سه‌شنبه ۴ تیر ۱۳۹۸ - ۱۶:۳۲

تیر خلاص بر دیپلماسی میان ایران و آمریکا

آرش خلیل خانه

ترامپ

تحریم رهبر انقلاب اسلامی ایران از سوی دولت آمریکا تیر خلاص بر امکان مذاکره و تماس دیپلماتیک میان دو کشورو سندی غیر قابل انکار بر رد ادعاهای واشنگتن در مورد پیشنهاد مذاکره بدون پیش‌شرط و کنار گذاشتن پروژه تغییر نظام ایران بود.

قدس آنلاین: دونالد ترامپ در چند روز اخیر کلکسیونی از رفتارهای متناقض و متضاد و توأم با سردرگمی را از خود بروز داده که نشان می‌دهد او هیچ راهبرد و به طبع ان تاکتیک معینی برای حل بحران خود ساخته‌ای بنام مواجهه با ایران در پی خروج از برجام ندارد.

ترامپ که گمان می‌کرد با روشهای خاص خودش در عرصه تجارت و اقتصاد می‌تواند در سیاست هم به موفقیت برسد، حالا سردرگم میان پرهیز و امتناعش از حادتر شدن تنش با ایران و فشار افرای همچون جان بولتون و مایک پمپئو و در داخل دولت و متحدانی همچون اسرائیل و عربستان برای تشدید این رویارویی، رفتاری کاملا متناقض و غیر منطقی از خودش بروز می‌دهد.

پس ازآنکه سطح تنش میان ایران و آمریکا در پی سرنگونی پهپاد متجاوز ارتش آمریکا توسط نیروهای سپاه بالاگرفت و احتمال داشت تا مرز یک رویارویی محدود نظامی نیز پیش رود، دونالد ترامپ در یک عقب نشینی راهبردی نظر ژنرالهای و مقام‌های نظامی را پذیرفت و با خودداری از انجام یک اقدام نظامی تلافی‌جویانه در عمل تن به خواست جان بولتون و پمپئو نداد.

او حتی یک روز بعد در موضعی کاملا تلطیف شد از آمادگی برای مذاکره بدون قید و شرط با تهران سخن گفت و تأکید کرد تنها خواست او اینست که ایران به سلاح هسته‌ای نرسد و شعار داخلی انتخاباتی‌اش را که بیایید عظمت را به آمریکا برگردانیم، به ایران تعمیم داد و گفت می‌توانی عظمت را به ایران برگردانیم.

او دو هفته پیش از آن هم پس از آنکه به دیدار شینزو آبه نخست وزیر توکیو رفت تا او را به عنوان میانجی مذاکره راهی تهران کند، مدعی شد که تغییر نظام ایران دیگر در دستور کار دولت آمریکا نیست و گفت که ایران با همین دولت و حکومت هم می‌تواند مسیر توسعه را طی کند.

این اتفاق از دیدگاه روانشناسان بیانگر آن بود که ترامپ از لحاظ ذهنی کاملاً تحت تأثیر رفتار و پاسخ محکم و موضع سیاسی قاطع مقامات ایران قرار گرفته و عملان دچار نوعی عقب‌نشینی روانی و ذهنی شده است.

با این حال اعمال تحریم‌های جدید این بار علیه شخص اول نظام و رهبر انقلاب و در کنار آن تحریم محود جواد ظریف وزیر امور خارجه و بالاترین دیپلمات ایران، علاوه بر صحه گذاشتن بر این ترس تأثیرپذیری ذهنی، نشان می‌دهد ترامپ بر خلاف آنکه خود را فردی غیر قابل پیش‌بینی، خود محور و خود رأی و تأثیر ناپذیر نشان می‌دهد حداقل در مورد ایران به دلیل همان ترس ذهنی رفتاری غیر منطقی و تحت تأثیر اطرافیانش دارد. به همین دلیل بسته به آنکه چه کسانی آخرین مشاوره را به او داده و یا بیشتر در گوش او بخوانند تصمیماتش تغییر می‌کند.

امضای ترامپ پای ادعای ایران

قابل پیش‌بینی بود که وقتی ترامپ اعلام کرد تحریم‌های گسترده وسخت تری را به تلافی سرنگونی پهپاد ارتش این کشور اعمال می‌کند، قرار است فهرستی از افراد یا شرکتهای جدید را به تحریم ها اضافه کند، چون در حوزه موضوعی عملا چیز زیادی برای افزودن بر تحریم‌های آمریکا وجود ندارد. اما اینکه در کنار فرماندهان نظامی سپاه پاسداران او رهبر انقلاب و دفتر ایشان را به علاوه وزیر خارجه ایران به فهرست‌ها اضافه کرد، یک خطای سیاسی بزرگ و تناقض رفتاری بود که عملاً به دنیا ثابت کرد برداشت و تحلیل ایران در مورد نیست و هدف واقعی آمریکا و پرهیز و مقاومتش در برابر درخواست مذاکره مجدد به حق و منطبق بر واقعیت بوده است.

امضای تحریم رهبر و وزیر خارجه ایران در عمل امضای سند دروغی و غیر واقعی بودن ادعای آمریکا در مرود آمادگی برای مذاکره بدون پیش شرط و خروج پروژه براندازی نظام جمهوری اسلامی ایران و تمام ژست‌های انساندوستانه، دموکراسی خواهی و خیرخواهانه بود.

