حالا در شرایطی که بسیاری از تیم های لیگ برتری به دلیل فشار اقتصادی به دنبال کاهش یا حذف سهم خارجیها از فهرست خود هستند، دوباره بحث کیفیت پایین برخی خریدهای خارجی و اشتباهات مدیریتی در نقلوانتقالات داغ شده است.
واقعیت این است که بخش قابل توجهی از خارجیهای حاضر در فوتبال ایران طی سالهای اخیر، نه رزومه قابل توجهی داشته اند و نه توانسته اند تفاوت محسوسی در سطح فنی تیم هایشان ایجاد کنند؛ با این حال قراردادهای ارزی سنگینی دریافت کرده اند و در بعضی موارد حتی بدون بازی مؤثر، با شکایت به فیفا از فوتبال ایران جدا شدهاند.
استقلال؛خارجیهایی که بیشتر حاشیه داشتند تا اثرگذاری
استقلال در فصلهای اخیر یکی از تیمهایی بوده که بارها در جذب بازیکن خارجی دچار اشتباه شده است. نامهایی مثل «منیر حدادی» و «نازون» از جمله خریدهایی بودند که نه در حد انتظار ظاهر شدند و نه توانستند مشکلات فنی تیم را حل کنند.
برخی از این بازیکنان حتی پیش از حضور در ایران نیز کارنامه قابل توجهی نداشتند و بیشتر به واسطه تصمیمهای عجولانه مدیریتی یا انتخابهای ضعیف در نقل وانتقالات جذب شدند. نتیجه این روند، پرداخت هزینههای دلاری برای بازیکنانی بود که یا نیمکت نشین شدند یا خیلی زود از تیم جدا شدند.
استقلال طی سالهای گذشته بارها بابت پرونده خارجیها متحمل خسارت مالی شده و همین موضوع باعث شده بخشی از هواداران این تیم نسبت به جذب خارجیهای بیکیفیت حساسیت زیادی پیدا کنند.
پرسپولیس؛فاصله زیاد برخی خارجیها با استانداردها
اگرچه پرسپولیس در سالهای گذشته خارجیهای موفقی مثل گئورگی گولسیانی یا اوستون اورونوف را در اختیار داشته، اما این تیم هم از خریدهای ناموفق خارجی ضربه خورده است.
برخی بازیکنان خارجی پرسپولیس طی فصول اخیر با وجود دریافت قراردادهای سنگین، نقش پررنگی در ترکیب تیم نداشتند و نتوانستند کیفیت فنی قابل قبولی ارائه دهند. انتقاد اصلی درباره این خریدها، نبود فرآیند دقیق استعدادیابی و انتخاب بازیکن بوده؛ مسئله ای که باعث شده گاهی بازیکنانی جذب شوند که حتی از برخی گزینههای داخلی هم تأثیرگذاری کمتری داشته اند.
درمقاطعی نیز مصدومیتهای متوالی، ناآمادگی بدنی یا ناتوانی در تطبیق با فوتبال ایران باعث شد بعضی خریدهای خارجی پرسپولیس عملاً به پروژه های شکست خورده تبدیل شوند.
حمید درخشان سرمربیاسبق پرسپولیس در این خصوص بارها اشاره کرده که برخی باشگاهها برای جذب خارجیها هزینههای سنگینی میکنند درحالی که همان بازیکنان از نظر فنی تفاوت زیادی با بازیکنان داخلی ندارند؛ او معتقد است در چنین شرایطی بهتر است باشگاهها به جوانان اعتماد کنند و از ظرفیت فوتبال پایه استفاده کنند.
تراکتور؛هزینه بالا برای تیمی پر از خارجی
تراکتور طی سالهای اخیر یکی از باشگاه هایی بوده که بیشترین استفاده را از بازیکنان خارجی داشته است. این تیم بارها با جذب پرتعداد خارجیها سعی کرده در کورس قهرمانی باقی بماند، اما همه این خریدها موفق نبودهاند.
