پنجشنبه ۶ آبان ۱۴۰۰ - ۰۸:۳۵

نظامیان در پاکستان هنوز هم حرف اول و آخر را می‌زنند

میراحمد رضا مشرف- کارشناس مسائل پاکستان

میر احمد رضا مشرف

سرانجام پس از سه هفته منازعه و کشمکش میان عمران‌خان، نخست‌وزیر و ژنرال قمر جاوید باجوا، رئیس ستاد ارتش پاکستان، گویا دود سفید از اسلام‌آباد بلند شده و غائله ختم به خیر شده است. انتصاب رئیس جدید سازمان اطلاعات نظامی پاکستان موسوم به آی‌اس‌آی از سوی باجوا و مخالفت عمران‌خان با این انتصاب می‌رفت تا به جنجالی بزرگ میان دو بازوی حاکمیت در پاکستان یعنی دولت و ارتش تبدیل شود. حساسیت مسئله زمانی بهتر درک می‌شود که بدانیم عمران‌خان به دلیل به وجود آمدن این تنش، سفر برنامه‌ریزی شده خود به امارات را به دلیل آنچه فشردگی برنامه‌هایش در اسلام‌آباد خواند، لغو کرد.

آی‌اس‌آی قوی‌ترین و با نفوذترین نهاد نظامی این کشور به شمار می‌آید و رئیس آن نیز پس از رئیس ستاد ارتش، قدرتمندترین فرد نظامی کشور محسوب می‌شود. به همین دلیل انتصاب رئیس این سازمان نیز اغلب یک موضوع جنجال‌برانگیز میان سیاستمداران و نظامیان بوده است. در مورد اخیر نیز باوجود تصریح قانون اساسی پاکستان در مورد انتصاب رئیس این سازمان توسط نخست‌وزیر البته با مشورت رئیس ستاد ارتش، ظاهراً ژنرال باجوا بدون هماهنگی با نخست‌وزیر به برکناری ژنرال فیض حمید، رئیس قبلی آی‌اس‌آی و جایگزینی ژنرال نادم انجم اقدام کرده است.

اگر چه دلیل برکناری ژنرال فیض حمید به شکل دقیقی روشن نشده اما رسانه‌های پاکستانی به برخی عوامل احتمالی اشاره‌هایی داشته‌اند. نزدیکی بیش از حد عمران‌خان و ژنرال حمید و قرار گرفتن نام وی در میان گزینه‌های جانشینی ژنرال باجوا که سال آینده بازنشسته می‌شود، به عنوان یکی از این دلایل عنوان شده است. برخی نیز به اقدامات جنجالی ژنرال حمید و به‌خصوص سفر پر سر و صدای دو ماه قبلش به افغانستان اشاره کرده‌اند که ناخشنودی‌هایی را درون ارتش به وجود آورد. به هر حال، جدا از دلایل این برکناری،

به نظر می‌رسد این موضوع آن‌قدر برای عمران‌خان اهمیت داشته که منازعه و اختلافش با رئیس ستاد ارتش را علنی سازد. این اهمیت نیز از آنجا سرمنشأ می‌گیرد که ژنرال حمید در فرایند قدرت‌گیری عمران‌خان و حمایت و پشتیبانی از او در چند سال اخیر نقش حیاتی ایفا کرده است؛ هر چند ژنرال حمید در این مسیر تنها نبوده و به قول یکی از خبرنگاران پاکستانی، او تنها یکی از شخصیت‌های پروژه ۱۰ ساله ارتش برای بالا کشیدن عمران‌خان در صحنه سیاسی پاکستان بوده است.

حالا با برکناری ژنرال حمید این احساس برای عمران‌خان به وجود آمده که نظامیان تمایلی به تداوم حمایت از وی در انتخابات بعدی ندارند و شاید هم نگران افزایش اقتدار و نفوذ وی در نتیجه انتخاب احتمالی ژنرال حمید به ریاست ستاد ارتش هستند. در واقع این حرکت نظامیان پاکستانی و در رأس آن ژنرال باجوا نوعی یادآوری به عمران‌خان در مورد این است که در نهایت قدرت در پاکستان در اختیار آن‌هاست و این نظامیان هستند که در شرایط جابه‌جایی دولت‌ها و سیاستمداران، حرف نهایی را می‌زنند. تغییر ریاست آی‌اس‌آی بدون جلب رضایت نخست‌وزیر و هشدار اخیر ژنرال باجوا به عمران‌خان در مورد مداخله نکردن در امور مرتبط با نظامیان گواه آشکاری بر همین مسئله است.     

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.