در برخی روایتها نقل شده است که امام سجاد (ع) به وسیله زهری که هشام بن عبدالملک به دستور خلیفه وقت تدارک دیده بود، به شهادت رسیدند (بحارالانوار، جلد ۴۶، صفحه ۱۵۲ تا ۱۵۴). امام بزرگواری که در روز عاشورا، در کنار بزرگواران و سایر زنان اهل بیت (ع)، شاهد بزرگترین مصیبتها بود و پس از شهادت پدر بزرگوارشان، اوج مصائب و مشکلات را همراه با کاروان اسرا به دوش کشید. جدا از فشار سنگینی که بر روح و قلب امام سجاد (ع) در روز عاشورا وارد شد، ایشان شاهد یکی از سنگینترین فجایع تاریخ اسلام در روز ۱۱ محرم بود. تا آنجا که رهبر فقید انقلاب (ره) در بیانات گهربار خود به این فاجعه عظیم چنین اشاره دارند: «روز یازدهم محرم یکی از عظیمترین فاجعههای تاریخ اسلام به وقوع پیوست. کسانی اسیر شدند که عزیزترین و شریفترین انسانهای تاریخ اسلام بودند... این خاطره به عنوان یکی از تلخترین خاطرهها برای ما تا امروز و تا آخر مانده و خواهد ماند...»
هجمه سنگین این مصیبتها به گونهای بود که گریههای مداوم امام سجاد (ع) در طول ۳۵ سال امامت جانسوز خویش، گواه این هجمه عظیم بر قلب و روح مطهر ایشان است. آن حضرت در فضای سنگین خفقانی که بر اهل بیت پیامبر (ص) روا داشتند، با عزاداری خویش، دل هر انسان آزادهای را به همدردی و همگرایی سوق میدادند.
آزادگی؛ آخرین سنگر انسانیت
به راستی چه عاملی موجب شد کسانی که روزگاری در صف یاران امیرالمؤمنین علی (ع) قرار داشتند و با معاویه در جنگ بودند، به یکباره خنجر دشمنی و کینهتوزی خویش را به سوی امام حسین (ع) و اهل بیتشان روانه کنند؟ چگونه شد که گرفتار سرسپردگی به طاغوت زمان یعنی یزید پلید و عبیدالله بن زیاد گشتند؟ با نگاهی به آخرین سخن اباعبدالله الحسین (ع) در روز عاشورا خطاب به سپاه یزید، میتوان پاسخ را یافت. آخرین کلام خیرخواهانه سیدالشهدا (ع)، دعوت به آزادمردی و آزادگی است. آن حضرت فرمودند: «اِن لم یکن لکم دین و کنتم لا تخافون المعادَ کونوا احراراً فی دنیا کم؛ ای پیروان آل ابوسفیان، اگر دین ندارید و از معاد نمیترسید، پس در دنیایتان آزاده باشید.» (بحارالانوار، ج ۴۵، ص ۴۹). در واقع، دلیل بیارادگی و سرسپردگی مردم در مقابل مستکبران عالم، وابستگی به طاغوت است. یزیدیان که همواره به دنبال نام و نان برای آبادانی دنیای پست خویش بودند، با این گمان که امام حسین (ع) نیز به دنبال نام و نان است، بر سر آن به رقابت پرداختند؛ غافل از آنکه قیام آن حضرت، قیام برای خدا، عقیده و اصلاح دین جد بزرگوارشان بود.
امام سجاد(ع)، الگوی مقاومت و ایستادگی
امام سجاد (ع) در تمام عمر شریفشان در تلاش برای زنده نگه داشتن عاشورا و آموزههای آن بود تا درس آزادی و آزادگی را به بشریت تقدیم کند و جهان را به سوی نجات و زمینهسازی برای قیام منجی جهانی رهنمون سازد. پس از آن حضرت، امامان از نسل ایشان نیز همواره بر تداوم این حرکت کوشیدند؛ برگزاری روضهها، گریههای فراوان و تأکید بر ثواب عظیم زیارت سیدالشهدا (ع)، همگی تلاشی مضاعف برای گسترش روح آزادگی بود.
این حفظ و حراست از میراث حسینی، بر روح بسیاری از اندیشمندان تأثیر گذاشته است؛ چنانکه «عبدالرحمن شرقاوی» میگوید: «حسین (ع)، شهید راه دین و آزادگی است... تمام آزادمردان دنیا باید به این نام شریف افتخار کنند.» «جواهر لعل نهرو» نیز شهادت امام حسین (ع) را الگویی برای پیمودن راه عدالت و درستی میداند و «مهاتما گاندی» میگوید: «اگر هندوستان بخواهد یک کشور پیروز شود، باید از زندگی امام حسین پیروی کند.»
با نگاهی به پیروزی انقلاب اسلامی ایران، جنگهای محور مقاومت و عملکرد طاغوت در مقابل این قدرتها، تأثیر قیام امام حسین (ع) مشهود است. اگر نظام اسلامی ما بر محور عقیده استوار نبود، امروز شاهد استیلای دشمنان بودیم. شایسته است که با الهام از روش امام سجاد (ع) در نشر فرهنگ عاشورا، نهایت تلاش را برای حفظ آزادگی در جامعه بنماییم. اگر امروز ما پرچمدار قیام عاشورا باشیم و چون آن حضرت منادی «هیهات منا الذلة» باشیم و بر این کلام امام (ع) تأسی کنیم که «مثلی لایبایع مثل یزید»، دشمنان هیچگاه بر ما مسلط نخواهند شد و زمینه ظهور امام منتظر (عج) فراهم خواهد گشت.
نظر شما