چهارشنبه ۲۲ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۶:۴۴

سفر آبه به تهران و انتظارات بین‌المللی برای کاهش تنش در منطقه

آرش خلیل خانه

شینزو آبه

سفر شینزو آبه به تهران در حالی در کانون توجهات جهانی قرار گرفته که بسیاری انتظار و امید دارند رایزنی‌های او در تهران به کاهش تنش در منطقه میان ایران و آمیکا منجر شود. تنشی که کشورهای بسیاری را در داخل و خارج از منطقه به شدت نگران کرده است.

قدس آنلاین: شینزو آبه نخست وزیر ژاپن دقایقی پیش در حالی وارد تهران شد که در میان ترافیک سنگین رایزنی‌ها و  سفر مقامات و دیپلمات‌های خارجی به تهران، حضور  او ایران بیش از همه مورد توجه قرار گرفته و همگان انتظار اتفاقی ویژه را در این سفر داشته‌اند.

آبه دومین مقام ارشدی است که پس از هایکو ماس وزیر خارجه آلمان به تهران می‌آید،   اما هم رتبه و جایگاه او و هم نوع روابط ژاپن با ایالات متحده آمریکا او را در موقعیتی بسیار برجسته تر قرار می‌دهد. به ویژه آنکه در هفته‌های اخیر ترامپ  به توکیو سفر کرد و خواستار میانجیگری ژاپن با مقامات کشورمان شد.

ژاپن تایمز اما اعلام کرد که آبه گفته است که قصدش از این سفر، میانجیگری یا انتقال پیام آمریکا به ایران نیست. روزنامه ژاپن تایمز اعلام کرد که این سفر به منظور کاهش تنش‌های موجود انجام می‌گیرد.

با این حال او دیروز در آخرین ساعات قبل از پروازش به سمت ایران با ترامپ تلفنی تماس گرفت تا آخرین تبادل‌نظرها و هماهنگی‌ها را درباره موضوع اصلی سفرش به تهران انجام دهد.

گزارش‌ها حاکیست این سفر آنقدر مهم ارزیابی شده که بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهوینیستی را هم واداشته تا با آبه تماس بگیرد تا از برنامه و طرح های احتمالی او با خبر شود.

به گزارش تلویزیون ژاپن ترامپ از نقش و تلاش آبه برای کاهش تنش میان تهران و واشنگتن اعلام حمایت کرده است و رئیس جمهور آمریکا از آبه و خواسته است که حتی زمینه زمینه برگزاری دیداری بین مقام‌های ایران و آمریکا را فراهم آورد. درخواستی که ظاهراً آبه بیش از اندازه و نشدنی بودن آنرا می‌داند برای همین بهصراحت اعلام کرده که هدفش فقط کاهش تنش است نه میانجیگری!

البنه مقامات ایران نیز در واکنش به گمانه‌زنی‌ها پیش از این گفته بودند که ایران نیازی به میانجیگری ندارد، چرا که اصلا مذاکره‌ای با دولت کنونی آمریکا ندارد و نخواهد داشت، اما برای شنیدن حرف‌ها و پیشنهادهای دوستانش گوش شنوایی دارد.

جالب آنکه هایکو ماس نیز پس از دیدار با ظریف در نشست خبری در تهران، همین موضوع را هدف اصلی سفرش عنوان کرده و گفت که در سفر به منطقه همه نگران تنش میان ایران و آمریکا و خط آن برای منطقه و جهان بوده‌اند و متفق القول خواهان یافتن راه حلی برای کاه آن هستند. ماس افزود: با این پیام و برای مذاکره و انتقال ان به تهران آمده است.

به نظر می‌رید که خود ترامپ نیز پس از آنکه با تبعات و آثار اقداماتی که به تعبیر محمد جواد ظریف وزیر خارجه کشورمان از سوی تیم «ب» طراحی شده بود مواجه شد همچون اعزام ناوگروه لینکلن، نیروهای ویژه و هواپیماهای راهبردی ب ۵۲ به منطقه خلیج فارس، در تلاش بوده تا با ابزارهای مختلف تنش و تهدید بالقوه یک مواجهه نظامی میان نیروهای ایرانی و آمریکایی را کاهش دهد.

به همین منظور و برای جلوگیری از یک برخورد غیر منتظره و بحران آفرین، ناو گروه آمریکا بر خلاف اعلام قبلی وارد خلیج فارس نشد و در منطقه‌ای دور در آبهای دریای عمان فاصله ایمین را با نیروهای ایرانی حفظ کرد. فاصله ای که در تیررس موشکهای کوتاه‌برد و میان برد ایران نباشد.

مقامات ناتو نیز در هفته گذشته در گفتگو با سی ان ان از کاهش تنش در منطقه میان نیروهای ایران و آمریکا سخن گفته‌اند اما تأکید کرده اند که هنوز در حالت آمده باش و هشدار هستند. دریاسالار جان اف. جی وید، فرمانده ناوگروه آبراهام لینکلن به آسوشیتد پرس گفته است رفتار نیروهای دریایی ایران کاملا حرفه‌ای و منطبق بر استانداردهای بین‌المللی بوده است.

جمهوری اسلامی ایران روز گذشته نزار زکا تبعه لبنانی مقیم آمریکا را که به جرم جاسوسی برای ایالات متحده آمریکا در حال تحمل مجازات بود به درخواست رئیس جمهور لبنان و پس از وساطت حزب الله لبنان آزاد کرد که با واکنش مثبت واشنگتن و تشکر سخنگوی کاخ سفید مواجه شد.

