شهادت مظلومانه و جانکاه رهبر عزیز ملت ایران، موجی از اندوه و در عین حال، حماسهای ماندگار در تاریخ انقلاب اسلامی رقم زد؛ واقعهای که نه تنها کام ملت را تلخ کرد، بلکه بار دیگر پیوند ناگسستنی میان مردم و نظام ولایی را به رخ جهانیان کشید. در همین راستا، برای واکاوی دقیق ابعاد شخصیتی ایشان و تبیین اهمیت حضور بینظیر و حماسی آحاد ملت در مراسم تشییع پیکر مطهر ایشان، به سراغ استاد ارجمند سطوح عالی حوزه علمیه خراسان، آیتالله مهدی زمانیفرد رفتیم.
آیتالله زمانیفرد در این گفتوگو، ضمن تحلیل شأن و جایگاه رفیع رهبر شهید ملت ایران آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای؛ پیامهای نهفته در حضور مردم در تشییع باشکوه ایشان را بازخوانی کرده و به پرسشهایی درباره ضرورت تداوم راه ایشان و نقش مردم در حفظ اقتدار و ثبات نظام اسلامی پاسخ دادهاست. خواندن این گفتوگو میتواند برای مخاطبانی که به دنبال فهم دقیق پیوند میان «ولایت» و «مردم» در سپهر گفتمانی انقلاب اسلامی هستند، راهگشا باشد. در ادامه مشروح این گفتوگو آمده است.
ایمان و اخلاص به مثابه ریشه الهی
پدر تشریح ویژگیهای بارز شخصیتی رهبر شهید آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای باید بر دو مؤلفه بنیادین «ایمان» و «اخلاص» تأکید کرد. حقیقت آن است که ایمان و اخلاص، چنانچه در مرتبهای عالی و بهدور از شائبههای دنیوی در وجود یک انسان محقق شود، بهطور طبیعی پیامدهای اجتماعی گستردهای همچون محبوبیت نزد خلق را در پی خواهد داشت. خداوند متعال در قرآن کریم در سوره مریم آیه ۹۶ میفرماید: «اِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَیَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَٰنُ وُدًّا؛ قطعاً کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام دادهاند، به زودی [خدای] رحمان برای آنان [در دلها] محبتی قرار خواهد داد». بر این اساس، سنن الهی چنین مقدر کردهاند که مؤمنان دارای عمل صالح، نه تنها در پیشگاه خداوند، بلکه در قلوب مردم نیز دارای جایگاه و محبت باشند.
ایمان عظیم و استوار رهبر شهید، همراه با اخلاص محض و خدامحوری که در تمامی سکنات و تصمیمات ایشان متبلور بود، هسته مرکزی و ریشه اصلی شخصیت ایشان را تشکیل میداد. از این ریشه عمیق، شاخههای متعددی رویید که تمامی آنها در خدمت تعالی جامعه بود. از جمله ویژگیهای ایشان مواردی همچون زهد و پارسایی، عدالتخواهی بیپروا، مردمی بودن صادقانه، صداقت در گفتار و کردار با آحاد مردم، جامعیت در نگاه به مسائل کشور و اهتمام به چالشهای گوناگون است، ازاینرو تمامی فضائل اخلاقی و رفتاری ایشان را باید در پرتو ایمان و اخلاص بنیادین تحلیل کرد.
بصیرت و پیامدهای حضور مردمی
حضور پرشور و حماسی مردم در مراسمهای پس از شهادت رهبر شهید ملت ایران، به مثابه یک اقدام راهبردی و بصیرتمندانه مورد ارزیابی قرار میگیرد. حضور گسترده مردم فراتر از یک سوگواری صرف، نشاندهنده پیوند عمیق، دلدادگی متقابل و قدرشناسی صادقانه میان امت و رهبر شهید است. مردم با درک دقیق شرایط حساس کشور، با حضور خود پیامهای سیاسی و اجتماعی تعیینکنندهای به سطوح داخلی و بینالمللی مخابره میکنند.
باید توجه کرد که حضور آگاهانه مردم دو پیامد اساسی دارد؛ نخست برای جامعه داخلی؛ تقویت روحیه همدلی، انسجام اجتماعی و وحدت ملی در بزنگاههای تاریخی را دربردارد و دومین مورد در عرصههای بینالمللی؛ اقتدار و ثبات نظام اسلامی را به نمایش میگذارد. این حرکت خودجوش، در واقع پاسخی قاطع به تمامی توطئههاست که موجب خاموش شدن بسیاری از فتنههای داخلی و خارجی میشود. ملت با این حضور، عملاً عهد مجددی برای ادامه دادن آرمانهای رهبر شهید بستند و ثابت کردند راه ایشان، امری جاری و ساری در میان مردم است.
