شنبه ۳۱ خرداد ۱۳۹۹ - ۱۳:۲۲

امیرحسین نوروزی کارگردان مستند در گفت‌وگو با قدس آنلاین:

زندگی شهید چمران در برخورد با مردم بر مدار محبت می‌چرخید/ ویژگی «خاطرات موتورسیکلت» روایتی متفاوت از آیینگی این شهید در اطرافیانش است

صبا کریمی

خاطرات موتورسیکلت

به نظرم یکی از مهمترین موفقیت‌های ما در ساخت این مستند و تفاوت روایت ما از شهید چمران، آیینگی آدم‌های اطراف دکتر چمران بود راجع به چیزی که این شهید بزرگوار در آنها باقی گذاشته است.

به گزارش گروه فرهنگی قدس آنلاین، مستند «خاطرات موتورسیکلت» داستان تعدادی از جوان‌های تهران را روایت می‌کند که در تپه‌ها و خیابان‌ها مشغول موتور سواریشان بودند که جنگ ‌شد. یک آدم دلربا آمد دلشان را برد، خودشان را هم برد به جبهه، اسمش چمران بود، شهید مصطفی چمران ….

«خاطرات موتور سیکلت» به تهیه‌کنندگی و کارگردانی امیرحسین نوروزی در خانه مستند انقلاب اسلامی تهیه ‌شده و محصول سازمان هنری رسانه‌ای اوج است که سال گذشته در بخش شهید آوینی سیزدهمین دوره جشنواره سینماحقیقت موفق به کسب جایزه شد.

این روزها این مستند به مناسبت شهادت شهید چمران از شبکه‌های مستند، افق و شبکه سوم در حال پخش است و از یکشنبه ۲۵ خرداد نیز روی پلت‌فرم‌های اینترنتی عماریار و فیلمیو قرار گرفته است. به بهانه پخش اینترنتی این مستند و نمایش آن از شبکه‌های سیما صحبت‌های امیرحسین نوروزی درباره ساخت «خاطرات موتور سیکلت» را در ادامه می‌خوانید.

‌نوروزی در ابتدای سخنان خود درباره ایده ساخت این مستند اظهار کرد: سال‌ها پیش سامان مختاری از دوستان من در خانه مستند خبری را درباره آقای جلیل نقاد خوانده بود که سوژه زندگی او برایش جذاب شده بود و به همراه همسرش درباره این سوژه تحقیق و پژوهش کرده و متوجه شده بودند آقای نقاد که یک موتورسازی دارند در واقع جانباز جنگ هستند و در جوانی موتورسوار بودند و در ستاد جنگ‌های نامنظم هم حضور داشتند.

وی در ادامه افزود: به دلیل این که تکلم ایشان در دوران جنگ دچار مشکل شده بود، مجبور شدیم برای باز کردن پژوهش و سوژه سراغ هم‌دوره‌های ایشان برویم. زمانی که سراغ دیگر موتورسواران رفتیم متوجه شدیم آنها هم در آن دوران حضور داشتند. در نتیجه قصه قدری گسترده‌تر شد و به یک جمعی از جوانان رسیدیم که اوایل جنگ توسط دکتر چمران و برخی از همراهان این شهید جذب ستاد جنگ‌های نامنظم شده بودند و شهید چمران و یارانش اینها را از دل تهران و تفریح و موتورسواری به بطن جنگ می‌برند که در یک سری از کارهای خاصی در منطقه به عنوان موتور سوار به آنها کمک کنند.

نوروزی درباره ساختار این مستند تأکید کرد: قسمت زیادی از این مستند به صورت تولیدی است که در قالب مصاحبه و مسابقه تهیه شده است و اتفاقاً بخش آرشیوی آن بسیار کم است، به دلیل اینکه در شش ماهه نخست سال‌های جنگ آرشیو جدی و تصویری چندانی وجود نداشته است.

وی در مورد بخش مسابقه این مستند عنوان کرد: این مسابقه در قالب مسابقات معمول لیگ تهران انجام شد و ما هم یکی از این مسابقات را به صورت مشترک برگزار و طی مراسمی با نامگذاری و مراسم مرتبط آن را هماهنگ کردیم که بزرگداشت موتورسواران ستاد جنگ های نامنظم و جلیل نقاد هم طی آن برپا شود.

این کارگردان درباره وضعیت ساخت فیلم و مستند با محوریت سرداران شهید جنگ اظهار کرد: ببینید! شاید به لحاظ کمی آثار زیادی تولید شود اما به لحاظ کیفی و به این دلیل که باید رویکردهای متفاوت و ساختارهای جدید را پیدا کرد قدری با مشکل مواجه هستیم و یافتن این رویکردهای جدید و متفاوت دچار کندی شده است، بنابراین آن طور که باید در طول این سال‌ها در حوزه مستند دفاع مقدس پویا و فعال نبوده‌ایم. بله! به نظر یک کم کاری جدی در این حوزه دیده می‌شود اما این کم کاری اصلاً به معنای بُعد کمی آن نیست، بلکه مستندهایی در این زمینه وجود دارد اما پیدا کردن قصه‌های جدید در حوزه دفاع مقدس سخت است زیرا برای بیرون آمدن از آن کلیشه‌ای که تا به حال انجام شده باید پژوهش‌های بسیاری انجام داد و طبیعتاً پژوهش هم زمان بر و هزینه بر است و در مجموع باید گفت با کار مشکلی مواجه هستیم.

