکردن در حرم امام رضا(ع) تجربه‌ای استثنایی است که ممکن است برای هر هنرمندی پیش نیاید. از حال و هوای خودتان در روزهایی که در حرم مطهر قلم می‌زدید و اثر را تکمیل می‌کردید، بگویید.

من همیشه آرزو داشتم این توفیق دست دهد و برای ائمه اطهار(ع) اثر خلق کنم و برای آنها قلم بزنم اما حقیقتاً در تصور من نمی‌گنجید که روزی چنین موقعیتی فراهم شود که مستقیماً در محضر آقا علی بن موسی الرضا(ع) بتوانم کار کنم و این اتفاق بسیار خوبی بود که در زندگی من افتاد و امیدوارم اتفاقاتی از این دست برای دیگر هنرمندان هم رخ دهد و عمری باقی باشد و این افتخار دست بدهد تا باز هم در محضر ایشان باشم.

البته بیشتر علاقه‌مندی خودم نیز خلق اثر در مکتب تشیع و با الهام از فرمایشات امامان و ائمه اطهار(ع) و برگرفته از آیات قرآنی است و خوشبختانه این زمینه آماده شد که به شکل مستقیم در حرم امام رضا(ع) اثری خلق کنم.

با این اوصاف قصد ندارید تابلویی با محوریت امام رضا(ع) خلق کنید؟

همانطور که گفتم علاقه من کار کردن در حوزه چنین مفاهیمی است و این روزها هم مشغول تولید و خلق اثری به نام «ولایت عشق» هستم که یک سال است وقتم را روی آن متمرکز کردم. این تابلو اشاره به یکی از فرمایشات امام رضا(ع) در زمانی که به ایران تشریف می‌آورند دارد و در واقع حدیث معروف سلسله الذهب است. اثری که در حال تکمیل است در واقع بزرگترین تابلویی است که در زمینه نگارگری انجام شده و من توفیق داشتم آن را خلق کنم. این تابلو در ابعاد ۲.۲۵ در ۱.۷۰ است و انشالله در آینده‌ای نزدیک به پایان می‌رسد و همانطور که گفتم من تا به حال در نگارگری تابلویی با این اندازه ندیده‌ام. پس از تکمیل تابلوی «ولایت عشق» که اثری سفارشی است، صاحب اثر نیت دارد که آن را به مشهد مقدس اهدا کنند.

امروز مقاومت تبدیل به مفهومی بین المللی شده است و هنرمندان هم در این زمینه آثار زیادی تولید می کنند، نقش هنر در پیوند ملل مختلف در ارائه مفاهیم انسانی را چگونه ارزیابی می کنید؟

مسلماً هنر می‌تواند جایگاه مهمی در این راستا داشته باشد. هنر یک زبان بین المللی است و کمترین کاری که یک هنرمند می‌تواند انجام دهد این است که این ودیعه الهی که خداوند در اختیارش قرار داده را با زبان هنر بیان کند و مظلومیت فلسطینیان و ظلمی که در حق این مردم شده را به وسیله هنر به گوش عالم برساند تا برای آیندگان هم به یادگار بماند که در چنین زمانه‌ای هنرمندان چه کردند.البته امیدوارم بتوان آثار بهتری خلق کرد تا این ظلم تحمیل شده به مسلمانان با زبان هنر بیش از پیش بیان شود و به تصویر درآید.

انتهای پیام/

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.