یکشنبه ۳۰ شهریور ۱۳۹۹ - ۱۲:۱۸

گفت‌وگوی قدس‌آنلاین با زینب عرفانیان نویسنده کتاب «مربع‌های قرمز» خاطرات حاج حسین یکتا

تقریظ رهبر انقلاب، مسئولیتم را نسبت به قبل سنگین‌تر می‌کند/این کتاب ۱۱ بار بازنویسی شد

صبا کریمی

مربع های قرمز

زینب عرفانیان در واکنش به تقریظ مقام معظم رهبری بر این تازه ترین اثرش به خبرنگار ما گفت: اتفاقی که افتاد چیزی جز توفیق نبود و اگر تقریظی نوشته شد به دلیل اخلاص راوی (آقای یکتا) و ناشر کتاب (آقای خلیلی) بوده است. اما اثری که این اتفاق مهم روی من داشت این بود که اگر خستگی در طول سه سال نوشتن این کتاب و مجموع چندین سالی که به نوشتن مشغول هستم، وجود داشت با این اتفاق محو شد و البته خستگی‌های بعدی هم وجود نخواهد داشت.

به گزارش گروه فرهنگی قدس آنلاین، شب گذشته متن تقریظ رهبر معظم انقلاب حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بر کتاب «مربع‌های قرمز» خاطرات حاج حسین یکتا و به قلم زینب عرفانیان شب گذشته در بهشت زهرا(س) منتشر شد. متن تقریظ مقام معظم رهبری به شرح زیر است؛

«بسمه تعالی

بسیار شیرین و جذاب نوشته شده است.

رد پای چانه گرمی‌های آقای حاج حسین یکتا در آن آشکار است.

ظرافت‌های برخاسته از ذوق و قریحه‌ لطیف که در سراسر کتاب گسترده است، می‌تواند از نویسنده‌ خوش قلم و چیره دست کتاب باشد و می‌تواند هم دُر افشانی‌های راوی باشد.

نقطه‌ برجسته‌ کتاب یاد شهیدان و یاد حال و حضور ملکوتی آنان پیش از شهادت است که حقا بسیار خوب تصویر شده است.

ارادت راوی به مرحوم آقای حاج میرزا علی احمدی میانجی هم برای من جالب بود، آن مرحوم را حدود شصت سال به علم و تقوا و ورع می‌شناختم و به من لطف داشت. این کتاب ظاهراً چند روز پیش رونمائی شده است، برای من چندی پیش از این فرستاده بود و تماماً مطالعه شد».

این اثر به خاطرات حاج حسین یکتا، فرمانده قرارگاه فرهنگی خاتم الاوصیاء(ص) از دوران کودکی تا پایان دفاع مقدس پرداخته و برهه حضور وی در دفاع مقدس در این کتاب برجسته شده است. کتاب «مربع های قرمز»، عنوان سؤال برانگیزی است که جلد کتاب نیز بر اساس آن طراحی شده است.

خستگی همه سال‌های نوشتن از تن من بیرون آمد

زینب عرفانیان در واکنش به تقریظ مقام معظم رهبری بر این تازه ترین اثرش به خبرنگار ما گفت: اتفاقی که افتاد چیزی جز توفیق نبود و اگر تقریضی نوشته شد به دلیل اخلاص راوی (آقای یکتا) و ناشر کتاب (آقای خلیلی) بوده است. اما اثری که این اتفاق مهم روی من داشت این بود که اگر خستگی در طول سه سال نوشتن این کتاب و مجموع چندین سالی که به نوشتن مشغول هستم، وجود داشت با این اتفاق محو شد و البته خستگی‌های بعدی هم وجود نخواهد داشت. این اتفاق مسئولیت من را نسبت به قبل سنگین‌تر می‌کند و انشالله که بتوانم از پس آن بربیایم.

وی درباره انگیزه نگارش خاطرات حاج حسین یکتا و آشنایی او با این رزمنده اظهار کرد: پیش از نگارش این کتاب و با توجه به همه شهرتی هم که آقای یکتا داشتند اما ایشان را نمی‌شناختم. اولین جلسه مصاحبه کتاب، نخستین جلسه آشنایی ما بود و در واقع پیشنهاد ایشان بود که این کتاب به رشته تحریر دربیاید و اینگونه نبود که شهرت ایشان انگیزه‌ای شود تا من کتاب خاطراتشان را بنویسم که البته شاید کم توفیقی من بوده که تا آن زمان آقای یکتا را نمی‌شناختم اما پیشنهاد نگارش این کتاب اولین بار از طرف خودشان مطرح شد.

داستان مربع‌های قرمز چیست؟

وی درباره دلیل انتخاب عنوان «مربع‌های قرمز» برای این کتاب گفت: «مربع‌های قرمز» برگرفته از یک بخش کتاب است. داستان از این قرار است که یک دفترچه آماری دست راوی کتاب بوده که اسامی نیروهای گردان در آن نوشته شده بود و جلوی اسم افرادی که شهید می‌شدند یک مربع قرمز می‌کشیدند. زمان می‌گذرد و این دفترچه بخشی از زندگی آنها می‌شود و همیشه این سؤال برای رزمندگان وجود داشته که چه زمانی و کجا جلوی نام من در این دفترچه مربع  قرمز می‌کشند و شهادت برای آنها یک آرزو می‌شود؛ اسم کتاب هم برگرفته از این آرزو است.

