۶۸ نسخه قرآن و جزوه قرآنی خطی با قطع بازوبندی در گنجینه رضوی وجود دارد که قرآنی در ابعاد ۲/۵ در ۳/۵ سانتی‌متر کوچک‌ترین آنها است.

قرآن‌های خطی بازوبندی؛ مجموعه‌ای کم‌نظیر در گنجینه نسخ خطی رضوی

به گزارش قدس آنلاین، کارشناس ارزشیابی و ثبت نسخ خطی سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی با بیان اینکه در گنجینه کتب خطی کتابخانه آستان قدس رضوی حدود ۲۳هزار قرآن و جزوه قرآنی نگهداری می‌شود، اظهار کرد: مصاحف این مجموعه در قطع و ابعاد مختلفی همانند بازوبندی، بغلی، حمایلی، جیبی، رُقعی، خِشتی، وزیری، رحلی و سلطانی است که در این میان ۶۸ قرآن و جزوه قرآنی با قطع بازوبندی در گنجینه نسخ خطی کتابخانه وجود دارد که در نوع خود کم‌نظیر است.

سیدرضا صداقت حسینی به کوچک‌ترین قرآن بازوبندیِ این مجموعه اشاره و بیان کرد: این قرآن شریف به شمارۀ ثبت ۳۸۵۶، منتخب و برگزیدۀ قرآن از سوره حمد تا سوره ناس به خط نسخ خفی و به ابعاد ۲/۵ در ۳/۵ سانتی‌متر و در ۱۵۸ برگ است که جداول اوراق و اسامی سوره‌ها به سرخی، دو صفحه قبل از شروع قرآن و چهار صفحه آخر منقش کم‌کار و جلد نسخه تیماج قهوه‌ای با عطف پارچه و کاغذ نخودی فرنگی است.

وی ادامه داد: یکی دیگر از قرآن‌های بازوبندی نفیس این مجموعه، به خط نسخ ممتاز توسط محمدرحیم اصفهانی در سال ۱۲۸۰ هجری در صفحات ۱۷ سطری و در ۳۱۲ برگ با ابعاد ۴×۶ کتابت شده و توسط غلامرضا مظفر در سال ۱۳۳۶ وقف کتابخانه آستان قدس شده است.

کارشناس ارزشیابی و ثبت نسخ خطی سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی ضمن اشاره به برجسته و ارزشمند بودن این نسخه خطی به لحاظ تزئینات و آرایه‌های هنری و هم‌چنین کامل‌بودن، در بیان دیگر ویژگی‌های آن افزود: دو صفحه آغازین این نسخه، دارای ترنج و سرترنج مذهب و مرصع با نقوش اسلیمی است و تمامی صفحات آن دارای زراندازی بین سطور، گوی مرصع در فواصل آیات، جداول اوراق تشعیری و سرسوره‌های مذهب و مرصع است و با شمارۀ ثبت ۱۵۷۱ در گنجینه نگهداری می‌شود.

وی از قرآن بازوبندی دیگری به شمارۀ ثبت ۳۳۰۴ در این گنجینه یاد کرد و گفت: این نسخه خطی از سوره حمد تا سوره ناس را شامل می‌شود که به خط نسخ محمدعلی اصفهانی در سال ۱۲۸۸ هجری در ۳۷۴ برگ با ابعاد ۵/۵×۳/۵ سانتی‌مترکتابت شده است. وی افزود: دو صفحه ابتدای این نسخه، دارای کتیبه است و این نسخه نیز از آرایه‌های هنری ویژه‌ای برخوردار است.

این نسخه‌شناس یادآور شد: یکی دیگر از قرآن‌های بازوبندی این کتابخانه، توسط آیت‌الله واعظ طبسی، تولیت فقید آستان قدس رضوی، در سال ۱۳۹۱ وقف کتابخانه آستان قدس رضوی شد. این قرآن کامل به خط نسخ خوش توسط علی خوانساری در ۱۳۱۹ هجری کتابت شده است و با شمارۀ ۴۴۴۵ در گنجینۀ رضوی ثبت شده است.

وی به دیگر خصایص این نسخه خطی اشاره و تصریح کرد: رنگ کاغذ این قرآن بازوبندی نباتی آهارمهره و دارای ۲۳ سطر است. اندازه اوراق ۷×۴/۵ سانتی‌متر و در فواصل آیات گوی زرین اخترنما است. دو صفحه آغازین آن دارای کتیبه صدر و ذیل و حاشیه پهن مذهب و منقش به گل و برگ‌های ریز الوان و حواشی باریک زنجیره‌ای است.

صداقت حسینی خاطرنشان کرد: اسامی سوره‌های این نسخه خطی به خط ثلث شنگرفی و بین سطور تمامی صفحات زراندازی همچنین جداول اوراق به زر و تحریر مشکی و جلد آن روغنی دورو با صندوق خاتم‌کاری شده و با نخ‌های الوان شیرازه‌بندی شده است.

به گفتۀ صداقت‌حسینی، تحقیقات و مشاهدات عینی و تجربیِ انجام‌شده بر روی شاخصه‌های نسخه‌شناسی قرآن‌های بازوبندی موجود در کتابخانه آستان قدس، مشخص کرد که اکثریت قرآن‌های بازوبندی موجود، وقفی و اهدایی، به خط نسخ، با کاغذ ترمه و نخودی و فرنگی، جلد روغنی مُذهَّب و مرصّع و همچنین تیماج، دارای آرایه‌های هنری و تزئینی مانند سرلوح و کتیبه زرّین، فواصل آیات گوی زرین، جداول اوراق به زر و تحریر مشکی و کمند آنها به سیاهی است.

منبع: آستان نیوز

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.