شنبه ۱ خرداد ۱۴۰۰ - ۱۵:۵۲

آیا سیاستمدار باهوش اصولگرا فریب پالس‌های اصلاح‌طلبان را خواهد خورد؟

آرش خلیل‌خانه

علی لاریجانی

اصلاح‌طلبان نه بختی با نامزدهای اختصاصی خودشان در انتخابات ۱۴۰۰ دارند و نه می‌توانند استراتژی ۹۲ را دویاره تکرار کنند، اما با اهدف کاملا مشخصی سعی دارند پالس‌های غلطی برای علی لاریجانی ارسال کنند، شاید جبهه رقیب را تحت تأثیر قرار بدهند.

قدس آنلاین: اصلاح‌طلبان در انتخابات ۱۴۰۰ با شرایط به مراتب پیچیده‌تر و دشوارتری نسبت به دو انتخابات قبلی روبه‌رو هستند.

جبهه اصلاحات عملاً می‌داند نه چهره و گزینه‌ای را در این دور از رقابت ها دارد که در حد زورآزمایی وغلبه بر نامزدهای اصلی اصولگرایان باشد، نه می‌تواند به کارنامه هشت ساله دولت روحانی اتکا کند و نه قادر است راهبرد سال ۹۲ را بار دیگر بکار ببندد و از یک نامزد غیر اصلاح طلب به تعبیر خودشان استفاده کنند.

اصلاح طلبان می‌دانند که در انتخابات ریاست جمهوری سیزدهم بخت کمی دارند و در داخل جبهه اصلاحات هم اختلافات به همین دلیل جدی است. برخی نیروهای وچهره‌های اصلی که در دو سه سال اخیر با بی مهری و انتقاد گزنده به دلیل آنکه با خواسته های رادیکالی برخی از احزاب و جریانهای اصلاح‌طلب همراهی نکردند عملاً کنارگذاشته شده و یا خودشان به حالت قهر از صحنه کنار کشیدند. نیامدن محمدرضا عارف رهبری کنار گذاشته شده اصلاح طلبان یکی از نمونه‌های این اختلاف و قهر درون جناحی بود.

دستان خالی اصلاح طلبان و طمع خراب کردن دست حریف

حالا اصلاح طلبان با چند مهره مثل اسحاق جهانگیری، محمد شریعتمداری، مسعود پزشکیان، محسن هاشمی، علی مطهری و چند چهره دیگر که احتمال کمی دارد از سوی شورای نگهبان احراز صلاحیت شوند در انتخابات حضور دارند و هنوز در مورد نامزد نهایی در جبهه اصلاحات ایران یا همان نهاد اجماع ساز هم تصمیم سازی نشده است. اما نگاه اجمالی به این فهرست نشان می‌دهد به دلایل و با پارامترهای مختلف تاثیر گذار بر انتخابات ۱۴۰۰ بعید به نظر می‌رسد که هیچ کدام از این چهره‌ها در رقابت با جریان اصولگرایی و نامزد اصلی آنها بخت بالایی برای برنده شدن داشته باشد.

از سوی دیگر اصلاح طلبان این دوره دیگر امکان استفاده از استراتژی سال ۹۲ و حمایت از نامزد غیر اصلاح‌طلب را هم نخواهند داشت زیرا اولا ان دوره این راهبرد را با چراغ خاموش بکار بستند و حالا دیگر دستشان رو شده و ثانیا پس از انتخابات ۹۶ و بالا گرفتن اختلافشان با دولت روحانی بر سر تقسیم کابینه و برخی از سیاستها و تلاش برای جداکردن خودشان از دولت دوازدهم و کارنامه ناموفق آن منطقی نیست که دوباره سراغ همین مدل بروند.

از این رو بهترین تاکتیک یا حتی راهبرد برای آنها سوق دادن رقابت به درون جناح و جبهه رقیب است. فرصتی که گمان می‌کنند حضور علی لاریجانی در میان تعدد حضور گزینه‌های اصولگرا برای آنها فراهم کرده است.

پالس‌های فریبنده 

شاید بتوان گفت که اصلاح‌طلبان از همان اول بخشی از راهبرد انتخاباتی خود را بر مبنا و فرض حضور لاریجانی در انتخابات طراحی کرده بودند و برای او برنامه داشتند، زیرا می‌دانستند علی لاریجانی تنها گزینه ایست که در جبهه اصولگرایان می‌تواند سطحی از رقابت درون جناحی را بوجود آورد و سبب شکسته شدن آرای آنها شود.

از نگاه اصلاح طلبان دیگر چهره‌های صولگرا  در ادامه فرآیند انتخابات و همگرایی اصولگرایان از صحنه رقابت به نفع نامزد واحد این جناح کنار خواهند رفت و یا اگر هم بمانند زمینه رأی چندانی در مقابل نامزد نهایی و مورد اجماع اصولگرایان ندارند.