عرفانیان درباره زمان نگارش این کتاب و شیوه خلق این اثر عنوان کرد: نگارش این کتاب تقریباً سه سال از ما زمان گرفت و به صورت واقعه‌نگارانه به رشته تحریر درآمده و براساس خاطرات شفاهی نوشته شده است. اگر اصول و فنون داستان مانند فضاسازی، شخصیت‌پردازی و برش زمانی به کار گرفته شود و تا جایی که به واقعیت لطمه‌ای وارد نکند، قابل استفاده است. زیرا این یک مجموعه تاریخ شفاهی است و قرار است به دلیل اطلاعاتی که در آن وجود دارد مرجع باشد، بنابراین موظف بودم هم کتاب را خواندنی کنم و خشکی اطلاعات نظامی را با فنون داستانی بگیرم و هم اینکه در امانت خیانت نشود. برهمین اساس نیز راستی‌آزمایی‌های زیادی هم صورت گرفت و از تکنیک‌های مصاحبه و روانشناسی استفاده شد و در نهایت هم نسخه‌ای از این کتاب به دست هم‌رزمان راوی داده شد تا آن را بخوانند.

عرفانیان در ادامه افزود: البته یک سری بخش‌ها با واقعیت تطابق نداشت و در برخی بخش‌ها نیز خطاهایی وجود داشت که همگی اصلاح شدند و تمام این کارها انجام شد تا خیال من از این که نوشته‌ها منطبق با واقعیت است، آسوده شد و در نهایت کتاب به چاپ رسید.

این نویسنده درباره ردپای قلمش در نگارش این خاطرات گفت: واقعیت این است که من در نگارش کتاب به این خاطرات یک پیرنگ داستانی دادم و سعی کردم به صورت خطی و خسته‌کننده نباشد و در آن تعلیق ایجاد کردم، فلش‌بک‌هایی میان خاطرات گذاشته شد تا مخاطب احساس خستگی نکند و بتواند پابه‌پای این کتاب پانصد صفحه‌ای همراه شود. طبیعتاً بخش‌هایی از این کتاب که حاوی اطلاعات نظامی است می‌تواند خسته کننده باشد، اما سعی کردم فضای کتاب را به گونه‌ای تلطیف کنم که خواننده بتواند با کتاب همراه شود که الحمدلله با بازخوردهایی که از این کتاب داشتم در کنار نقدهای متعددی که بوده، متوجه تأثیر این کتاب شدم و بارها مخاطبان گفته‌اند با این کتاب گریه کردیم و خندیدیم و آن برهه‌ای که کتاب را می‌خواندند قسمتی از زندگیشان شده و روی آنها تأثیر گذاشته است و این نشان می‌دهد که توانسته‌ام کارم را انجام دهم.

کتابی که ۱۱ بار بازنویسی شد

این نویسنده در ادامه درباره حساسیت‌های نگارش «مربع‌های قرمز» یادآور شد: این کتاب ۱۱ بار بازنویسی شد تا به نسخه فعلی و اصلی رسید و در هربازنویسی تغییراتی می‌کرد و مرجع‌ و منبع‌هایی به آن اضافه می‌شد و کم کم رشد کرد تا به چیزی که امروز می‌بینید، رسید. چرا که این کتاب باید به جایی می‌رسید که مطمئن باشم از نظر من اشکالی ندارد و تا به آن نقطه برسد ۱۱ بار بازنویسی شد.

عرفانیان در بخش دیگری از سخنان خود درباره وضعیت ادبیات داستانی و بازنویسی خاطرات دفاع مقدس و ضرورت تبدیل آنها به فیلمنامه و اثر سینمایی یادآور شد: قبل از اینکه این عزیزان را از دست بدهیم، ثبت و ضبط این خاطرات اوجب واجبات است. به نظرم در کلیت این اتفاق یک بخش برعهده رزمنده است که رزمش را به پایان برساند و برای ثبت و ضبط خاطراتش اقدام کند و مرحله دیگرش برعهده نویسنده، ناشر، سیاست گذار و مدیر فرهنگی است که همکاری کرده و اینها را جمع آوری کند و قابلیت تبدیل اینها به فیلمنامه یا هر اثر هنری دیگری بستگی به توانایی هنرمندی دارد که در حیطه خودش مشغول به کار است.

وی که پیش از این، کتاب «رسول مولتان» را به رشته تحریر درآورده درباره فعالیت‌های تازه‌اش گفت: کتابی که طرح جلدش طی چند روز گذشته نهایی شد کتاب خاطرات مادر شهیدان خالقی پوراست و قرار است بعد از ماه صفر کتاب شهید رکنی آبادی (شهید منا) کلید بخورد و نگارشش آغاز شود.

انتهای پیام/

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.