بهگزارش قدس آنلاین، در شرایطی که تحولات میان ایران و آمریکا به نظر در حالت سکون قرار گرفته و آتشبس نیمبند چارچوب روابط طرفین را تعیین میکند، روز گذشته انتشار برخی گمانهها درباره جزئیات طرح مذاکراتی پیشنهادی تازه تهران به واشنگتن نگاه ناظران سیاسی را به سوی خود کشاند. طبق گزارشهای منتشر شده، رد و بدل پیامها از طریق پاکستان به عنوان میانجی ادامه دارد و تهران در واکنش به پیشنهاد ۹بندی واشنگتن پاسخ ۱۴بندی مشتمل بر رئوس مدنظر خود برای خاتمه جنگ را به طرف مقابل ارائه کرده که با رویکرد و نگاه منطقی و رو به جلو، ضمن رعایت خط قرمز و ملاحظات حاکمیت، پایان نهایی جنگ را هدفگذاری کرده است.
در بیان جزئیات و نکات برجسته طرح مذکور، باید گفت به سبب بیاعتمادی ذاتی به طرف غربی، تهران روندی سهمرحلهای، به ترتیب توقف درگیریها، پرونده هستهای و تحریمها و موضوع امنیت پایدار منطقهای را پیشنهاد کرده است. آمریکا در پیشنهاد گذشته خود درخواست دو ماه آتشبس داده بود، اما ایران تأکید کرده باید موضوعات در ۳۰روز تعیین تکلیف شود و موضوع به جای تمدید آتشبس بر «اتمام جنگ» متمرکز است. همچنین در این طرح مباحثی مانند تضمین عدم تجاوز نظامی، بیرون بردن نیروهای نظامی آمریکا از محیط پیرامونی ایران، رفع محاصره دریایی، آزادسازی داراییهای بلوکه شده ایران، پرداخت غرامت، لغو تحریمها و پایان جنگ در همه جبههها از جمله لبنان، سازوکار جدید تنگه هرمز و… گنجانده شده است.
جزئیات طرح ۱۴بندی ایران
طبق اخبار منتشر شده، ارائه طرح مذکور، پس از طی مراحل متعارف تصمیمسازی در نهادهای ذیربط نظام و دریافت مجوزهای لازم صورت گرفته است. بهنظر میرسد ادامه مسیر دیپلماتیک از طریق پاکستان، اگرچه در فضایی مملو از سوءظن نسبت به طرف آمریکایی انجام میشود، اما همزمان نشانه جدیت و اعتماد به نفس ایران در پیگیری حقوق و منافع ملی خود در مواجهه با آمریکاست.
الجزیره با ذکر این مسئله، روز گذشته به بیان جزئیات پیشنهاد توافق چارچوبی ایران به آمریکا پرداخت. این رسانه در گزارش ادعایی خود با بیان اینکه کلیات پیشنهاد تهران شامل سه مرحله اصلی است، نوشت: مرحله نخست توقف درگیریها و امنیت منطقهای است که هدف این مرحله تبدیل آتشبس به پایان کامل جنگ در بازه زمانی دستکم ۳۰روزه است. جزئیات مرحله نخست عبارتاند از؛ تضمین بینالمللی: تشکیل یک مرجع بینالمللی برای تضمین عدم بازگشت به وضعیت جنگی. تعهد عدم تعرض: توقف جنگ در کل منطقه و تعهد متقابل ایران و آمریکا به عدم تجاوز. تنگه هرمز: بازگشایی تدریجی تنگه هرمز، ایران مسئولیت پاکسازی مینها را بر عهده میگیرد و با دریافت حمایت (پشتیبانی) از سوی آمریکا در این زمینه مخالفت نمیکند. رفع محاصره: رفع تدریجی محاصره بنادر ایران متناسب با روند بازگشایی تنگه هرمز. خروج نظامی: عقبنشینی نیروهای آمریکایی از محیط دریایی پیرامون ایران و پایان دادن به وضعیت بسیج نظامی. خسارتها: اصلاح بند مربوط به جبران خسارتها با یک فرمول جدید و نوآورانه.
