یکی از فعالیتهای بنیاد کرامت رضوی در حوزه جوانی و جمعیت؛ هویتبخشی به کانونهای مردمی یعنی گروههای واسطه یا همان گروههای مرجع است. برای نمونه میتوان از کانون فرزندآوری امام حسن مجتبی(ع)، مرکز مهر فرشتهها و مرکز نفس نام برد. در ادامه در گفتوگو با دبیر قرارگاه طرح نفس (نجات فرزندان سقط) نگاهی به فعالیتهای این کانون خواهیم داشت.
پیوند دغدغه و تخصص
شاید باورش مشکل باشد اما راهاندازی پویشی به نام «نفس» در دو سال اخیر توانست بیش از ۲هزار تولد را در استان رقم بزند که پدر و مادرشان تصمیم داشتند مانع به دنیا آمدن و زندگی آنها شوند. طرح مردمی نفس که محصول تدبیر افرادی دغدغهمند و در عین حال متخصص در حوزههای روانشناسی، زنان و زایمان است سال ۱۴۰۰ در مشهد کلید خورد و به سرعت راه و مسیر خود را در دیگر شهرها پیدا کرد و توانست خیلی از خانوادهها را به مراکزی متصل کند که فعالان آن حوزه، دیدگاه و باورشان را نسبت به یک مسئله تغییر دادند. کسانی که نگذاشتند نوزادان، از آغوش مادر جا بمانند. آنها حالا دنیای پدر و مادرهایشان را تغییر دادهاند. قند ته دلشان آب میشود وقتی به چشمهای قدم نورسیدهشان لبخند میزنند و حظش را میبرند.
در کنار پویشهای متعددی که به مناسبتهای مختلف در گوشه و کنار شهر راه افتاد، نام «نفس» هم ماندگار شد و در حال حاضر بیش از ۳۰۰مرکز در رابطه با آن در کشور فعال است.
محسن ذاکریان به عنوان دبیر قرارگاه طرح نفس (نجات فرزندان سقط) این طرح را با همت گروهی در مشهد راه انداخت وگرچه پس از مدتی مسئولیت اصلی را به دیگران واگذار کرده، اما هنوز هم یکی از فعالان این حوزه است و پویش بزرگی را همراهی میکند که افراد و خدمتگزاران آنها برای مجاب کردن پدر و مادرها آستین بالا زدهاند و پادرمیانی میکنند تا فرزندشان را نجات دهند.
او در همین ابتدای کلام و خلاصه کوتاه اعلام میکند: سالانه ۳۵۰ تا ۵۳۰ هزار مورد سقط جنین در کشور گزارش شده است در حالی که برخی خانوادهها واقعاً مشکلی برای نگه داشتنشان ندارند و وظیفه نفس همین است؛ پیشگیری از یک اتفاق نامبارک. او سپس توضیح میدهد: برخلاف باور برخیها که سقط جنین را حاصل روابط غیرمشروع میدانند و معتقدند نگه داشتن آن به لحاظ شرعی مسئلهساز است باید از دیدگاه پژوهشی عنوان کنم ۹۳درصد از این نوع بارداریها مربوط به خانوادههایی با ازدواج دائم، شرعی و قانونی است.