استمرار تاریخی ولایت به اذن خداوند
عمق فقدان رهبر شهید ملت ایران برای همگان بسیار زیاد است و هر فردی از افراد جامعه ما در هر پست و مقامی با شهادت رهبر شهید دچار دردی جانسوز شده است. اما اینکه چگونه میتوان آرامش روانی و امید اجتماعی را پس از این مصیبت بزرگ حفظ کرد، امری است که در شرایط کنونی مورد نیاز همه ماست و پاسخ در دو محور استوار است؛ محور نخست، باور به حیات برتر رهبر شهید است؛ ایشان به تعبیر قرآنی «زنده» هستند و نهتنها از میان نرفتهاند، بلکه در مرتبهای رفیعتر، همچنان ناظر بر احوال امت و دعاگوی ملتاند.
محور دوم پاسخ، بحث «استمرار حرکت ولایت» است. بر این اساس، با تعیین رهبری جدید و تداوم خط ولایت، خلأ موجود پر شده است. برای تبیین تاریخی این موضوع، باید به پیوستگی سلسله هدایت در تاریخ اسلام توجه کرد. از دوران رسول اکرم(ص) تا امیرالمؤمنین(ع) و ائمه اطهار(ع)، مسیر هدایت بشر هرگز منقطع نشده و اکنون نیز در قالب ولایت فقیه ادامه دارد. بنابراین، جامعه نباید دچار هیچ گونه نگرانی یا ناامیدی شود؛ زیرا مسیر تاریخ همواره بر پایه استمرار هدایت الهی پیش رفته است. خواست مؤکد رهبر شهید نیز همواره این بوده است که مردم با همدلی، انسجام، وحدت و اطاعت محض از ولیفقیه، راه حکومت اسلامی را تا رسیدن به تمدن عظیم اسلامی ادامه دهند.
افقگشایی برای نسل جوان؛ میراث فکری و نقشه راه
یکی از الزامات راهبردی در برهه کنونی این است که میراث فکری و فرهنگی رهبر شهید برای نسل جوان تبیین شود. این میراث در چهار ساحت اصلی قابل دستهبندی است:
الف. امید به آینده: ایشان همواره بر این باور بودند که روحیه یأس و ناامیدی، بزرگترین آفت برای حرکت انقلابی است. نسل جوان باید با اتکا به داشتههای خود، همواره افقهای روشن آینده را مد نظر داشته باشد.
ب. توجه به علم و دانش: تأکید ویژه بر کسب دستاوردهای علمی و تلاش برای رسیدن به قلههای دانش جهانی، جزء جداییناپذیر نگاه ایشان بود.
ج. بصیرت انقلابی: جوانان باید نسبت به آرمانهای انقلاب، شرایط زمانه و توطئههای دشمنان، دارای بصیرت عمیق باشند تا در تشخیص راه دچار لغزش نشوند.
د. مسئولیت آیندهسازی: ایشان معتقد بودند آینده کشور متعلق به نسل جوان است، بنابراین جوانان باید با برنامهریزی دقیق، شکلدهی به تشکلهای عالمانه و با رویکردی انقلابی، خود را برای پذیرش مسئولیتهای بزرگ و ساختن آینده کشور آماده کنند.
الزام به استمرار و پرهیز از عقبگرد
به عنوان سخن پایانی؛ پیام نهایی در مواجهه با این مصیبت بزرگ، ضرورت «ادامه راه» بدون هیچ گونه عقبگردی است زیرا در سایه ولایت ما ادامه میدهیم و میمانیم. در این شرایط، یأس، ناامیدی و سستی، آفات راه پرخطر پیش رو هستند. برای تبیین این ضرورت، به آیه ۴۴ سوره آلعمران استناد میشود: «وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَی أَعْقَابِکُمْ وَمَنْ یَنْقَلِبْ عَلَی عَقِبَیْهِ فَلَنْ یَضُرَّ اللهَ شَیْئًا وَسَیَجْزِی اللهُ الشَّاکِرِینَ؛ محمد(ص) فقط فرستاده خداست؛ و پیش از او، فرستادگان دیگری نیز بودند؛ آیا اگر او بمیرد و یا کشته شود، شما به عقب برمیگردید؟ (و اسلام را رها کرده و به دوران جاهلیت و کفر بازگشت خواهید کرد؟) و هر کسی به عقب بازگردد، هرگز به خدا ضرری نمیزند؛ و خداوند بهزودی شاکران
(و استقامتکنندگان) را پاداش خواهد داد».
این استدلال قرآنی بهروشنی میگوید همان گونه که با رحلت پیامبران پیشین، مسیر هدایت متوقف نشد و امت اسلامی نیز با حفظ شریعت و پیمودن مسیر حق، راه را ادامه داد، امروز نیز در مورد رحلت یا شهادت رهبران و بزرگان انقلاب اسلامی، امت نباید دچار تزلزل شود. نتیجه اخلاقی و دینی این آیه، ضرورت «شکر نعمت ولایت» و وفاداری به مسیر اصیل پیامبران و امامان است که اکنون در جانشینان آنان متبلور است. پیام قطعی این بخش آن است که جامعه باید با تقویت ایمان، توکل بر خدا، اقتدار در عمل و تبعیت کامل از رهبری جدید، راه رهبر شهید را به سوی اهداف عالیه نظام اسلامی با قوت تمام ادامه دهد.
نظر شما