پس از همان زمان آنها تلاش کردند پالس‌هایی با مضمون احتمال حمایتشان برای علی لاریجانی بفرستند، شاید او را به اشتباه بیندازند. از این رو شاید بتوان گفت حضور هیچ کدام از چهره‌ها به اندازه علی لاریجانی اصلاح‌طلبان را به وجد نیاورد.

این تاکتیک تا همین امروز هم دامه یافته و با وجود آنکه روشن است نهاد اجماع ساز اصلاح طلبان بنا نیست از یک گزینه غیراصلاح طلب حمایت کند و به احتمال قوی نامزد نهایی این جبهه از میان سه گزینه اسحاق جهانگیری، محسن هشمی و مسعود پزشکیان که به ترتیب بیشترین رأی را در جبهه اصلاحات داشته‌اند انتخاب خواهد شد، اما کماکان در تریبون‌های مختلف اصلاح‌طبان از امکان حمایت از علی لاریجانی سخن می‌گویند.

شروط رؤیایی برای حمایت از لاریجانی

غلامعلی رجایی سیاستمدار اصلاح طلب اخیراً در مصاحبه‌ای با "مثلث آنلاین" گفت «در شرایط کنونی نمی‌شود تحلیل دقیقی ارائه داد اما به نظر من دوگانه ویژه‌ای برای اصلاح‌طلبان وجود ندارد. اگر نامزد یا نامزد اصلاح‌طلبان رأی ویژه‌ای نداشته باشند در آن بخشی از نیروهای اصلاح‌طلب به سمت گزینه‌ای غیراصلاح‌طلب می‌روند».

این چهره نزدیک با کارگزاران با اشاره به اینکه جهانگیری در افکار عمومی نماینده دولت و منسوب به روحانی تلقی می‌شود، تصریح کرد که در صورت رد صلاحیت جهانگیری و محسن هاشمی و اجماع نکردن اصلاح طلبان در مرود پزشکیان، ممکن است در آن شرایط برخی نیروها به سمت آقای لاریجانی بروند.

غلامعلی رجایی افزود: اکنون دو نگاه در جبهه اصلاحات وجود دارد؛ نخست آنکه برخی می‌گویند اگر نیروهای اصلاحات نتوانند تا آخر در انتخابات بمانند باید از یک نیروی مشابه مانند لاریجانی حمایت کنیم و دومین نگاه این است که در آن شرایط اصلاح‌طلبان نباید نامزدی ارائه کرد و اصلاح‌طلبان بگویند نامزدی نداریم اما در انتخابات شرکت می‌کنیم که این حالت به نوعی مشارکت غیرفعال است».

پروژه ۹۲ پلاس

همین امروز هم محمدصادق جوادی حصار عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی گفت اینکه لاریجانی مورد حمایت اصلاح طلبان قرار بگیرد بعید نیست. این موضوع بستگی به این دارد که چه کسانی از فیلتر شورای نگهبان عبور کنند، تأیید صلاحیت‌ها نکته مهم و تعیین کننده‌ای در ادامه مسیر است.

وی در گفتگو با مهر درباره احتمال توافق اصلاح طلبان با لاریجانی، تصریح کرد: این توافقات در عالم سیاست امر ممکنی است و محال نیست، ولی به طور طبیعی اگر این اتفاق بخواهد بیفتد، قطعاً نباید از جنس رخداد سال ۹۲ و توافق با حسن روحانی باشد.

عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی تاکید کزد: باید از همین لحظه ظرفیت سنجی‌ها صورت بگیرد، باید میزان رأی، امکانات و پتانسیل لاریجانی از نظر مدنی، سیاسی و از دیدگاه جریان‌های حاکمیتی امکان سنجی شود و مورد بررسی قرار بگیرد.

جوادی حصار ادامه داد: اگر بگوییم لاریجانی برای یک مدیریت خوب، از صد در صد امکانات مورد نیاز در کشور، مثلاً ۴۰ درصد را داشته باشد، ۶۰ درصد دیگری که باید به میدان بیاید حتماً باید از جبهه اصلاح طلبان وارد شود.

وی بیان کرد: اگر این امکان سنجی به درستی و دقیق بررسی شود، باید محصولات ناشی از حضور لاریجانی در دولت هم به صورت مشارکتی و شایسته سالارانه باشد به نحوی که حاجات و مطالبات اصلاح طلبان را پاسخ دهد.

عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی افزود: اگر این امکان سنجی و پاسخ مطلوب لاریجانی به حاجات و مطالبات اصلاحات رخ بدهد، چه اشکالی دارد که اصلاح طلبان با علی لاریجانی دولت ائتلافی تشکیل بدهند؟ اتفاقاً می‌تواند اتفاق خیلی خوبی هم باشد.

عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی تصریح کرد: من فکر می‌کنم اگر شرایط مهیا شود کسانی که به دنبال ائتلاف با لاریجانی هستند، امکان دستیابی بیشتری به کانال‌های مطلوب و اهداف برایشان فراهم خواهد شد.

