طرح بزرگ جراحی اقتصادی دولت، با همه دردسرها و پیامدهای ریز و درشت آن، در روزهای اخیر مراحل حساس خود را سپری کرده و می‌رود تا به انسجام هر چه بیشتر در حوزه برنامه‌ریزی و اجرا نزدیک شود. در این راستا و بر مبنای اظهارات معاون رفاه وزارت تعاون، فقط در دوره ۱۰ روزه اولیه اجرای طرح (۱۷ تا ۲۷ دی‌ماه) حدود ۵۷ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر از اعتبار خود استفاده کرده و رقمی نزدیک به ۵۴ همت (هزار میلیارد تومان) خرید از فروشگاه‌ها به ثبت رسیده است. در عین حال مرحله دوم نام‌نویسی از جاماندگان و حذف‌شدگان نیز از ۲۸ دی‌ماه آغاز شده است که خود از پوشش همگانی طرح و بهره‌مندی تمامی اقشار جامعه از این طرح حکایت دارد.
اما در این میان قشر بزرگ و در واقع عظیمی نیز در داخل ایران وجود دارند که مستقیماً تحت تأثیر این جراحی بزرگ اقتصادی و پیامدهایش قرار خواهند گرفت، آن هم در شرایطی که کاملاً در حاشیه قرار داشته و نادیده گرفته شده‌اند. این قشر بزرگ همان جمعیت بیش از ۳ میلیون نفری مهاجران قانونی هستند که در ایران اقامت داشته‌ و خواسته و یا ناخواسته، طی چند دهه اخیر شریک تمامی تحولات، غم‌ها و شادی‌های مردم این سرزمین بوده‌اند. متأسفانه با در نظر گرفتن فضای سنگینی که در این سال‌ها و به خصوص در ماه‌های اخیر نسبت به حضور این مهاجران به وجود آمده، شاید جسارت زیادی لازم باشد تا از پرداختن به دشواری‌ها و مشکلات معیشتی پیش آمده برای این قشر در جریان این جراحی بزرگ اقتصادی، صحبت به میان آورد. با این حال توجه به این موضوع مهم به چند دلیل ضروری به نظر می‌رسد.
در وهله نخست بحث جنبه‌های انسانی و اجتماعی این مسئله را باید بسیار پررنگ تلقی کرد. این قشر اجتماعی که سال‌ها در ایران زیسته‌اند و حتی نسل‌های دوم و سوم آن‌ها در این سرزمین به دنیا آمده‌اند، اکنون بخشی از این جامعه به شمار آمده و همگام با دیگر شهروندان جامعه، نیازها و ضروریاتی اساسی دارند که باید به آن‌ها توجه شود. اینکه به صرف عنوان مهاجر بودن از چالش‌ها و مشکلات اقتصادی احتمالی پیش ‌آمده برای این قشر بزرگ و با میانگین درآمدی نسبتاً ضعیف کاملاً چشم‌پوشی شود، با خصایص انسانی و مهم‌تر از آن ویژگی‌های مذهبی و اعتقادی مردم و نظام جمهوری اسلامی ایران فاصله دارد. در کنار این‌ها، افزایش معضلات اقتصادی و به تبع آن وخامت اوضاع معیشتی این قشر، ممکن است پیامدهای همگانی همچون افزایش برخی ناهنجاری‌های اجتماعی و یا معضلات امنیتی ناشی از تشدید شکاف میان مهاجران و جامعه میزبان را به همراه داشته باشد. اما در بُعدی دیگر، پیشینه تاریخی و توجه ویژه جمهوری اسلامی ایران نسبت به شرایط اقتصادی و معیشتی مهاجران در ادوار گذشته هم می‌تواند بازتاب‌دهنده ضرورت توجه خاص به این مسئله تلقی شود. به یاد داریم در دوره جنگ تحمیلی و در اوج کمبود شدید مایحتاج عمومی در داخل کشور که بر اساس آن کالاهای ضروری از طریق کوپن (کالابرگ) در اختیار مردم قرار می‌گرفت، نظام جمهوری اسلامی با تخصیص کوپن‌های ویژه مهاجران و حتی در مقطعی اعطای کوپن‌های همسان با شهروندان ایرانی، در قبال وضعیت اقتصادی و معیشتی مهاجران احساس مسئولیت نشان داده است. شکی نیست که اوضاع کنونی هم از بسیاری جهات با دوران جنگ تحمیلی قرابت داشته و چه بسا در شرایطی دشوارتر از آن قرار دارد. اما همان‌ طور که در آن مقطع حساس و دشوار و در حرکتی انسانی و اجتماعی، به مسئله معیشت و اقتصاد مهاجران توجهی خاص صورت گرفت؛ در مقطع فعلی هم می‌توان همان حرکت را الگو قرار داده، برای چالش‌های اقتصادی پیش روی جامعه مهاجر مقیم ایران و همچنین در راستای پیشگیری از تأثیر عواقب و پیامدهای احتمالی آن بر کل جامعه، اقدام به چاره‌اندیشی کرد.