دوشنبه ۲۶ شهریور ۱۳۹۷ - ۱۴:۴۰

به بهانه شیوع شپش در استان خوزستان

شِپِش در کمین است تا اشتباه کنید

طیبه قاسمی

شپش

خوزستان-در قرن جدیدی که آدمها فکر می کنند در برابر همه چیز با علم و تکنولوژی و پیشرفت هایی که مدیونشان هستند علامه دهر هستند اما در برابر حشره ریزی به نام شِپِش عاجزند.

به گزارش قدس آنلاین؛ چند سالی هست که دیگر نام یک حشره کوچک میان روایت های مادر بزرگ ها نیست، در دنیایی که مجازی بیشتر جریان دارد یک اپیدمی در داستان های سالهای گذشته که خبری از بهداشت و حمام های خصوصی و هزار شیوه بهداشتی دیگر نبود به دنیای واقعی امروز بازگشته و بسیاری از مردم را سردرگم کرده، انگار قبل ترها شیوه برخورد با اَشک با دست و پا، را بهتر می دانستند اما در قرن جدیدی که آدمها فکر می کنند در برابر همه چیز با علم و تکنولوژی و پیشرفت هایی که مدیونشان هستند علامه دهرند! در برابر حشره ریزی به نام (شپش) عاجزترند.

خوزستان مامن بهتری است

شپش در استان خوزستان به خاطر گرمی هوا  و پدیده ریزگردها بیشتر از سایر شهرها شیوع دارد از سوی دیگر فصل های ابتلا به آن را نیز در استان بیشتر است  چون این موجود کوچک ، در فصلهای سرد از بین می رود.

ابتلا به مرضی قدیمی

یکی از کسانی که ماه ها در خانواده دچار شپش بوده اند، می گوید: هیچ شناختی از آن نداشتم و وجودش را مربوط به سالهای پیش می دانستم اما دخترم به آن دچار شد، شب ها خواب راحتی نداشت و من بین موهایش دانه های سیاه کوچکی پیدا کردم که شوره نبود، چسبندگی اش کلافه ام می کرد، وقتی آن را بیرون  می آوردم رنگ سفید به خود می گرفت و همین حساسیت مرا بیشتر کرد.

وی ادامه می دهد: وقتی به همسرم گفتم مرا به خاطر وسواسی بودن شماتت کرد و گفت: حتی در کودکی ما نیز شپش نبوده، اما من با مراجعه به بهداشت و خواندن مقالات پی بردم هنوز هم افراد زیادی را درگیرند و حالا خانواده ما نیز درگیرش بود.

او با قیافه غمگین اما جدی اضافه می کند: روزهای بدی را پشت سر گذاشتیم مثل یک کابوس بود، مجبور شدم سر فرزندان کوچکم را کچل کنم، دختر بزرگترم را یک ماه به مدرسه نفرستادم و وحشت اینکه کسی پی به موضوع ببرد برایم دردناک تر بود، مدتها طول کشید تا فهمیدم ابتلا به شپش امروزه هم هست و ننگ ندارد و ازسویی راهکار درمان آن استفاده از شامپو مخصوص آن است.

حشره ای که قیچی به موها می برد

یکی دیگر از شهروندان اما خاطره تلخش از این حشره کوچک را کوتاه کردن بی دلیل موهای دخترش توسط مدیر مدرسه می داند و تاکید می کند: این را درک می کنم که مسئولان مدرسه به خاطر سلامت خود بچه ها این کار را کرده اند اما وابستگی دختر من به موهایش دو هفته پنهان شدن از جمع را برایش به دنبال داشت از طرفی وقتی کسی از او می پرسید چرا موهایت را کوتاه کردی خجالت می کشید و بیان دلیل برایش سخت بود و من نمی توانستم از او بخواهم دروغ بگوید.

ابتلا به شپش برای خیلی ها به معنی افزایش شیوع است

مسئول سلامت نوجوانان و مدارس معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز گفت: شنیدن افزایش شیوع شپش از زبان خیلی ها به دلیل ابتلا و درگیری حال حاضر آنهاست، این برای آنها افزایش معنی می دهد، در صورتی که ما همیشه در این مسئله دخیلیم، و به صورت روتین درآمده، چیزی که همیشه بوده و هست، در زمانی که بچه ها دور هم هستند این اتفاق بیشتر و وقتی از هم فاصله می‌گیرند کمتر می‌شود.

زهرا عسکراوی درباره کوتاهی موهای محصلان که در بعضی مدارس دخترانه به علت رواج شپش اعمال می شود؛ توضیح می دهد: ذهنیت کوتاه کردن موها به عنوان پیشگیری و یا راه درمان گزینه مناسبی نیست و ما آن را پیشنهاد نمی کنیم، به خصوص در خوزستان که داشتن مو برای دختران اهمیت بسیاری دارد، هیچ دستورالعملی هم برای ما نیامده که این کار را انجام دهید، درست است که در سرعت درمان نقش دارد اما کوتاهی مو در زمان رشک زدایی(تخم گذاری شپش) بیشتر مهم است، زیرا می‌توانند رشک ها را زودتر از زمانی که مو بلند است از سر در آورند.