جوادی حصار اظهار داشت: شانس لاریجانی در اینکه مورد حمایت اصلاحات قرار بگیرد کم نیست اما این موضوع مشروط به آن است که تمایل روشن، شفاف و قابل راستی آزمایی نشان بدهد و هم اصلاح طلبان نیاز به این ائتلاف را عمیقاً حس کنند. البته اگر کاندیداهایی مثل جهانگیری یا پزشکیان در عرصه بمانند، شانس برای لاریجانی کمتر خواهد بود.

وی با این ادعا که لاریجانی هم چندان بیمیل به این ائتلاف نیست، گفت: اگر «علی لاریجانی» به ریاست جمهوری فکر می‌کند غیر ممکن است که به تعامل با اصلاح طلبان فکر نکرده باشد.

نکته حائز توجه در همه این جنس از موضع‌گیریهای اصلاح طلبان در مورد لاریجانی شرط رد صلاحیت جهانگیری و محسن هاشمی و پذیرش ائتلاف و تقسیم قدرت از سوی لاریجانی به روشی متفاوت از سال ۹۲ و دولت روحانی است. دو اتفاقی که بعید است اتفاق بیفتد. همین نشانه‌ها کافیست تا نشان دهد زمزمه‌های حمایت اصلاح طلبان از علی لاریجانی یک ترفند انتخاباتی و دام سیاسی پیش پای یکی از باتجربه ترین و باهوشترین چهره های سیاسی حال حاضر کشور است.

از این رو منطقاً بعید به نظر می‌رسد سیاستمداری مثل او پای خود را در این حلقه بگذارد و یا حساب نشدن وارد این بازی بشود و  انتظار می‌رود علی لاریجانی مرز میان خود و اصلاح‌طلبان را به شکلی قابل تشخیص حفظ کند.

توئیت‌های تأمل برانگیز

او اما با برخی مواضع و حرکت‌های خود نشان داده که از برخی رویدادها دلخور و شاید عصبانی است، از جمله از نقدها و شاید اعتراضهایی که پس از ثبت نام و ورودش به عرضه انتخابات به او وارد شده و بیشتر هم از جناح اصولگرایان بوده است که به دنبال اجماع کامل و قوی بر روی سید ابراهیم رئیسی و یک پیروزی قاطع و معنادار در انتخابات هستند.

سخنان و مواضع شاید کمتر شنیده شده از علی لاریجانی در کلاب هاوس و توئیت‌های چند روز اخیر او بیانگر این دلخوری هاست.که شاید در برخی پیچیدگی‌های سیاست انتظار خویشتنداری و رفتاری هوشمندانه و باتدبیرتر از شخصی مثل او انتظار می‌رفت.

رئیس سابق مجلس امروز در توئیتی به موضوع مشارکت در انتخابات اشاره کرد و نوشت: کسانی که پیروزی خود را در کاهش مشارکت مردم در انتخابات می‌بینند و بزرگترین هراس‌شان حضور مردم پای صندوق هاست؛ هرچه باشند انقلابی نیستند!

وی افزود: شجاع باشید و بگویید «اگر مردم بیایند؛ ما شکست خواهیم خورد.»

لاریجانی امروز به توئیتی از سعید جلیلی هم در آن از این جمله او که گفته بود" اقتصاد کشور پادگان و دادگاه نیست" و خواستار ارائه کارنامه بجای تخریب دیگر رقبا شده بود واکنش نشان داد و سعید جلیلی را یار کمکی در انتخابات نامید.

لاریجانی نوشت: دستاوردمان این بود که با اجماع ملی اجازه ندادیم اقلییت بی منطقی کشور را به لبه پرتگاه ببرند.

اینها نشان می‌دهد او هنوز هم عصبانی است. کما ینکه چند روز قبل هم در کلاب هاوس آن را ابراز کرده و گفته بود "گناه کبیره که نکردم وارد انتخابات شدم". او خواستار انتخاباتی توأم با نشاط و اخلاق شد.

هر چند علی لاریجانی گفته است از انتخابات کنار نخواهد رفت با این حال انتظار می‌رود ظرف چند روز آینده و با اعلام نتایج بررسی صلاحیت‌ها از سوی شورای نگهبان و مشخص شدن نامزدهای ماراتن ۱۴۰۰ فضا برای سیاستمدار باهوشی مثل علی لاریجانی هم روشنتر بشود آنگاه موقعیت اصولگرایان برای همگرایی بیشتر قطعاً بهتر از امروز خواهد بود.

چهره‌های نظام نباید فراموش کنند که تأکید مقام معظم رهبری در هر دوره و به ویژه این دوره مشارکت حداکثری و ایجاد فضای شاداب انتخاباتی است. رئیس سابق مجلس هم پیش از این سابقه حضور در این فضا و رقابت‌های انتخاباتی را داشته و بی‌شک به زمینه و پایگاه اجتماعی و رأی خود با توجه به انتخابات ۸۴ واقف است و به نظر نمی‌رسد فردی به فراست او بتواند روی رأی اصلاح‌طلبان به ویژه در این دوره که زیر سایه عملکرد دولت روحانی هم هستند حساب باز کند.

انتهای پیام/