در کنار چند بازیکن مؤثر، تراکتور نیز خارجیهایی داشته که با وجود هزینه های بالا، کیفیت فنی لازم را ارائه نکردند یا خیلی زود از چرخه تیم خارج شدند. تعدد تغییرات در کادر فنی و مدیریتی هم باعث شده بعضی خرید ها بدون برنامه ریزی بلند مدت انجام شوند.
کارشناسان معتقدند تراکتور نمونه ای از باشگاه هایی است که گاهی به جای سرمایه گذاری روی زیرساخت و بازیکن سازی، به جذب سریع و پرهزینه خارجیها روی آورده است.
سپاهان و گلگهر؛خارجیهای متوسط با هزینه زیاد
سپاهان نیز در برخی فصلها سراغ جذب بازیکنان خارجی متعددی رفت، اما همه آنها نتوانستند در حد نام و هزینهشان ظاهر شوند. هرچند این تیم معمولاً در انتخاب خارجیها ساختار حرفه ای تری نسبت به برخی رقبا داشته، اما باز هم بعضی خریدها نتوانستند انتظارات را برآورده کنند.
گلگهر سیرجان هم در سالهای اخیر برای تبدیل شدن به یک مدعی، از بازیکنان خارجی استفاده کرده اما برخی از این نفرات تأثیر فنی چشمگیری نداشتند و بیشتر به تکمیل فهرست تیم شبیه بودند تا بازیکنان تعیینکننده.
مشکل اصلی؛ نبود سیستم حرفهای جذب بازیکن
بخش مهمی از بحران خارجیها در فوتبال ایران به نبود ساختار حرفه ای استعدادیابی برمیگردد. بسیاری از باشگاهها بدون تحلیل دقیق فنی، آماری و پزشکی اقدام به جذب بازیکن میکنند. در بعضی موارد نیز نقش واسطه ها و دلالها در نقل وانتقالات پررنگ تر از نظر فنی سرمربیان بوده است.
نتیجه این روند، ورود بازیکنانی است که یا کیفیت لازم را ندارند یا توانایی هماهنگی با شرایط فوتبال ایران را پیدا نمیکنند. در نهایت هم باشگاهها با قراردادهای سنگین، فسخ های پرهزینه و پروندههای حقوقی مواجه میشوند.
جلال چراغپورکارشناس فوتبال در تحلیل های مختلف گفته مشکل فوتبال ایران خارجی بودن بازیکنان نیست، بلکه نبود سیستم استعدادیابی و آنالیز حرفهای است؛ او معتقد است بسیاری از خارجیهایی که وارد لیگ ایران میشوند حتی از نظر فنی برتری محسوسی نسبت به بازیکنان داخلی ندارند. به گفته او اگر قرار است سهمیه خارجی وجود داشته باشد، باید بازیکنانی جذب شوند که واقعاً کیفیت فنی بالاتری داشته باشند.
فرصت برای بازیکنان داخلی؟
کاهش احتمالی سهم خارجیها در لیگ برتر شاید در نگاه اول یک عقبگرد به نظر برسد، اما میتواند فرصتی برای استفاده بیشتر از بازیکنان جوان و بااستعداد داخلی باشد؛ بازیکنانی که سالها به دلیل جذب خارجیهای متوسط، فرصت کافی برای دیده شدن نداشتند.
البته کارشناسان تأکید میکنند مشکل فوتبال ایران صرفاً خارجی بودن یا نبودن بازیکنان نیست، بلکه کیفیت انتخابها اهمیت دارد. فوتبال ایران همچنان به خارجیهای باکیفیت نیاز دارد، اما نه بازیکنانی که تنها بار مالی سنگین و خروجی محدود داشته باشند.
کارشناسان معتقدند اگر قرار باشد سهمیه خارجیها کاهش پیدا کند، این موضوع میتواند فرصتی برای استفاده بیشتر از استعدادهای جوان داخلی باشد؛ البته به شرطی که باشگاهها در کنار آن روی آکادمیها، استعدادیابی و پرورش بازیکن نیز سرمایه گذاری جدی انجام دهند.
نظر شما