یکشنبه ۱۲ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۵:۳۰

روحانی و سیاست «یکی به نعل یکی به میخ»

آرش خلیل‌خانه

خلیل خانه

حسن روحانی رئیس جهوری شامگاه شنبه در دیدار با ورزشکاران و قهرمانان ملی کشور گفته است که ما اهل منطق و مذاکره‌ایم اگر با احترام کامل و در چارچوب مقررات بین‌المللی سر میز مذاکره بنشینند، نه اینکه فرمان مذاکره صادر کنند.

این اظهارات روحانی ظاهراً واکنشی است به تغییر لحن  مقامات آمریکایی به ویژه دونالد ترامپ که اخیراً گفته به دنبال تغییر نظام در ایران نیست و حتی می‌خواهد با دولت ایران که به زعم او مایل به مذاکره است راه بیاید.

به نظر می‌رسد دولت دوازدهم هم با وجود مواضع محکم و سختی که محمدجواد ظریف در رایزنی‌ها و تلاش‌های فشرده و سنگین دیپلماتیک خود در ماه‌های اخیر اتخاذ کرده تا رویکرد کلی نظام را دنبال و پیاده کند، اما هستند مدیران و افکاری که بی میل به دادن پاسخ‌های سبز به پالس‌های ارسالی از سوی ترامپ نیستند.

این طیف که در جریان اصلاح‌طلب و نزدیک به دولت قرار می‌گیرند با این استدلال که درهای دیپلماسی را نباید بست، یک گزینه فرعی و نادرست را بر مبنای یک اصل منطقی تحریف و مطرح می‌کنند که نباید حتی در برابر اقدامات بی منطق آمریکا بگوییم مذاکره نمی‌کنیم زیرا این سخن در افکار عمومی ‌و عالم دیپلماسی ما را در موضع ناحق بی منطقی قرار می‌دهد و میدان تبلیغات و عملیات فشار سیاسی را به رقیب خواهد داد.

روحانی چند روز پیش از این هم در جلسه هیئت دولت به خواست دولت آمریکا برای مذاکره با ایران واکنش نشان داد و گفت، چنانچه زمانی "دشمنان" جمهوری اسلامی ‌با "پایبندی به تعهدات خود" به میز مذاکره برگردند، "راه به روی آنها بسته نیست".

او این سخنان را در واکنش به اظهارات ترامپ در دیدار با شینزو آبه نخست وزیر ژاپن که گفته بود به دنبال تغییر نظام در این نیست ابراز کرد. و البته افزود:«معیار کلام نیست، بلکه عمل آنها(آمریکایی‌ها) است».

دیروز حشمت‌الله فلاحت پیشه رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هم در در گفتگو با خبرگزاری ایسنا گفت‌ که رابطه ایران و آمریکا میانجی ناپذیر است. بسیاری از مسائل و اختلاف نظرات آمریکا مشخص است و تابویی هم برای مذاکره وجود ندارد.

به نظر می‌رسد برخی اقدامات اغواکننده و فریبکارانه آمریکایی‌ها در داخل تأثیر داشته یا حداقل برخی را واداشته از این فضا برای برخی اهداف در داخل استفاده کنند.

در هفته‌های اخیر با شکل گیری یک تحرک دیپلماتیک گسترده در سطح منطقه‌ای و حتی فرامنطقه‌ای برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا با بالاگرفتن احتمالات در مورد امکان وقوع یک برخورد سخت در منطقه خلیج فارس یا میادین نیابتی نبرد و تغییر مواضع و تلطیف موضع‌گیری‌های سیاسی مقامات آمریکایی، برخی التهابات اقتصادی تا حدی فروکش کرد که از ان جمله می‌توان به افت و کاهش شدید قیمت ارز، مثبت شدن تراز بازار بورس، ثبات نسبی در قیمت کالاها در بازار، کاهش قیمت خودرو و ... اشاره کرد.

