یکشنبه ۹ خرداد ۱۴۰۰ - ۱۰:۴۸

به مناسبت هفدهم شوال، روز فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانه‌ای

هشت ضلعی ارادت و فتوت

محمدحسین مروج کاشانی

هشت ضلعی

ورزش باستانی که از آن به نام ورزش زورخانه‌ای هم یاد می‌شود، علاوه بر اینکه فعالیتی برای نیرومندسازی عضلات و آمادگی جسمانی است، به مثابه فعالیتی روحی و معنوی نیز قلمداد شده و از تقدس قابل توجهی برخوردار است.

ورزش باستانی و زورخانه‌ای، برای ورزشکاران باستانی تنها وسیله‌ای برای دست یافتن به اندامی مناسب و سلامتی جسم نیست، بلکه وسیله‌ای برای ارتباط معنوی با خداست.

ساخت گود باستانی در مجموعه تربیت بدنی آستان قدس رضوی

به منظور تمرین و جذب علاقه‌مندان این رشته اصیل و ایرانی و اشاعه و ترویج صفات والای انسانی و اسلامی از جمله جوانمردی و در خدمت بندگان خدا بودن همراه با ذکر مناقب ائمه اطهار(ع) به خصوص مولای متقیان و مظهر و الگوی فتوت و جوانمردی، حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب(ع)، زیباترین و بزرگ‌ترین زورخانه ایران با مساحتی حدود ۷۳۰ مترمربع در سال ۱۳۷۸ در مؤسسه تربیت بدنی آستان قدس رضوی با دو سالن اختصاصی برای انجام ورزش کشتی تحت عنوان مجتمع ورزش‌های باستانی و کشتی ساخته شد.

گود این زورخانه به صورت هشت ضلعی با طرح اسلیمی و سقف آن از داخل به صورت طرح گنبد به نشانه گنبد حضرت امام رضا(ع) ساخته شده است.

ظرفیت و گنجایش گود این زورخانه حدود ۱۰۰ نفر (باستانی‌کار) و ظرفیت تماشاگران آن حدود ۸۰۰ نفر بوده که هم اکنون به عنوان یکی از فاخرترین سالن‌های ورزش باستانی کشور مطرح است و میزبان مسابقات قهرمانی ایران در چندین مرحله هم بوده است.

باستانی‌کاران «۷» تا «۹۰» ساله

هر چند از سال گذشته به خاطر جلوگیری از شیوع بیماری کرونا و رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی، تمامی زورخانه‌های کشور مطابق دستور ستاد ملی مقابله با کرونا تعطیل شدند، اما پیش از این در گود زورخانه مؤسسه تربیت بدنی آستان قدس رضوی، ورزشکارانی از همه رده‌های سنی از ۷ تا ۹۰ ساله حضور پیدا می‌کردند، به گونه‌ای که حدود ۴۵۰ نفر به عنوان باستانی‌کار در ۶ شیفت (یا به اصطلاح ۶ گود) در شیفت‌های صبح، عصر و شب در گود زورخانه آستان قدس رضوی فعالیت می‌کردند.

این مطلب را «مرتضی نماینده» مرشد پیشکسوت این زورخانه به خبرنگار ما گفته و می افزاید: از پهلوانان قدیمی و پیشکسوت این رشته ورزشی که در این سالن تمرین می‌کردند می‌توان به پهلوان «حاج سیدحسین جعفرزاده موسوی»، پهلوان «اسماعیل نوروزی» و پهلوان «حاج‌رضا احدیان» اشاره کرد و در سال‌های پیش از شیوع کرونا و در کنار پهلوانان و پیشکسوتان این رشته، نوجوانان و جوانان نیز در آکادمی ورزش زورخانه‌ای در این سالن آموزش‌های این رشته ورزشی را فرا می‌گرفتند که در حال حاضر فعالیت این سالن به خاطر شرایط کرونایی تعطیل شده است.

هشت ضلعی ارادت، فتوت و...

این مرشد پیشکسوت زورخانه آستان قدس رضوی هم اکنون ۵۶ ساله است و دارای ۴۵ سال سابقه فعالیت زورخانه‌ای بوده که حدود ۲۲ سال از این سابقه را به عنوان مرشد در زورخانه آستان قدس رضوی سپری کرده است.

«نماینده» درباره قداست گود زورخانه در بین باستانی‌کاران و پهلوانان می‌گوید: گود زورخانه دارای قداست بالایی در بین عموم مردم به خصوص پهلوانان و باستانی‌کاران است به گونه‌ای که بیشتر ورزشکاران این رشته با وضو و طهارت وارد این گود می‌شوند.

این گود هشت ضلعی بوده و هر ضلع آن به اسم خاصی از قبیل: ضلع سادات (مخصوص ایستادن و قرار گرفتن باستانی‌کاران سادات)، ضلع فتوت، ضلع عیب‌پوشی، ضلع گذشت، ضلع پیشکسوتان و... معروف است که نام این اضلاع یادآور سجایای اخلاقی و انسانی در بین ورزشکاران بوده و آنان خود را ملزم به رعایت این صفات پسندیده می‌دانند.

«ضرب و زنگ» قلبم به نام «رضا»ست

برای پهلوانان و آن‌هایی که دستی بر آتش ورزش ملی و مذهبی ایران زمین دارند، نام «ضرب و زنگ» در ورزش باستانی مفهوم خاصی دارد. آن گاه که مرشد با انگشتان خود ضرب را با ریتم و آهنگ خاص می‌نوازد و آن زمان که صدای زنگ را به نیت انتقال یک پیام و مفهومی خاص به گوش ورزشکاران می‌رساند، همه وهمه در این گود و میدان، صدای مرشد را به عنوان صدای فرهنگ پهلوانی‌ با جان و دل شنیده و احساس می‌کنند.

نماینده اضافه می‌کند: هر موقعی که می‌خواهم به گود زورخانه وارد شوم ابتدا رو به سوی بارگاه امام هشتم حضرت رضا(ع) کرده و از ایشان رخصت می‌طلبم. ضرب و زنگ زورخانه را به دفعات مکرر نواخته‌ام، اما اعتقادم این است که ضرب و زنگ قلب و تمام وجودم به عشق و نام امام رضا(ع) نواخته می‌شود.

این پیرمرشد مشهدی این را هم می‌گوید که دوست دارم پس از مرگ جنازه‌ام را ابتدا به گود زورخانه آستان قدس رضوی بیاورند و سپس برای دفن به قبرستان ببرند.

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.