روز گذشته پس از حدود دو هفته نبرد مستمر، توقفی آشکار مشاهده شد و شدت حملات از هر دو طرف کاهش یافت. آمریکا برای دومین شب ایران را هدف قرار نداد و ایران نیز اعلام کرد عملیات تلافیجویانه علیه پایگاههای آمریکا در منطقه را متوقف کرده است. همزمان، ایران و عمان از پیشرفت گفتوگوها درباره مدیریت تردد در تنگه هرمز خبر دادند. اما انفجار یک نفتکش پس از خروج از مسیر مورد تأیید ایران نشان داد بحران هنوز حل نشده است. توقف بمباران، بهتنهایی امنیت نمیآورد؛ قاعده عبور باید پذیرفته شود.
هرمز؛ گفتوگو به جای اسکورت
مهمترین خبر روز گذشته، گفتوگوهای ایران و عمان درباره سازوکار عبور در هرمز بود. این گفتوگوها بر پایه حقوق حاکمیتی دو کشور ساحلی و مدیریت امن تردد انجام شده و پیشرفتهایی هم داشته است. از نگاه ایران، اصل ماجرا این است که هرمز را نمیتوان با مسیرسازی یکطرفه آمریکا یا اسکورت نظامی اداره کرد.
انفجار نفتکشی که بنا بر اعلام رسانهها، از مسیر تعیینشده خارج شده و با مین دریایی برخورد کرده، این بحث را جدیتر کرد. ایران بارها هشدار داده بود کشتیهایی که بدون هماهنگی و از مسیرهای اعلامنشده عبور کنند، مسئول پیامدهای آن خواهند بود. این حادثه، شاهدی است بر اینکه امنیت هرمز با هماهنگی منطقهای معنا دارد، نه با حضور نیروهای فرامنطقهای.
استمرار محاصره
توقف حملات هوایی آمریکا به معنای عقبنشینی کامل نیست. سنتکام اعلام کرده محاصره دریایی ایران ادامه دارد؛ ۱۲ کشتی منحرف شدهاند، دو کشتی از حرکت افتادهاند و دو کشتی دیگر مورد بازرسی قرار گرفتهاند. بنابراین واشنگتن فقط از بمباران فاصله گرفته، اما فشار دریایی را حفظ کرده است.با این حال، همین مکث مهم است. اگر حملات دوهفتهای توانسته بود هدف آمریکا را محقق کند، نیازی به توقف و باز کردن دوباره مسیر تماسهای دیپلماتیک نبود. گزارشها نیز نشان میدهد نگرانی از کاهش ذخایر پدافندی آمریکا و محدودیت اثرگذاری حملات، در تصمیم ترامپ برای توقف موقت نقش داشته است. این مکث نشانه آن است که فشار نظامی به نتیجه نرسیده و واشنگتن ناچار شده به گفتوگو فرصت بدهد.
بازسازی به جای فرسایش
در داخل ایران، رئیسجمهور دستور بازسازی سریع زیرساختهای آسیبدیده را صادر کرد؛ بهویژه شبکه ریلی و کریدورهای ترانزیتی. این بخش، وجه مهم دیگری از نبرد است. ایران میخواهد نشان دهد جنگ فقط با پاسخ نظامی مدیریت نمیشود؛ حفظ کارکرد کشور، بازسازی مسیرهای آسیبدیده و تقویت پیوندهای ترانزیتی با همسایگان نیز بخشی از مقاومت است.این نگاه برای ایران اهمیت راهبردی دارد. آمریکا با هدف قرار دادن زیرساختها میکوشد توان اقتصادی و ارتباطی ایران را فرسوده کند، اما پاسخ پایدار فقط موشک نیست؛ بازسازی و اتصال بیشتر به همسایگان هم هست.
جبهه شمالی؛ هشدار خزر
همزمان، حمله پهپادی اوکراین به یک کشتی ایرانی در دریای خزر، نگرانی تازهای ایجاد کرد. ایران دیپلمات اوکراینی را احضار کرد و هشدار داد این حمله بیپاسخ نمیماند. اهمیت این حادثه در آن است که جنگ از جنوب و هرمز به مسیرهای تجاری شمالی هم سایه انداخته است. ایران حتی اگر نخواهد جبهه جدید در جنگ باز شود، ولی نسبت به ناامن شدن تجارت خود هم بیتفاوت نخواهد بود.
ایستگاه صد و چهل و نهم؛ آرامش مشروط
۲۴ساعت اخیر، روز آرامش کامل نبود؛ روز آزمون مکث بود. آمریکا بمباران را متوقف کرد، ایران هم پاسخ منطقهای را فعلاً نگه داشته است، اما محاصره، مین، هشدار و گفتوگو همزمان ادامه دارند. اگر واشنگتن واقعاً خروج از بحران را میخواهد، باید از منطق تحمیل مسیر در هرمز فاصله بگیرد. امنیت تنگه نه با حذف ایران، بلکه با پذیرش نقش ایران ساخته میشود.
نظر شما