نگین ضیایی، نویسنده و کارگردان نمایش «خطرنج» که این شب‌ها در تالار چهارسوی مجموعه تئاتر شهر روی صحنه است، درباره داستان این اثر گفت: نمایش درباره هنرمندی است که وارد رابطه‌ای عاطفی با یک منتقد می‌شود و در طول اجرا، چالش‌های شکل‌گرفته در این رابطه روایت می‌شود.

وی با اشاره به تأثیر شرایط اقتصادی بر تولید آثار نمایشی اظهار کرد: تورم، افزایش هزینه‌ها و کاهش توان مالی مخاطبان، هم بر روند تولید تئاتر و هم بر استقبال تماشاگران تأثیر گذاشته است. این شرایط باعث شده بسیاری از گروه‌ها به سمت تولید پروژه‌های کم‌هزینه حرکت کنند یا ایده‌های اولیه خود را در سطح محدودتری به اجرا برسانند.

ضیایی افزود: با وجود این مشکلات، گروه «خطرنج» تلاش کرده است تا حد امکان به ایده‌های اولیه وفادار بماند و اجازه ندهد مسائل مالی به کیفیت اثر آسیب بزند. مخاطب برای تماشای نمایش هزینه می‌کند و به همین دلیل تلاش کردیم بهترین کیفیت ممکن را ارائه کنیم.

این کارگردان درباره فاصله ۲ ساله میان اجرای نمایش «سه خواهر» و تولید «خطرنج» توضیح داد: در این مدت مادر شدم و دوران بارداری و ماه‌های ابتدایی پس از تولد فرزندم، زمان و انرژی زیادی از من گرفت و امکان حضور در تمرین‌ها و تولید یک اثر نمایشی را نداشتم.

وی ادامه داد: نگارش نمایشنامه «خطرنج» را زمانی آغاز کردم که فرزندم حدود ۶ ماه داشت. از تیر و مرداد سال گذشته نوشتن اثر را شروع کردم و سپس نمایشنامه را به جشنواره تئاتر «شهر» فرستادم که موفق به کسب جایزه اول شد. همزمان نیز درخواست اجرای نمایش در تالار چهارسو را ارائه کردم و پس از طی مراحل لازم، وارد فرآیند تولید شدیم.

ضیایی درباره تأثیر شرایط اجتماعی و سیاسی بر فعالیت‌های نمایشی گفت: با این نگاه که چنین شرایطی الزاماً تهدید یا فرصتی برای تئاتر است، موافق نیستم. تئاتر حرفه ماست و همان‌طور که همه مشاغل از شرایط اجتماعی و سیاسی تأثیر می‌پذیرند، این حوزه نیز از چنین شرایطی تأثیر می‌گیرد.

وی افزود: پس از دوران کرونا، دانشگاه‌ها نیز انسجام گذشته را به‌طور کامل به دست نیاوردند و دانشجویان از تعطیلی‌ها، جنگ و دیگر اتفاقات آسیب دیدند، اما مسیر فعالیت دانشگاه ادامه پیدا کرد. تئاتر نیز شرایط مشابهی دارد و مانند دیگر مشاغل به مسیر خود ادامه می‌دهد.

این کارگردان تأکید کرد: بخشی از ادامه فعالیت در این مسیر به شانس و بخش مهم‌تر آن به استراتژی افراد بستگی دارد. من هیچ‌وقت منتظر شرایط ایده‌آل برای کار کردن نبوده‌ام. به اعتقاد من، وقتی تصمیم به انجام کاری می‌گیریم، باید آن را در هر شرایطی انجام دهیم.

ضیایی درباره تفاوت «خطرنج» با آثار قبلی خود نیز توضیح داد: نمایش «سه خواهر» با رویکرد پدیدارشناسانه اجرا شد و رویکرد زبان‌شناسانه را در نمایش «مرفی» که سال ۱۴۰۰ در تالار سایه تئاتر شهر روی صحنه رفت، تجربه کردم. «خطرنج» اما نه رویکرد زبان‌شناسانه دارد و نه پدیدارشناسانه، بلکه بر پایه رئالیسم اجتماعی شکل گرفته است.

وی در پایان گفت: همواره تلاش کرده‌ام خودم را تکرار نکنم و تجربه‌های تازه‌ای داشته باشم. تجربه‌گرایی برای من اهمیت زیادی دارد و به همین دلیل در «خطرنج» به سراغ فضایی متفاوت و مبتنی بر رئالیسم اجتماعی رفته‌ام.

نمایشنامه «خطرنج» بازخوانی رمان «تصرف عدوانی» نوشته لنا آندرشون است. این نمایش به نویسندگی و کارگردانی نگین ضیایی از ۱۰ تیر در تالار چهارسوی مجموعه تئاتر شهر روی صحنه رفته و شادی ضیایی، مهتاب ثروتی و عباس جمالی بازیگران آن هستند.