رهبر معظم انقلاب اخیراً در پاسخ به نامه جمعی از فعالان مردمی حوزه جمعیت بر این نکته تأکید کردند که بیشک استمرار قدرتمندی ایران اسلامی در عرصه بینالملل، نسبت مستقیمی با مسألهی جمعیّت دارد و از سوی دیگر به تصریح بیان داشتند:"با پیگیری مجدّانهی سیاست صحیح و حتمی افزایش جمعیّت، ملّت بزرگ ایران قادر خواهد بود، در آینده نقشآفرینیهای بزرگ و جهشهایی راهبردی را تجربه کرده، قدمهای بلندی را در جهت خلق تمدّن نوین ایران اسلامی بردارد. "
آنچه در شرایط کنونی غیرقابل انکار است این که متأسفانه، شاخصهای جمعیتی کشور ما در سالهای اخیر با ریزشی شدید مواجه بوده و به همین خاطر است که امام و رهبر شهیدمان در طول حدود دو دهه گذشته، با طرح دغدغه تکثیر نسل، این مهم را در راستای حفظ نظام اسلامی به عنوان وظیفهای عمومی مورد توجه و تأکید قرار میدادند.
ایشان در یکی از دیدارهایی که با اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی داشتند به طور خاص فرمودند: "مسئله جمعیت را جدی بگیرید؛ مسئله جمعیت از آن مسائلی نیست که بگوییم حالا ده سال دیگر فکر می کنیم؛ نه، اگر چند سال بگذرد، وقتی نسل ها پیر شدند، دیگر قابل علاج نیست".
آنچه مسلم است این که تشویق و ترغیب افراد جامعه به سمت و سوی رشد جمعیت صرفاً با شعار دادن و جلسه گذاشتن و یا ابزارهای اداری همچون بخشنامهها ممکن نیست، بلکه بیش از هر چیز دیگری می بایست «معنا»، «اعتماد» و «امید به آینده» در ذهن مردم و خانوادهها تقویت شود، چه آن که فرضاً اگر خانوادهها احساس کنند فرزندآوری به معنای کاهش شدید کیفیت زندگی، ناامنی اقتصادی، فرسودگی روانی و نبود آینده روشن است، مشخص است که تا حدود قابل توجهی این مسأله باعث کاهش تمایل به فرزندآوری میشود و لذا باید توجه داشت که بازسازی افق ذهنی خانواده در این راستا آن هم با تأکید بر مبانی دینی و انقلابی یک ضرورت به شمار میرود.
از سوی دیگر لازم است که شاهد بازتعریف مفهوم فرزند بهعنوان «سرمایه انسانی و معنوی» باشیم و این امر در سایه کار مستمر فرهنگی آن هم با رویکرد گفتمان عمومی میسر میشود.
به دیگر سخن جامعه باید به این درک و فهم برسد که فرزندآوری، عامل اصلی تداوم خانواده، همچنین امیدبخش و نشاط آفرین به محیط امن خانه بوده و از سوی دیگر ضمن توجه به مقوله پشتوانه عاطفی و اجتماعی به مثابهی سرمایه آینده جامعه محسوب می شود.
در این راستا گرچه در سالهای اخیر و پس از تأکیدات فراوان رهبر شهیدمان، نظارهگر تولیدمحتواهای خوب و امیدوارکنندهای بودهایم اما آنچه به عنوان یک امر بایسته به شمار میرود، ناظر به تداوم آموزش عمومی جامعه آن هم با رویکرد روایتسازی و البته بهرهگیری هوشمندانه از ابزار هنر و رسانه است.
در عین حال از نخبگان و کارشناسان انتظار میرود که با نوع کنشگری خویش به احیای منزلت اجتماعی خانواده در سایه کثرت جمعیت کمک کنند به این معنا که به گونهای رفتار شود که خانواده پرجمعیت به لحاظ فرهنگی احترامبرانگیز باشد، نه اینکه بهعنوان عقبماندگی یا ناتوانی به آن نگریسته شود، کما این که متأسفانه این رویکرد غلط در برخی فیلم ها و سریال ها مشاهده میگردد!
پیونددادن فرزندآوری با آیندهنگری ملی به ویژه از منظر تمدنی و اینکه افزایش جمعیت، زمینهساز پویایی مضاعف اجتماعی است، رسالت مهم دیگر نخبگان در بُعد فکری و اندیشهای است که صدالبته توفیق در این زمینه، بیش از هر چیز، نیازمند توجه به پیوستار فرهنگی و رسانهای است.
به دیگر سخن در این باره نخبگان لازم است که در فرآیند جهاد تبیین به این مقوله پاسخ دهند که چرا خانواده و فرزندآوری همچنان برای کشور ما امری ارزشمند بلکه یک ضرورت است، بی آنکه به شعارهای کلیشهای یا تحمیلگرایانه متوسل شوند.
اصلاح تصویر ذهنی از والدگری کار مهم دیگری است که با تکیه بر ظرفیت و توانمندی کارشناسان و نخبگان، تحقق آن امکان پذیر است بدین معنا که باید تصویر واقعبینانهتری از والدگری ارائه داده شود آن هم با لحاظ دشواریها اما این کار میبایست توجه به معنا، عاطفه و پختگی باشد و در این صورت است که میتوان امید داشت با ساخت هنجار فرهنگی جدید و جبران مافات، جامعه به تدریج به سمت افزایش ازدواج و کثرت جمعیت حرکت کرده و به تبع این امر، مطالبه رهبر انقلاب محقق شده و به حول و قوه الهی، شاهد افقگشایی نوینی در مسیر خلق تمدن نوینِ ایران اسلامی باشیم.
سید محمدمهدی موسوی





نظر شما