طبق گزارش الجزیره، مرحله دوم بر پرونده هستهای و تحریمها متمرکز است شامل تجمید غنیسازی: بحث درباره توقف کامل عملیات غنیسازی اورانیوم برای یک سقف زمانی که ممکن است تا ۱۵سال باشد. بازگشت ایران به غنیسازی ۶/۳درصدی پس از پایان سقف زمانی، بر اساس اصل «ذخیره صفر». حفظ زیرساختها: رد هر گونه برچیدن زیرساختهای هستهای یا تخریب تأسیسات. سرنوشت ذخایر: بررسی سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنیسازی بالا بین دو گزینه انتقال به خارج یا رقیقسازی. رفع تحریمها: تأکید بر ضرورت وجود سازوکاری روشن برای لغو تحریمها در برابر اقدامهای هستهای. آزادسازی اموال: لغو تحریمها شامل آزادسازی تدریجی پولهای بلوکه شده بر اساس یک جدول زمانی است.
مرحله سوم بر امنیت پایدار منطقهای اشاره دارد. در این مرحله تهران پیشنهاد ورود به یک گفتوگوی استراتژیک و راهبردی با کشورهای عربی و محیط پیرامون برای ساخت یک نظام امنیتی فراگیر که شامل تمام منطقه باشد را مطرح کرده است.
صلح با توییت بدست نمیآید
سخنگوی وزارت خارجه اما روز گذشته در گفت و گوی رسانه ای در واکنش به ادعای الجزیره تأکید کرد که طرح ایران منحصراً منوط به پایان جنگ است . اسماعیل بقایی افزود: سایر مواردی که مطرح میشود بخشی از آن مربوط به سوابق مذاکرات با آمریکا است و الان طرح ۱۴ بندی ایران متمرکز بر خاتمه جنگ است و مطالبی که در رسانهها مطرح میشود، صحت ندارد. در این مرحله ما مذاکره هسته ای نداریم.
گمانهزنیها درباره طرح مذاکراتی و مفاد پیشنهادی جمهوری اسلامی به طرف غربی در شرایطی است که دونالد ترامپ همچنان به خط و نشان کشیدن برای تهران ادامه داده و شامگاه شنبه با انتشار توییتی نوشت: بهزودی طرحی را که ایران همین حالا برای ما فرستاده بررسی خواهم کرد، اما تصور نمیکنم قابل قبول باشد.
جمهوری اسلامی اما همزمان با تقویت ابزارهای میدانی، با ارائه طرح پیشنهادی اخیر نشان داده به دیپلماسی فرصتی دوباره داده است.
با این اوصاف درباره انتخاب مسیر پیش رو اکنون توپ در زمین واشنگتن است. فارینافرز با اشاره به همین مسئله مینویسد: «راهبرد ترامپ برای به زانو درآوردن ایران از طریق محاصره و جنگ، به بنبست رسیده است. ایران نشان داده در مقایسه با غرب «آستانه تحمل درد» بسیار بالاتری دارد و حالا این اقتصاد جهانی و امنیت ملی آمریکاست که در حال خرد شدن است». در ادامه آمده است: «آمریکا باید بهای صلح با ایران را بپردازد و خود را برای دادن امتیازات سخت و دردناک آماده کند. زمان به نفع ترامپ نیست.
ترامپ برای رسیدن به صلح، باید از غرور سیاسی خود بگذرد و امتیازاتی بدهد که شاید برای پایگاه رأیدهندگانش تلخ باشد؛ از جمله رفع واقعی تحریمها، قبول نفوذ منطقهای ایران و توقف تلاش برای تغییر نظام. صلح با ایران با یک «عکس یادگاری» یا یک «توییت» حاصل نمیشود. بلکه نیازمند یک فرایند دیپلماتیک جدی و چندجانبه است که در آن آمریکا به جای «دیکته کردن شروط» به «مذاکره واقعی» بپردازد».
نظر شما