شنبه ۱۴ تیر ۱۳۹۹ - ۱۱:۵۳

یادداشت/

شفافیت و رقابت؛ دو مؤلفه نجات اقتصاد ایران

عطا بهرامی، اقتصاددان و استاد دانشگاه

عطا بهرامی

افزایش تورم در همه حوزه‌ها زندگی مردم و معیشت آن‌ها را تحت‌تأثیر قرار داده است. با بالا رفتن نرخ ارز و حجم نقدینگی که بدون پشتوانه تولید افزایش می‌یابد، کمتر کالایی را می‌توان  نام برد که از بار و انتظارات تورمی در امان بماند.

بی‌شک انتظارات تورمی از تورم نشأت می‌گیرد و تورم هم از حجم پولی نشأت می‌گیرد که روز به روز در حال افزایش است. از اقتصادی که حجم نقدینگی آن در مرز رسیدن به ۳هزارهزار میلیارد تومان است و تولیدی در آن صورت نمی‌گیرد، نمی‌توان انتظار کاهش تورم را داشت. از سوی دیگر بانک‌مرکزی با منطق خلق پولی خود که در راستای از بین بردن ناترازی بانک‌های کشور انجام می‌دهد، به افزایش نقدینگی دامن زده است. نظام بانکی با اخذ سرمایه‌های مردم و ارائه سود بانکی به آن‌ها، وام‌های کلانی به مفسدین اقتصادی داده است که وام و سود آن بازنگشته است، بنابراین ناتوانی بانک‌ها در اعطای سود به مردم منجر به کاهش نرخ سود تا ۱۵درصد شده است. اجحافی که نظام بانکی کشور در شرایط تورمی به اقتصاد و مردم روا داشته، بخشودنی نیست.

بی‌تردید بخش بزرگی از تورم کنونی جامعه ناشی از عدم کنترل حجم پول و بی‌انضباطی‌های مالی دولت است. امروز بسیاری از بانک‌های کشور ورشکسته هستند، در حالی که انتظار می‌رود بانک مرکزی ایران همانند سایر کشورهای جهان بانک‌های ورشکسته را ورشکسته اعلام کند، اما بانک‌مرکزی ایران با خلق پول سنگین در حالی بانک‌ها را نجات می‌دهد که اقتصاد را در کما فرو برده است.

هنگامی که یک مغازه کوچک نتواند خود را اداره کند باید بسته شود، این موضوع مبرهنی است که برای بانک‌های ورشکسته نیازی به توضیح نیست، اما بانک‌مرکزی با سیاست غلط حمایتی از بانک‌های ورشکسته به خلق تورم بیشتر دامن می‌زند. افزایش نقدینگی و خلق پول در کنار انتظارات تورمی و عدم‌کنترل و فقدان نظارت دولت بر بازارها، زندگی را به کام مردم تلخ کرده است.

در حالی که کارشناسان اقتصادی بارها و بارها دولت را به شفاف‌سازی در اقتصاد و تسهیل فضای کسب و کار و حمایت از تولید متذکر شده و هشدار داده‌اند، اما  دولت بی‌توجه از کنار  موضوعات حیاتی اقتصاد می‌گذرد. عدم‌شفافیت اقتصادی رقابت را از بین برده و هنگامی که پای رقابت از بازار قطع شود، انحصارگرایی با تمام توان خود را بر بازار تحمیل می‌کند. در چنین شرایطی شفافیت از اقتصاد برچیده می‌شود و تسهیلی در فضای کسب و کار صورت داده نمی‌شود. بنابراین موضوع شفافیت، از بین بردن هر گونه انحصارگری در اقتصاد، رقابتی کردن اقتصاد و عدم‌خلق نقدینگی به نفع نظام بانکی، موضوعات مهمی هستند که با حمایت از تولید می‌توانند نجات‌بخش اقتصاد کشور به شمار روند.

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.