کتابخانه مرکزی حرم مطهر رضوی همواره بهعنوان یکی از مراکز علمی و فرهنگی معتبر، مرجعی قابل اعتماد برای پژوهشگران بوده و در میان اندیشمندان، پژوهشگران و صاحبنظران حوزههای مختلف علمی، از جایگاهی ممتاز در مقایسه با سایر نهادها برخوردار است. تنوع و غنای منابع اطلاعاتی این کتابخانه از یک سو و انتساب آن به بارگاه ملکوتی حضرت رضا(ع)، عالم آل محمد(ع) از سوی دیگر موجب شده تاکنون حدود ۱۵ هزار پژوهشگر از امکانات تالار محققان بهرهمند شده و به تألیف، نگارش، ترجمه و تولید آثار علمی بپردازند.
ارائه خدمات مشاوره پژوهشی
در همین راستا، مسئول امور تالار محققان کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی، از امکان دسترسی محققان به خدمات مشاوران پژوهشی در این تالار خبر داد. مجید شایان مجد در این خصوص گفت: «تاکنون حدود ۱۵هزار پژوهشگر از امکانات تالار محققان بهرهمند شده و به تألیف، نگارش، ترجمه و تولید آثار علمی پرداختهاند». شایان مجد بیان کرد: «در این میان، ارائه خدمات مشاوره پژوهشی همچون چگونگی نگارش پروپوزال، شیوه استناددهی، تهیه پرسشنامه، بازیابی و جستوجوی مقالات و پژوهشهای مرتبط به زبانهای فارسی و انگلیسی، همانندجویی و... از جمله خدمات تخصصی تالار محققان به شمار میآید» وی افزود: «همچنین پژوهشگران عضو تالار محققان میتوانند از مشاوره استادان مجرب استفاده کنند، چنان که در حال حاضر، جمعی از مشاوران پژوهشی در روزهای مختلف هفته در این تالار مستقر هستند».
برنامه مشاوران پژوهشی تالار
شایان مجد درخصوص برنامه حضور مشاوران پژوهشی تالار محققان کتابخانه مرکزی حرم مطهر رضوی نیز گفت: «بهنام فیوضی، دکترای صنایع غذایی و معصومه علیدادی، دکترای مدیریت آموزشی یکشنبه هر هفته در شیفت صبح در تالار حضور دارند». وی ادامه داد: «سهشنبه هر هفته نیز نعمتالله پناهی، دکترای زبان و ادبیات فارسی در شیفت صبح و مرتضی پاکدامن، دکترای ریاضی در شیفت بعدازظهر در تالار محققان کتابخانه آماده ارائه خدمات مشاوره به اهل علم و پژوهش هستند». مسئول امور تالار محققان کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی افزود: «همچنین چهارشنبه هر هفته، محمد باقری، دکترای تاریخ اسلام در شیفت صبح و نوید عقلی، دکترای برق و قدرت در شیفت بعدازظهر، بهعنوان مشاوران پژوهشی تالار، پذیرای محققان هستند». وی بیان کرد: «امیر رجائی، دکترای برنامهریزی آموزش عالی نیز پنجشنبه هر هفته در شیفت صبح آماده ارائه خدمات مشاوره پژوهشی به مراجعان تالار است». وی خاطرنشان کرد: «پریسا خاتمیانفر، دکترای کتابداری و اطلاعرسانی نیز بهعنوان مشاور پژوهشی، همه روزه (بهجز سهشنبهها) در شیفت صبح در تالار محققان کتابخانه حضور دارد و به محققان در انجام امور پژوهشی کمک میکند».
گفتنی است تالار محققان کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی همهروزه بهجز برخی از ایام تعطیل خاص همچون روز اول عید نوروز، عاشورا، تاسوعا و... فعالیت میکند، چنانکه در حال حاضر، از شنبه تا پنجشنبه از ساعت ۷:۱۵ تا ۲۲ و در روزهای جمعه و تعطیلات رسمی از ساعت ۸:۱۵ تا ۲۲ پذیرای اهل علم و پژوهش است.
