افزایش مسیرهای راهپیمایی در مشهد، مطالبه‌ای بود که سال‌ها از سوی مردم و تشکل‌های مردمی شهر مطرح می‌شد و در راهپیمایی روز قدس امسال با درنظر گرفتن دو مسیر اصلی عملی شد. با این وجود، راهپیمایی همچنان با تراکم زیادی مواجه بود و می‌توان به افزایش مسیرها به چهار مسیر اصلی و تعدادی مسیر فرعی هم فکر کرد.
این تنوع مسیر در تهران با تعبیه مسیرهای متنوع اصلی و فرعی، دسترسی خوبی برای مشارکت مردم ایجاد کرده است. اما در مشهد، مبدأ سنتی راهپیمایی در میدان پانزده خرداد، تقریباً در حاشیه جنوبی شهر است و تنها مسیر راهپیمایی، ارتباط زیادی با مراکز جمعیتی شهر ندارد. در نتیجه، عمده جمعیت باید خود را از دورترین فاصله‌ها به این نقطه شهر می‌رساندند؛ آن هم در میان محدودیت‌های ترافیکی که در مرکز شهر و اطراف حرم مطهر اجرایی می‌شود.
گرچه هدف از برگزاری متمرکز راهپیمایی‌ها باشکوه شدن مراسم و بازنمایی رسانه‌ای آن است، اما این هدف با تراکم جمعیت محقق نمی‌شود و این فشردگی اذیت‌کننده را تنها خود شرکت‌کنندگان احساس می‌کنند! احساسی که ممکن است بخشی از مردم را برخلاف میل باطنی از حضور در راهپیمایی منصرف کند یا در مراحل ابتدایی ورود به مراسم به خانه برگرداند.
اما فراهم کردن امکان مشارکت بیشتر مردم و تلاش برای مردمی‌سازی آن از هرچیزی مهم‌تر است. ایجاد دسترسی و تسهیل حضور مردم از چهارگوشه شهر، انگیزه شرکت در این مراسم ملی را افزایش داده و مشارکت واقعی بیشتری رقم خواهد خورد. به‌ویژه کسانی که می‌خواهند چند قدم در مسیر راهپیمایی گام بردارند تا مصداق حضور در راهپیمایی باشد.
نبود مسیرهای فرعی هم مستلزم پیاده‌روی طولانی تا رسیدن به مبدأ است، در حالی‌که مسیرهای مهم دسترسی هم می‌تواند به عنوان مسیر فرعی درنظر گرفته شود. با افزایش مساحت راهپیمایی، بخش بیشتری از شهر مستقیماً درگیر فضای راهپیمایی می‌شود و امکان خدمات‌دهی بیشتر و مردمی‌سازی خدمات هم فراهم می‌شود و شاهد مراسمی سهل‌تر، متنوع‌تر، شادتر و خانوادگی‌تر خواهیم بود.
گسترش جغرافیایی راهپیمایی به درگیر شدن نیمه خاموش جامعه هم کمک خواهد کرد. واقعیت این است که بخشی از مردم، به‌ویژه ساکنان مناطق دوردست شهر، هیچ‌گاه مستقیماً در تجمعات و راهپیمایی‌های انقلابی شرکت نداشته‌اند و درک درستی از میزان جمعیت صدها هزارنفره حامی انقلاب و میهن ندارند. در حالی‌که در برخی برهه‌ها ممکن است جمعیت‌های کوچک چندصد یا چندهزار نفره معترض را در منطقه خود ببینند و همین تجمعات کوچک در چشمشان جلوه کند.
شهروندانی که اخبار را از رسانه‌های دیگری دنبال می‌کنند، لازم است در برهه‌هایی در متن تجمعات انقلابی قرار گیرند و چنین فضایی را از نزدیک تجربه کنند. این تجربه که طی شب‌های گذشته در تجمعات مردم انقلابی در مناطق مختلف شهری اتفاق افتاد، نباید به دوران جنگ منحصر شود و برخی تجمعات و راهپیمایی‌های آتی را می‌توان خارج از فضای رسمی و در مناطق جدیدتری برگزار کرد. گرچه این کار ملاحظات ترافیکی و امنیتی خاصی را می‌طلبد و سختی کار را دوچندان می‌کند، اما باید گفت اثربخشی بیشتر در گرو ابتکار عمل و گردن نهادن به کارهای دشوار است.
راهبرد فعلی بازنمایی بصری راهپیمایی هم به‌نظر می‌رسد نیاز به اصلاح دارد. چون از یک‌سو متمرکز بر رسانه‌های رسمی است که نفوذی در مخاطب دگراندیش ندارد و فضای رسانه‌ای جهان هم چندان در اختیار ما نیست و از سوی دیگر تأثیری هم بر محاسبات امنیتی دشمن نخواهد داشت؛ چراکه برآوردهای دشمن از واقعیت‌هایی مثل مساحت و ظرفیت مسیر راهپیمایی گرفته می‌شود، نه بازنمایی رسانه‌ای.
برای رفع این نقیصه باید بستر بهینه‌ای برای فعالیت رسانه‌ای و تصویری ایجاد کرد و علاوه بر دوربین صداوسیما، جایگاهی مثل سکوهای مشرف بر جمعیت برای بازنمایی غیررسمی جمعیت توسط مردم ایجاد شود تا دست‌کم بلاگرها بتوانند روایت مستند خود را از نزدیک به تصویر بکشند و به بازنمایی و گسترش تصاویر راهپیمایی کمک کنند.
از سوی دیگر به‌نظر می‌رسد یکی از دلایل پرهیز از تعدد مسیر راهپیمایی‌ها، نگرانی از مدیریت برنامه و متکثر شدن شعارهاست، چون افزایش مساحت و طول مسیر به تعدد ماشین‌های صوت و فاصله گرفتن جمعیت از جریان اصلی راهپیمایی می‌انجامد. اما تجربه تجمعات شبانه محلی در سراسر کشور نشان می‌دهد نباید از مردمی شدن چنین مراسمی هراس داشت و همین تنوع و تکثر مردمی است که به پویایی راهپیمایی کمک می‌کند.
حتی می‌توان قطعه‌هایی از مسیر را به مساجد محوری و تشکل‌ها واگذار کرد؛ همان تشکل‌هایی که در شب‌های گذشته امتحان خود را پس داده و تجربه عینی و حتی تجهیزات مورد نیاز را در اختیار دارند و بدنه مردمی آن‌ها انرژی زیادی برای عبور از برنامه‌های رسمی و کلیشه‌ای و برگزاری هرچه باشکوه‌تر مراسم خواهد داشت.