کوتاه کردن مو اثری ندارد

او با بیان اینکه برای راحتی کار به ما و بچه‌ها می‌گویند، موهایشان را کوتاه کنند، اظهار می کند: اما اگر کسی نخواست موهایش را کوتاه کند هم اثر آنچنانی در درمان ندارد، باید در نظر داشته باشید رشک ها در یک سانتی‌متری موهای سر هستند، بنابراین چقدر می‌خواهند مو را کوتاه کنند تا آنها بیفتند؟

عسکراوی با بیان اینکه اجباری در کوتاه کردن موها از طرف بهداشت نیست ومدیر مدرسه با دیدگاه خود چنین کاری را کرده است؛ تصریح می کند: کوتاه کردن موها راه درمان هم نیست که تصور کنید وقتی موها کوتاه شد دیگر دچار شپش نمی‌شوید یا شیوع آن کمتر می‌شود. شپش ممکن است از کودکی که دچارشده به لباس و موی دیگری رفته، تخم ریزی کند و او نیز مبتلا ‌شود.

دختران مستعدترند

وی کوتاه کردن مو برای پسرها را به یک کار روتین دانسته که فقط برای ابتلا به شپش نیست و عنوان می کند: شپش در مدارس پسرانه بسیار کم و در مدارس دخترانه به خاطر شکل ارتباط، مقنعه، محیط و اینکه محیط و شرایط رشد آن بیشتر است و از لحاظ گرما، شرایط فصل، دورهم بودن و لباس بیشتر پوشیدن در دختران بیشتر است.

او با اظهار اینکه کسی که رعایت بهداشت را دارد نیز ممکن است دچار شیوع شود؛ می گوید: در کشورهای اروپایی هم شپش بیداد می‌کند، همانطور که ما داریم هر جایی که اجتماع است پادگان، خوابگاه و حتی خانه ها ممکن است تخم ریزی کند یک هفته هم که بگذرد بزرگ می‌شود و به شپش بالغ تبدیل می شوند.

عسکراوی درباره طول درمان نیز تاکید می کند: درباره آلودگی های شپش، تمام بهداشتی ها موظفند تمام دانش‌آموزان را در طول سال تحصیلی حداقل یکبار معاینه کند، تمام مراکز و پایگاه های بهداشتی، درمانی تحت پوشش خود را طی سال تحصیلی از مهر تا پایان اردیبهشت این کار را انجام داده، گاهی حتی دوباره با این چک انجام می شود، گاهی وقتها اضافه بر بهداشت،  مدیر و معلم و مربی بهداشت هم این کار را می‌کنند تا تمام دانش‌آموزان پسر و دختر از نظر آلودگی به شپش بررسی شوند هرچند شپش بالغ با یک بار معاینه خود را نشان نمی دهد.

شپش بالغ خود را پنهان می کند

او می افزاید: ممکن است مادر روی لباس فرزندشان را ببیند اما در معاینه ۵ دقیقه ای  به دلیل اینکه شپش خود را قایم می کند آن ها را نمی بینیم اما آن چیزی که  می‌بینیم رشکها هستند که سفید و کوچک مثل پوست سرند، اما اگر پوسته ها را تکان دهید می‌افتند ولی رشکها چسبیده به تارها در یک سانتی متری و به شکل کپه ای یک جای سر بوده و در جاهای دیگر تخم ریزی می کنند.

مسئول بهداشت مدارس با این بیان که آنها به صورت دسته جمعی پشت گوش و پشت گردن که دمای بیشتر و بالاتری دارد بیشتر تخم ریزی می کنند؛ ادامه می دهد: این کافه هایی که قسمت به قسمت سر وجود دارد نشان از وجود شپش بالغ نیز هست که اگر به داد آن نرسید مرتب تخم گذاری می کنند و رشک ها هم رشد کرده که در نهایت تبدیل به شپش بالغ می شود.

او درباره شیوه ی درمان این حشره کوچک می گوید: درمان ابتدا با شامپویی که به آنها داده می‌شود تا به وسیله آن شپش ها را بکشند، شروع شده و بعد از اینکه شامپو استفاده شد که میزان استفاده از آن به دلیل سمی بودن یک بار است، ادامه می یابد، قرار است فقط شپش های بالغ کشته شوند و این شامپو اثری بر رشک ها ندارد، تا هفته بعد اگر از رشک ها چیزی بالغ شده نیز از بین برود.