شاید این اتفاق نیز برخی ناظران را وا داشته تا به سفر آبه و کاهش تنش میان تهران و واشنگتن امیدوار باشند.

دونالد ترامپ هم امروز در جمع هواداران خود در ایالت آریزونا گفته است که تنش با ایران کاملا تحت کنترل است. به گزارش العربیه رئیس جمهور آمریکا با این حال افزوده است که همواره احتمال یک برخورد میان دو کشور وجود دارد اما تأکید کرده که گفتگو با ایران را ترجیح می‌دهد.

سید جلال ساداتیان سفیر اسبق ایران در انگلیس و کارشناس مسائل بین الملل در مورد تاثیر تلاش‌های میانجی گرایانه برخی از کشورهای منطقه و فرامنطقه‌ای بر کاهش تنش ایالات متحده آمریکا و ایران به ویژه سفر آبه، بر این باور است: عراق، کویت، عمان، ژاپن و سوئیس به دنبال این نیستند که ایران و آمریکا پشت یک میز بنشینند و با هم گفت وگو کنند و خروجی مانند برحام را در دوره اوباما را شکل دهند، بلکه به دنبال آن هستند که از شدت تنش ها در روابط دو طرف که باعث ایجاد نگرانی و تهدیدهای برای جامعه جهانی و به خصوص منطقه غرب آسیا شده است، بکاهند.

وی می‌گوید:  به نظر می‌رسد می‌توان با یک پروسه جدی و البته پگیر و ممتد به این حداقل ها رسید. این تحلیلگر مسائل سیاسی با اشاره به اینکه سید عباس عراقچی نیز در مورد سفر آبه به تهران به تلویزیون ژاپن گفته بود که توکیو احتمالا قادر به تفهیم شرایط کنونی به آمریکایی‌ها خواهد بود و امیدواریم سفر آبه به تهران به کاهش تنش‌ها در منطقه منجر شود، به دیپلماسی ایرانی گفته است: مقاومت ایران در برابر فشارها و تلاش‌های دیپلماتیک ظریف در سطح بین المللی و رسانه‌ای حتی در داخل خاک ایالات متحده، سبب شد تا افکار عمومی داخل آمریکا نیز نسبت به نوع نگاه ترامپ در قبال ایران به یک روشنگری برسند. به واسطه همین دست اتفاقات اکنون ترامپ به دنبال مذاکره با ایران است و هر چند نمی‌توان به این مواضع سران کاخ سفید اعتماد کرد، اما در کل می تواند نشان از فضای مثبتی باشد که با تلاش کشورهای میانجیگر حداقل به کاهش تنش بینجامد.

منصور حقیقت پور مشاور رئیس مجلس در امور بین‌الملل نیز در گفتگو با قدس آنلاین با اشاره به حجم بالای رایزنی‌ها و دیدارها و تماس‌های دیپلماتیک در سطوح ارشد با تهران در هفته‌های اخیر معتقد است اینکه مقامات اروپایی و کشورهای دوست و متحد امرکیا نیز تأکید دارند که تنش باید در منطقه کاهش یابد و این هدف را دنبال می‌کنند یک اتفاق مثبت و نشانه‌ای خوب است از اینکه جامعه جهانی نگران اقدامات ترامپ است و فشار ب دولت آمریکا نیز افزایش یافته است.

نایب رئیس سابق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه نگاه ایران به کاهش تنش و ثبات و آرامش در منطقه همواره مثبت بوده و ایران در عمل نیز همیشه در این مسیر گام برداشته افزود: سیاست خارجی ایران در مورد افغانستان، عراق، سوریه، یمن و ... گواه این امر است.

وی خاطر نشا می‌کند: عامل بی ثباتی و تنش درمنطقه ایران نیست و کسانی که برای رایزنی به ایران می‌آیند باید به این واقعیت توجه داشته باشند. کاهش تنش و ایجاد امنیت که امری پیوسته در منطقه است بدون پیشنهاد مشخص و عملی ممکن نیست که تا کنون چنین پیشنهادی را از سوی دیپلمات‌های اروپایی و البته دولت ژاپن ندیده‌ایم.

حقیقت پور با یادواری اینکه دیدار آبه با روحانی و مقام معظم رهبری مشخص خنواهد کرد که ژاپن راهکار و پیشنهاد عملی دارد یا نه؟ گفت: باید منتظر نتیجه این دیدارها بمانیم اما ظریف در دیدار با وزیر خارجه آلمان موضع ایران را اعلام و تأکید کرد که بازگشت آرامش منوط به پایان جنگ اقتصادی آمریکا علیه مردم ایران است. نمی‌شود آمریکایی‌ها بگویدن سیاست فشار حداکثری را ادامه می‌دهند. مانع فروش نفت و محصولات پتروشیمی ایران شوند و انتظار داشته باشند بقیه کشورها به راحتی نیاز خود را از خلیج فارس تأمین کنند.

مشاور رئیس مجلس با اشاره به اینکه تا کنون هیچ طرح مشخص و پیشنهادی از سوی دولت ژاپن اعلام نشده و از آن مطلع نیستیم خاطرنشان کرد: در حال حاضر منافع اقتصادی برجام برای ایران اولویت اول است.

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.