دو دولت اوباما که عملا یکی از شدیدترین تحریم‌های اقتصادی علیه ایران اعمال شد، وقتی ستاد اجرایی فرمان امام(ره) مورد تحریم قرار گرفت، وزیر خزانه داری آمریکا در پاسخ به این سوال که چرا شخص رهبر انقلاب ایران را مورد تحریم قرار نمی‌دهند، گفته بود «ایالات متحده نمی‌خواهند این فرض حکومت ایران را تأیید کند که دولت آمریکا همه فشارها را برای تغییر نظام حکومتی در ایران گذاشته است.»

بنابراین ترامپ دیروز رسما نشان داد که حرف‌ها و ادعاهایش در مورد مذاکره بدون شرط و کنار گذاشتن پروژه براندازی نظام ایران واقعیت ندارد.

انسداد دیپلماسی

از سوی دیگر او عملا راه دیپلماسی و مذاکره بین ایران و آمریکا را مسدود کرد و به باور نشریه آمریکایی آتلانتیک، این اقدامات ترامپ نتیجه‌ای عکس انتظارات او را در پی خواهد داشت.

این اقدام قطعا یک نمایش و حرکت نمادین است زیرا دولت آمریکا موظف است طبق مقررات و کنوانسیون‌های بین‌المللی و پروتکل‌های میزبانی سازمان ملل  برای ظریف در قامت یک مقام رسمی و وزیر خارجه ایران در اجلاسیه‌ها و مناسبت‌های سیاسی و اداری ویزا صادر کند. ضمن اینکه نه ظریف اموال و دارایی‌هایی در خارج دارد و نه و نه رهبر ایران و هیچ کدام مبادلات مالی و بانکی بیرون از مرزها انجام نمی‌دهند. امروز حسن روحانی رئیس جمهوری در تمسخر تصورات ذهنی و اقدامات دولت آمریکا به نکته قشنگی اشاره کرد. اینکه تمام دارایی رهبر انقلاب ایران یک خانه ساده و یک حسینیه‌ است و مثل او(ترامپ) یک سرمایه دار و میلیاردر نیست.

با این وصف اکنون دولت آمریکا باید به یک سوال اساسی و مهم پاسخ دهد، اینکه در در شرایط موجود و پس از عمال تحریم‌های جدید دیپلمات‌های این کشور می‌خواهند با چه کسی پشت میز مذاکره بنشینند و گفتگو کنند؟ با کسی که دولتشان او را تهدیدی برای امنیت ملی آمریکا می‌داند و در فهرست تحریم‌ها قرار داده؟ پمپئو چطور می‌خواهد مذاکره با ظریف را توجیه کند؟ وقتی مذاکره کننده ارشد ایران را تحریم کرده‌اند!

با همین استدلال است که سخنگوی وزارت خارجه کشورمان در واکنش به تحریم‌های جدید آمریکا در صفحه توئیتر خود با هشتگ«تیم بی»نوشت: «تحریم بی حاصل ⁧ رهبری ایران⁩ و نیز فرمانده ⁧دیپلماسی⁩ کشور یعنی بسته شدن همیشگی راه دیپلماسی با دولت مستاصل آمریکا. دولت ⁧ترامپ⁩ در حال نابودی همه سازوکارهای جا افتاده بین المللی برای حفظ صلح و امنیت جهانی است.

نقطه بی بازگشت

جان اسمیت محقق مؤسسه حقوقی موریسون فارستر و مدیر سابق دفتر دارایی‌های خارجی وزارت خزانه داری آمریکا در گفتگو با آتلانتیک می‌گوید: تحریم‌های جدید دولت ترامپ، رهبری عالی ایران را در موقعیت مشابه با رهبران تحریم شده در گذشته قرار می دهد، همچون قذافی در لیبی، اسد در سوریه، مادورو در ونزوئلا. آمریکا عموما در یک نقطه بی بازگشت اقدام به تحریم رهبر یک دولت می کند. او خاطرنشان کرد، این چیزی نیست که از دولتی که هنوز به دنبال مذاکرات باشد، انتظار آن را داشته باشیم.

شبکه خبری سی‌ان‌ان، هم در واکنش به تحریم‌های جدید علیه ایران گفته است که اقدام علیه ظریف عملاً احتمال هرگونه دیپلماسی را از بین می‌برد، آن هم با اعمال تحریم‌های سخت علیه دیپلمات ارشد یک کشور.

میشل کوزینسکی تحلیلگر ارشد بین‌الملل شبکه سی‌ان‌ان با انتقاد از این اقدام ترامپ گفت اگر هدف آمریکا این است که اول منجر به تغییرات در رفتار ایران شود و دوم این کشور را به پای میز مذاکره بکشاند باید گفت با این تحولات و تحریم‌ها این امر میسر نخواهد شد.

سم کیلی، یکی دیگر از کارشناسان این شبکه نیز در این رابطه با زیر سوال بردن ادعای ترامپ به این که دنبال دیپلماسی و مذاکره بر سر معامله جدید با ایران است، گفت: به سختی می‌توان گفت که درهای دیپلماسی چطور می تواند گشوده باشد، در میان هواداران ایران در منطقه هستند کسانی که شیعه هم نیستند و از این اقدام سمبلیک و فرمایشی آمریکا عصبانی هستند. اقدامی که علیه رهبری ایران صورت گرفته است. وی تنها یک رهبر یک فرقه خاص نیست بلکه یک رهبر مذهبی است.

کیلی با اشاره به اعلامیه منوچین درباره اضافه شدن نام آقای ظریف در فهرست افراد تحریمی تأکید کرد: این اقدام حمله به روابط دیپلماتیک به حساب می آید با وجود این که دو کشور رابطه رسمی‌ای ندارند.

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.