عسکراوی میزان استفاده از لوسیون و شامپو را نهایت ۲ هفته خوانده و تاکید می دارد: موها باید رشک زدایی شوند، به این شکل که آب و سرکه را به نسبت مساوی مخلوط کرده و روی سر می‌گذارند سرکه ها باعث ازبین رفتن رشک ها می شود، البته آن را می توان دو روز یکبار هم تکرار کرد، وقتی با سرکه موها را آغشته کردند نیم ساعت با حوله بسته تا رنگ رشک ها عوض شوند این یعنی آنها در حال از بین رفتنند.

او می افزاید: در این مرحله با یک شانه دندانه ریز یا شانه نخ کش رشک ها را در می آورند تا هفته بعد دوباره همین کارها تکرار شود، علاوه بر این کارها موارد بهداشتی دیگری مثل جوشاندن لباس ها با آب، چک کردن تخت خواب و رختخواب از شپش بالغ و درمان دیگر مبتلایان از اقدامات دیگر هستند.

ده روز زنده ماندن در هر شرایطی

مسئول سلامت نوجوانان و مدارس با اشاره به این موضوع که توجه داشت درمان یک نفر فایده ندارد و تمام اعضای خانواده باید درمان شوند؛ درباره اینکه در فضای آزاد شپش چقدر زنده می ماند؟ خاطر نشان می کند: اگر لباسی که در آن خانه کرده را یک هفته یا ده روز در پلاستیک در بسته بگذارید خفه می شوند در فضای آزاد هم یک هفته تا ده روز باقی می مانند.

وی علائم اولیه ابتلا به شپش را خارش مو به خصوص در نواحی دور گوش به دلیل حرکت آن عنوان کرده و بیان می کند: اگر این بیماری پیشرفت کرده باشد ممکن است خون سر بیمار را هم بخورند تا دچار ضعف شود اما طبق گفته دکتر سلمان زاده معاونت بهداشت هیچ‌گونه ضعف و بیماری های پوستی متعاقب شپش در سالیان اخیر دیده نشده است.

منعی برای مبتلایان نیست

عسکراوی شپش سر و بدن را با هم متفاوت خوانده و اضافه می کند: سه نوع شپش داریم که بیشترین شپش که جامعه ما را درگیر می‌کند همان شپش سر است و موارد ابتلای دیگر کم است، کچل کردن سر نیز فقط از بین بردن یکی از شرایط است و بچه هایی که به شپش مبتلا هستند را نباید از مدرسه رفتن منع کرد، اگر چنین بود کمتر می‌شد اما این بیماری نیست یک نوع آلودگی است، اگر در پی آن به زرد زخم دچارمی‌شدند که مشکل بدتری برای بچه ها به وجود می آورد، شاید، اما برای شپش به هیچ عنوان حق اجبار به کوتاه کردن و منع از مدرسه وجود ندارد.

عدم رعایت بهداشت فردی

در همین رابطه معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی کلانشهر اهواز به خبرنگار قدس می‌گوید: شپش مربوط به بهداشت فردی است و به بهداشت عمومی مربوط نیست اگر کسی بهداشت فردی را رعایت نکند موهایش را خوب شستشو ندهد، روسری و کلاه هر کسی را استفاده کند به این موارد دچار شده و باعث ابتلا افراد دیگری هم می شود.

شکراله سلمان زاده با تاکید بر اینکه این عارضه همیشه بوده ولی الان دقیقاً فصل شیوع آن نیست با این حال در بعضی افراد همچنان دیده می شود؛ تشریح می کند: بیشتر در زمانی که مدارس شروع میشوند، مثل اوایل پاییز و اوایل زمستان مردم درگیر شپش هستند و معمولاً وقتی در مدارس اتفاق بیافتد همکاران بهداشت هم درمان رایگان و هم معاینات رایگان را انجام می دهند. در کنار آن آموزش فردی به کودکان هم مد نظر است به این خاطر که بیشتردر ارتباط با بهداشت فردی است.

معضلی جهانی

او با اشاره به این که شپش همیشه وجود داشته و چیز جدیدی نیست، بیان می دارد: این ابتلا جهانی است و با وجود اینکه در ابتدای پاییز شروع می شود، در خوزستان به دلیل افزایش دما در فصول گرما هم دیده شده و ما در این فصل کسانی را می بینیم که به شپش دچار شده اند، هرچند مناطق سردسیر خوزستان چون دهدز این عارضه را نداریم.

میهمانی که هدیه اش خجالت است

میزان مبتلایان به شپش مشخص نیست و این به دلیل ترس از بیان آن است، تا وقتی کسی به این معضل برنخورده احساس می کند شپش متعلق به نیم قرن پیش است اما لازم است بدانید سالهای زیادی است که این حشره در کمین نشسته است تا غفلتی پیش آید و موهایتان را آنچنان بچسبد که شاید مجبور شوید قیدشان را برای مدتی بزنید.

انتهای پیام/

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.