طرحی برای کاهش آمار سقط
ذاکریان اظهار میکند: هدف طرح نفس کاهش آمار سقط است. هر چند در برخی از بارداریها و با تشخیص پزشک شرایط ادامه بارداری وجود ندارد. بر اساس قانون مصوب مجلس شورای اسلامی که وزارت بهداشت پس از تأیید شورای نگهبان آن را ابلاغ کرده در صورتی که جنین ناقص یا مبتلا به برخی از ناهنجاریها بوده یا اینکه حاملگی برای مادر و جنین خطرناک است و پدر و مادر ناگزیر از پذیرش موضوع پیش آمده هستند عمل سقط توسط پزشک قانونی انجام میشود. اما در هیچ شرایطی پس از پایان ۲۰هفتگی بارداری امکان سقط جنین وجود ندارد، مگر اینکه مادر یا جنین شرایط خیلی خاص و حادی داشته باشند که بیم از دست دادن جان یکی از آنها پیش بیاید. او یک بار دیگر یادآوری میکند: خارج از همه این ماجراها موضوعی به نام سقط عمد پیش میآید که با یک بارداری ساده و بیخطر مواجه هستیم که حفظ بارداری برای مادر و جنین مشکلی ندارد. اما والدین تمایلی به داشتن این فرزند ندارند و ترجیح میدهند او را پیش از به دنیا آمدن از میان بردارند که دلایل متعددی در این مورد وجود دارد و فعالان حوزه نفس در این راستا فعال هستند.
این نفسها مقدس است
او توضیحاتش را این طور ادامه میدهد: سقط جنین موضوعی نیست که وزارت بهداشت به تنهایی با آن مقابله کند، عمده سقطها در محیطهای درمانی اتفاق نمیافتد و دسترسی به آنها وجود ندارد اما پس از اینکه عوارض رخ میدهد بیمار را به بیمارستان میآورند. این خانوادهها نیازهای زیادی دارند، اما تمرکز «نفس» بر فعالیتهای روانشناختی و روانشناسانه است. ذاکریان میگوید: نفسهایی که در بطن وجود مادر هر لحظه و ثانیه دمیده میشود مقدس است، به همین خاطر سعی کردیم بزنگاههایی که ختم به این اقدام میشوند را به والدین نشان دهیم، با آنها حرف بزنیم، مشورت بدهیم و آنها را به این نتیجه برسانیم که این هدیه ارزشمندتر از آن است که به آن دست رد بزنیم و آن را رد کنیم.
وی میافزاید: البته ما کار قضایی نمیکنیم. کار «نفس» فرهنگسازی بوده و شیوه ما کاملاً اقناعی است. به گروههای شناسایی شده بعد عاطفی و مادرانه آنها را یادآوری میکنیم؛ اینکه پدر و مادر بودن به معنای احساس مالکیت نیست. به آنها میگوییم جنینی که در بطن شماست با یک انسان عادی فرقی نمیکند و حیاتش شبیه دیگران است و از بین بردن آنها قتل به حساب میآید. در مواردی هم که لازم باشد اقدامهای حمایتی برای آنها انجام میشود و سعی میکنیم خیال آنها را از خیلی از موارد راحت کنیم. بسته معیشتی برایشان فراهم میکنیم، اگر دختر و پسری در دوران عقد هستند شرایط ازدواج و زندگی مشترکشان فراهم میآید، سیسمونی و... برایشان مهیا میشود و خلاصه کاری میکنیم که لبخند کودک غافلگیرشان کند.
نیاز به فرهنگسازی
ذاکریان هر از گاهی و بین کلام تأکید میکند این کار نیاز به فرهنگسازی دارد و میگوید: فرهنگسازی در همه سطوح و در میان همه گروههاست و فعالیتهای نفس در همین راستا متمرکز شده است؛ اولاً شناسایی خانوادههای هدف از طریق مراکز بهداشتی. پزشک متخصص زنان، ماماها و بهورزها با صحبت کردن و مشاوره و تولید محتوا در فضای مجازی و... یادآور میشوند که هیچ کس هدیه را پس نمیزند آن هم هدیه خدا که روح دارد و از بین بردنش جرم است. شاید هنوز هم خیلیها ندانند کودکان زیادی در این شهر حیات و زندگی خود را مدیون تلاشهای بیمنت و مزد کسانی هستند که در پویش مردمی برای نجات جان جنینهای ناخواسته تلاش میکنند. همانهایی که پس از به دنیا آمدنشان همه غصه دنیایشان میشود غصه قد کشیدن و بزرگ شدن او.
نظر شما