یکشنبه ۱۶ تیر ۱۳۹۸ - ۰۷:۵۳

یادداشت

تغییر صبر راهبردی به مقاومت فعال هسته‌ای

مصطفی خوش چشم تحلیلگر مسائل بین الملل

مصطفی خوش چشم

 امــروز ۱۶ تیر مــاه و پایان مهلــت ایران به اروپاســت؛ مهلتی که به منظــور مقابله با بد عهدی اروپا و آمریکا در مسئله توافق هسته‌ای و برجــام داده شــد. لازم به ذکر اســت که جمهوری اســلامی به منظور کاهش بحران و تنش‌ها در منطقه و جهان تا آنجا که توانست حسن نیت خود را نشان داد و تا آنجایی که شد صبر کرد.

این صبر راهبردی چیزی حدود یک ســال پس از خروج آمریکا از برجام هم ادامه داشت تا اروپایی‌ها هم اقداماتشان را که روی زمین مانده بود، انجام دهند . اما همانطــور که از ابتدا هم مشــخص بود اروپا و آمریکا براســاس منافع مشترکی که بر ضد ایــران دنبال می‌کنند، هیچگاه دنبال این نبودند که مزایای برجام را به شــکل واقعی و روی زمین به ایران بدهند و بنابراین این مهم نشان می‌دهد که اگر جمهوری اسلامی ایران سال‌های متمادی هم صبر کند، هیچ مزیتی از برجام در صحنه‌های مختلف و بویژه اقتصادی به دست نخواهد آورد.

 بنابرایــن با یــک تغییر اســتراتژیک از صبر راهبردی به یــک مقاومت فعال، سیاســت راهبــردی خود را در مقابــل این بدعهدی‌ها عوض کرد. در حقیقت معنای مقاومت فعال این است که قرار بود توافق هسته‌ای یک بازی برد - برد باشد، اما به یک بازی مجموعه صفر تبدیل شد؛ یعنی به شکلی که ما فقط به همه تعهدات‌مان عمل کنیم و غربی‌ها به هیچکدام از تعهداتشان عمل نکنند!

 کاملاً مســلم اســت کــه ایــن را هیچکس نمی‌پذیرد و مشــخص بود که ایــران باید با درایت و بــه صورت طراحی شــده و با وارد آوردن هزینــه های بدعهــدی اروپا و آمریکا به خود آنها، بــه آنها انگیزه دهد تا راهبرد خود را تغییر دهند.

 در حقیقت برای این کار بهترین راه این بــود که تعهدات برجامی‌مان تعدیل شــود و هزینه هایی به طرف اروپایی و آمریکایی در حوزه‌های مختلف وارد شود تا بلکه آنها این استراتژی خود را تغییر دهند . این مهم حائز اهمیت است که ما اگر اینکار را نمی‌کردیم در حقیقت هیچ عایدی از برجام نداشــتیم و کماکان برگ برنده هســته‌ای را بــه عنوان یکی از مؤلفه‌هــای قدرت، در گرو توافق برجــام قرار داده و از دســت خودمان در می‌آوردیــم و در نهایــت هیچ چیزی هم نصیبمان نمی‌شــد.

 در حقیقت هیچ منافعی بــرای ما واقع نشــده بــود و قــرار هم نبود همان‌طور کــه پیشتر توضیــح دادم، هیچ مزیتی از طرف اروپا و آمریکا در این خصوص به جمهوری اسلامی ایران داده شود . بنابراین این امکان وجود داشــت که ایران با تغییر راهبرد راه جدیدی را آزمایش کند، برای اینکه اروپایی‌ها تغییر مسیر دهند.

 در این مســیر ما چیزی را از دست نخواهیم داد، اما شــانس این را داریم کــه نگاه اروپا و آمریکا را عوض کنیم. شاید یکی از مهمترین آثار و نتایج این تغییر راهبرد جمهوری اسلامی ایران این باشــد که آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها متوجه جدیت جمهوری اسلامی ایران در این امر شــده اند، اما اینکه آیا توان دارند یا اصولاً خواهان این هستند که مزایای برجامی را به ایران بدهند یا ندهند ؟ امری اســت که امروز مشخص می‌شود!

 با این حال بــه نظر میرســد اروپایی‌ها راه اشــتباهی را انتخاب میکنند که نتیجه‌اش بیشــتر برای آنها ضرر دارد تا اینکه منفعتی داشته باشد.  با توجه به اینکه آثار امنیتی حاشیه برجام برای کشورهای اروپایی به مراتب بیشتر از آمریکاست، اروپایی‌هــا در حقیقت باید تصمیم بگیرند که آیا میخواهند به عنوان یک بازیگر مستقل در صحنه جهانی حاضر شــوند یا خیر؟ بخصوص در زمان کنونــی که اختلافات زیادی با آمریکا در مسائل مختلف اقتصادی و سیاسی دارند، یا اینکه کماکان می‌خواهند دنباله رو آمریکا باشند.

/انتهای پیام