سه‌شنبه ۳۱ فروردین ۱۳۹۵ - ۰۹:۰۲

فرصت سازی از تهدید خشکسالی با مدیریت بهینه طلای آبی

پدیده خشکسالی

رضا طلبی

پدیده خشکسالی و کم آبی که  در چند سال اخیر استان را با چالش‌های فراوانی مواجه کرده است، درک و تصور عمومی از ارزش آب را در بین مردم  ارتقا بخشیده و همگان آب پاک را نه تنها به عنوان یک کالای اساسی، بلکه عامل حیاتی و ارزشمند که نقش مؤثر و تحول آفرینی در برنامه ریزی‌های راهبردی نیروی انسانی، عامل اساسی در بهداشت و سلامت، پایه الگوهای کسب و کار و تولیدات صنعتی استان ایفا می‌کند می‌شناسند، زیرا کم آبی مقوله ای نیست که دارای محدودیت زمانی و مکانی باشد و بتوان با مایع دیگری درصدد جبران و جایگزینی آن بر آمد. از این رو لازم است برنامه ریزی‌های کلان در سطوح گوناگون برای استفاده مطلوب و بهینه از آب و حفظ جایگاه آن به عنوان یکی از محورهای توسعه استان در نظر گرفته شود. از سویی کم آبی و خشکسالی یک اختلال، ناهنجاری موقتی و بحران مدیریتی است که با خشکی تفاوت دارد و با رعایت اصول و ساز و کارهای گوناگون از سوی جامعه، مردم و سازمان‌ها و استمداد گرفتن از دانش، آگاهی، برنامه ریزی و مدیریت صحیح، قابلیت پیش بینی و کنترل شدن را دارا می‌باشد.
عواملی همچون رشد جمعیت و توسعه روز افزون جامعه، ارتقای سطح رفاه عمومی، نگرانی درباره بیماری‌ها و تمایل به  رعایت اصول بهداشتی، الگوهای نادرست در فرهنگ مصرف آب در سطوح خانگی و صنعتی و تصور عمومی از آب به عنوان کالای ارزان قیمت، دفع غیر اصولی فاضلاب‌های خانگی، آلوده شدن منابع محدود آب‌های زیرزمینی از طریق فعالیت‌های انسانی، گرمایش اقلیمی جغرافیای استان به دلیل بهینه نبودن فرایند  تولید کارخانجات صنعتی و پایین بودن قابلیت جامعه برای اجرای روش‌های نوین آبیاری و مقاومت در برابر تغییر روش‌های سنتی آبیاری، بستر اصلی را برای معضل کم آبی و خشکسالی در استان فراهم کرده است که سبب هدر رفتن منابع، افزایش هزینه‌ها، کاهش کیفیت زندگی و افزایش بیماری‌های قابل انتقال در استان شده است.
از سویی بارندگی‌های چند روز اخیر، ممکن است این شائبه را در اذهان مردم استان پدیدار کند که مسأله خشکسالی برطرف خواهد شد، اما تفکر معقولانه و مدبرانه، این حقیقت را اعلام می‌دارد که این بارندگی‌ها تنها از عمق این مسأله می‌کاهد و کم آبی با الگوی مصرف کنونی سالیان متمادی در استان تداوم خواهد داشت، بنابراین باید با فرصت سازی از این تهدید و عبور آرام و منطقی مبتنی بر تغییر در نگرش و افزایش آگاهی مردم استان نسبت به اصلاح الگوی مصرف، فرهنگ صرفه جویی و مدیریت بهینه و صحیح استفاده از آب را در استان  ارتقا بخشید و با تغییرات اساسی در تمامی اشکال مصرف آب، از استفاده شخصی تا زنجیره تأمین کارخانجات شهرک‌های صنعتی تنش ناشی از کمبود آب در استان را برطرف کرد. در تقابل با بحران کم آبی،  مسؤولان و افراد تصمیم گیرنده که متمرکز بر یک نهاد یا سازمان  خاص نیست، نباید نگرش مقطعی و آنی داشته باشند؛ زیرا پیامدها و زیان‌های منتج شده از این مسأله به گونه ای فزاینده است که ایجاب می‌کند، تدابیر مؤثر و اساسی اتخاذ گردد، بنابراین باید بر مبنای مقابله اضطراری و تدوین برنامه‌های بلندمدت منظم و مداوم، با همراهی مردم به عنوان مجریان اصلی سیاست‌های نظام، موارد زیر را مد نظر قرار دهند تا از تنش کم آبی در نقاط گوناگون استان کاسته شود.
- تدوین و معرفی الگوی بهینه مصرف آب و ارتقای سطح فرهنگ مردم استان در این زمینه
- آموزش و افزایش آگاهی‌های عمومی و انگیزش جامعه به منظور مشارکت در مدیریت مصرف آب
- شناسایی و مطالعه منابع سطحی و زیر زمینی آبی و افزایش راندمان آبیاری از طریق ترویج روش‌های نوین آبیاری و کم آبیاری در بخش کشاورزی
- کنترل کیفیت منابع آب‌های زیرزمینی و جلوگیری از برداشت‌های بی رویه و حفر چاه‌های غیر مجاز در نقاط گوناگون استان
- مناسب سازی فرایندهای تولید کارخانجات و مراکز  گرمایش زای جغرافیای استان
- سد بندی اصولی مبتنی بر طراحی‌های صحیح و مناسب از بعد مکان،زمان و هزینه
- دفع اصولی و هدفمند فاضلاب‌های صنعتی و ارتقای سیستم‌های تصفیه آب استان

 

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.