از اینرو احتمالا دولت که در ماه‌های اخیر به شدت در مورد ضعف در مدیریت و کنترل بازار و مدیریت اقتصاد کشور مورد انتقاد و اعتراض بوده و با ریزش آرا و حامیانش روبرو شده می‌خواهد حداکثر استفاده را از این فضا به نفع خود برده و این بستر را تا جای ممکن استمرار بخشد. از این رو می‌توان متصور بود که اظهارات رئیس جمهور تا حد زیادی کاربرد و مصرف داخلی دارد.

اما این سخنان می‌تواند به برداشت‌ها وتصورات غلط در طرف آمریکایی نیز منجر شود کما اینکه ترامپ در روزهای اخیر حداقل دو بار گفته که ایرانی‌ها آماده و میایل به مذاکره هستند.او حتی تلویحاً مدعی شد که برخی از کشورها از جمله ژاپن نیز همین موضوع را به او منتقل کرده‌اند.

نگاه خوشبینانه این است که این روایان و ترامپ دچار اشتباه برداشت شده و یا عامدانه چنین چیزی را در مورد تمایل دولت ایران به مذاکره مطرح می‌کنند اما نمی‌توان انکار کرد که سخنانی از این دست که آقای روحانی عنوان می‌کنند در این سوءبرداشت بی تأثیر نیست.

سیاست نظام و رهبری انقلاب در مورد مذاکره با آمریکا کاملا روشن و واضح است. حضرت آیت الله خامنه‌ای نه تنها در چهار دهه طول عمر انقلاب و نظام اسلامی‌که به ویژه در چند سال اخیر و به طور ویژه در ماه‌های گذشته نظر خود را در مورد مضرات، خطرات و آفت‌ها و آسیب‌های مذاکره با دولت غیر قابل اعتماد و پیمان شکن آمریکا ابراز فرموده‌اند.

عباراتی چون مذاکره با آمریکا سم مضاعف است، مذاکره با آمریکا با تصور حل مشکلات خطایی واضح است، با یک حکومت متقلب و زورگو مذاکره نمی‌کنیم، مذاکره با آمریکا ممنوع و به ضرر ایران است، مذاکره با آمریکا به معنای باز کردن مسیر نفوذ خواهد بود و ده‌ها مورد دیگر به کرات در دیدگاه‌ها و سخنان رهبر معظم انقلاب در مناسبت‌ها و دیدارهای مختلف بیان شده است.

آنچه ترامپ و مایک پمپئو وزیر خارجه او در بحث مذاکره با ایران مطرح کرده‌اند در چند محور قابل تلخیص است. حذف برنامه هسته‌ای و توان موشکی ایران، برداشته شدن حمایت ایران از محور مقاومت و واگذاری منطقه غرب آسیا به آمریکا.

 پمپئو دو روز پیش بار دیگر این سه محور را در 12 شرط آمریکا برای مذاکره تشریح و یادآوری کرد.

اینها همان موضوعاتی هستند که مقام معظم رهبری از آنها به عنوان مسائل ناموسی انقلا یاد کرده و تأکید فرمودند که بر سر اینها مذاکره نمی‌کنیم.

حال باید از آقای رئیس جمهور پرسید منظورشان از مذاکره با احترام کامل و در چارچوب مقررات بین‌المللی یعنی چه؟

اگر منظور بازگشتن آمریکا به برجام و لغو تحریم‌هاست که باز هم باید پرسید در آن صورت آیا دولت ایشان حاضر است حتی در مورد برجام با آمریکا مذاکره کند.

مگر ایشان و آقای ظریف پس از بهانه‌گیری‌های دولت ترامپ بارها و به صراحت نگفتند که مذاکره مجدد در مورد برجام غیر ممکن و افسانه است؟!.

ظریف در پیام ویدئویی که خطاب به مقامات آمریکایی ضبط کرد صراحتا گفت: ما نه امنیت خود را به خارج واگذار می‌کنیم و نه بر سر توافقی که با حسن‌نیت اجرا کرده‌ایم، مذاکره مجدد کرده یا چیزی بر آن می‌افزاییم».

انتهای پیام/

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.