دسترسی محققان به مجموعه اسناد تاریخی
در خدمتی تازه نیز سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی با اتخاذ تمهیداتی توانسته مسیر پژوهش روی اسناد تاریخی موجود در این سازمان را برای محققان تسهیل کند. حجتالاسلام والمسلمین سیدجلال حسینی، رئیس سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی با تأکید بر امکان دسترسی محققان به بیش از ۱۰ میلیون برگ سند تاریخی در این سازمان، گفت: «خدمات مرکز اسناد آستان قدس رضوی به دو صورت حضوری و غیرحضوری، به اهل علم و پژوهش ارائه میشود». وی ادامه داد: «استادان، دانشجویان و پژوهشگران با مراجعه به تالار محققان این مرکز میتوانند از خدمات حضوری آن، طبق ضوابط سازمان بهرهمند شوند». رئیس سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی با تأکید بر اینکه این سازمان از پیشتازان استفاده از فناوری و دانش دیجیتالسازی برای حفظ منابع و سرعتبخشی در خدمات است، افزود: «مرکز اسناد سازمان نیز همگام با تمامی حوزههای تخصصی به ارائه خدمات دیجیتال پرداخته و پژوهشگران میتوانند از خدمات غیرحضوری آن بهرهمند شوند». وی گفت: «با توجه به ماهیت درخواستهای غیرحضوری کاربران، سعی میشود ارائه خدمات در حوزه اسناد با مذاکره تلفنی و ایمیلی و هماهنگی با محققان انجام شده و نیازهای اطلاعاتی آنها برطرف شود».
ارائه خدمات غیرحضوری از طریق کتابخانه دیجیتال
حجتالاسلام والمسلمین حسینی همچنین بیان کرد: «پژوهشگران برای دسترسی آسان به خدمات غیرحضوری مرکز اسناد، میتوانند به سایت کتابخانه دیجیتال آستان قدس رضوی مراجعه کنند». وی با اشاره به اینکه بیشترین آمار منابع دیجیتال سازمان مربوط به اسناد تاریخی است، گفت: «تاکنون حدود ۴ میلیون برگ سند اسکن شده است که نسخه دیجیتال آنها از طریق سامانه خدمات تحویل مدرک کتابخانه دیجیتال آستان قدس رضوی در دسترس پژوهشگران قرار میگیرد». وی افزود: «همچنین کاربران میتوانند از طریق مراجعه به پایگاههای مختلف این کتابخانه دیجیتال از جمله پایگاه اسناد و پایگاه تاریخ شفاهی، از مجموعه منابع اطلاعاتی موجود در آرشیو اسناد آستان قدس رضوی استفاده کنند».
توجه ویژه سازمان به نمایهسازی اسناد
رئیس سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی در ادامه تصریح کرد: «مرکز اسناد این آستان مقدس از ابتدای تأسیس در سال ۱۳۷۶، اهمیت نمایهسازی را در دسترسی به محتوای هر سند تاریخی در اولویت قرار داده و با استخراج دقیق علمی و حداکثری کلیدواژهها، بدون محدود شدن به چارچوبهای سامانههای اطلاعرسانی، یکی از کاملترین الگوهای نمایهسازی اسناد تاریخی را اجرا کرده است».
حجتالاسلام والمسلمین حسینی افزود: «تعامل نزدیک کارشناسان مدیریت مرکز اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی با پژوهشگران، روزآمدسازی مستمر اطلاعات و پایش پیوسته کیفیت خدمات از دیگر ویژگیهای این مرکز به شمار میآید». وی خاطرنشان کرد: «این مرکز از زمان تأسیس دارای بخش پژوهش نیز بوده و دهها پروژه تخصصی در حوزههای اسنادی، آموزشی و مستندسازی توسط کارشناسان آن و یا محققان خارج از سازمان با بهرهگیری از منابع اطلاعاتی ارزشمند آرشیو آن به انجام رسیده است».
گفتنی است مدیریت مرکز اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی واقع در دوربرگردان طبرسی حرم مطهر رضوی در ساختمان سازمان علمی و فرهنگی این آستان مقدس، حافظ اسناد مکتوب و غیرمکتوب کمنظیری است که از طریق اهدا و خریداری و همچنین جمعآوری اسنادی که در چرخه امور اداری در این آستان مقدس تولید شده، تهیه شدهاند.
نظر شما