نوروزی یادآور شد: ما برای ساخت همین مستند حدوداً دو سال و نیم وقت صرف کردیم تا توانستیم افراد مختلف را قانع و رویکردهای جدیدی پیدا کنیم و آرشیوهای جدیدی را هم به مستند اضافه کنیم که این کار مستلزم وقت و رنج بسیار زیادی است. ضمن این که بحث پژوهش در این مستند تا زمان پایان تولید باز بود. گاهی در میان کار فضاهای پژوهشی جدیدی باز می‌شود و در حین تولید یک مصاحبه آرشیوی جدید پیدا می‌کنیم که نیاز است به اثر اضافه شود، بنابراین پژوهش در روند تولید استمرار دارد.

وی در ادامه افزود: از طرفی دیگر شاید دلیل دیگر این کم کاری این باشد که برخی‌ها این سختی و دشواری را تاب نمی‌آورند، به دلیل اینکه در عرصه مستند هم به لحاظ مسائل اقتصادی چندان رونقی نیست و هم این که دیده شدن به معنای هنری آنقدر وجود ندارد. از سویی دیگر یک مشکل عمده هم که در حوزه مستندسازی وجود دارد ضعیف بودن پژوهش برای پیدا کردن شاخصه‌های مختلفی از زندگی فرماندهان دفاع مقدس است و این پژوهش باید بیشتر به شکلی بی‌طرفانه و بدون قرائت رسمی باشد. در واقع مشکل اینجاست که یک کلیشه‌هایی از قرائت رسمی افراد در هنر و فضای عمومی جامعه شکل گرفته که برخی مواقع باعث شده حوزه خلاقیت بسته شود اما اگر با یک رویکرد باز به همه وجوهات افراد پرداخته شده بدون این که تقدس زدایی صورت بگیرد یا خدشه‌ای به آن وارد شود و در واقع همه وجوهات انسانی افراد را بررسی کنیم قطعاً می‌توان فضاهای جدیدی از ابعاد زندگی آدم‌ها به وجود آورد.

نوروزی تصریح کرد: مضاف بر اینکه افرادی که تحت تاثیر این بزرگان زندگی کرده‌اند هم داستان‌هایی برای خودشان دارند. به نظرم یکی از مهمترین موفقیت‌های ما در ساخت این مستند و تفاوت روایت ما از شهید چمران، آیینگی آدم‌های اطراف دکتر چمران بود راجع به چیزی که این شهید بزرگوار در آنها باقی گذاشته است.

وی درباره مولفه مهمی که از شهید چمران در این مستند بازتاب داده است، گفت: مهمترین چیزی که طی این سال‌ها از پژوهش درباره شهید مصطفی چمران برای من باقی مانده این است که تمام زندگی ایشان در برخورد با مردم بر مدار محبت و محترم شدن آدم‌ها می‌چرخید. به این معنی که آدم‌ها به این دلیل کنار شهید چمران قد می‌کشند و ایشان را همیشه در یاد دارند که بسیار خالصانه از طرف ایشان دوست داشته و محترم شمرده می‌شوند و شهید چمران آنها را همانطور که هستند بدون کانالیزه و فیلتر شدن پذیرا بودند. به نظرم این نکته‌ای جدی برای زندگی امروز ماست که اگر آدم‌ها بدانند کسی دوستشان دارد برایش همه کاری می‌کنند و بدون این که نیازی به تغییر داشته باشند و همانطور که هستند محترم شمرده می‌شوند.

نوروزی یادآور شد: به نظرم همه عالم بر مدار محبت می‌چرخد. فرزند مرحوم دکتر حسابی به نقل از پدرشان می‌گویند اگر می‌خواهی کسی حرف تو را بپذیرد نیازی نیست که برای او دلیل و استدلال بیاوری، به او ثابت کن که دوستش داری. واقعیت این است که شهید چمران به آدم‌ها ثابت کرده که دوستشان دارد و آنها را محترم می‌شمارد و به همین دلیل با جان و دل کنار او بودند و تا سال‌های سال هنوز هم آن خاطره را در یادشان دارند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره ساخت فیلم‌های متعدد از سرداران دفاع مقدس و این نگاه که هرکسی وارد حوزه‌ای که دیگران پیش‌تر به آن ورود کرده‌اند، نمی‌شود، گفت: این تصور کاملاً اشتباه داخل ایران رایج است. به طور مثال خارج از ایران سه فیلم سینمایی و ۵ مستند درباره محمدعلی کلی ساخته شده و راجع به بسیاری از شخصیت‌های مهم و تاریخ ساز دنیا نسخه‌های متعددی فیلم تولید شده است اما یک اشتباهی میان مدیران فرهنگی کشور ما وجود دارد که فیلمساز طرحی را نزد آنها می‌برد و با آن موافقت نمی‌کنند با این استدلال که درباره این موضوع که قبلاً فیلم ساخته شده است!

نوروزی تاکید کرد: این نگاه که اصلاً درست نیست! تاریخ این مملکت باید بارها بازیابی و در نسخه‌های مختلف به آن پرداخته شود. چرا باید فکر کنیم یک نوجوان هفده ساله تمام آثاری که در دهه هفتاد و هشتاد درباره شهید چمران ساخته شده را دیده است؟ این تصور اشتباه مدیریت فرهنگی ماست که باید اصلاح شود. اما هنرمندان اینگونه نیستند که از ساخت آثاری که قبلاً هم نسخه‌ای درباره آن ساخته شده ابا داشته باشند. من بارها در ستادهای مختلف حضور داشته و دیده‌ام که فیلمسازی درباره یک شخصیتی اثر تولید کرده و فرد دیگری هم یک طرح دیگری آورده و به دلیل این که قبلاً کار شده آن طرح را رد کردند. به قدری این شیوه برخورد مدیریتی اشتباه است که به فیلمسازی و خلاقیت ضربه می‌زند و این چیزی است که من بیشتر از جانب مسئولان می‌بینم نه هنرمندان.

انتهای پیام/

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.