سه‌شنبه هفته گذشته بود که آمریکا اعلام کرد: «واردات ربات‌های انسان‌نما یا چهارپای جدید از تولیدکنندگان خارجی ممنوع است!» آمریکایی‌ها اعلام کردند این ربات‌ها «خطرات غیرقابل قبولی» برای امنیت ملی این کشور ایجاد می‌کنند.
ناگفته معلوم است که ماجرا رقابت تنگاتنگ چین و آمریکا در زمینه توسعه هوش مصنوعی است. این نکته هم واضح است که این ممنوعیت به جز رقابت علمی، در اصل انگیزه‌های اقتصادی دارد؛ یعنی در حالی که پیش از این اعلام شده بود چینی‌ها در زمینه هوش مصنوعی از آمریکا عقب افتاده‌اند؛ اما بازار ربات‌های انسان‌نما در اختیار چین بود و بخش عمده ربات‌های مورد نیاز در جهان توسط چینی‌ها تأمین می‌شد.

بهانه امنیت ملی

«سی‌ان‌ان» در این باره نوشته است: «تحلیلگران می‌گویند چین به لطف مقیاس تولید و توانایی تجاری‌سازی سریع محصولات، در زمینه برنامه‌های کاربردی و سخت‌افزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی مانند ربات‌ها پیشتاز شده است». بنابراین مشخص است که دل‌نگرانی اول آمریکایی‌ها امنیت اقتصادی ماجرا بوده و بعد هم امنیت در زمینه‌های دیگر. بدیهی هم بود که این ممنوعیت آمریکایی، تا حد زیادی صادرات ربات‌های چینی را دچار مشکل کرده و آن‌ها را نگران کند.
به خصوص اینکه بیشتر طرف‌های تجاری چینی‌ها شرکت‌های آمریکایی بودند. برای همین هم وزیر خارجه چین اعلام کرد: آمریکا همیشه مفهوم امنیت ملی را بهانه کرده و از آن برای سرکوب شرکت‌های چینی، سوءاستفاده می‌کند. این رفتار، قدرت رقابت آمریکا را بالا نمی‌برد؛ بلکه بیشتر به منافع کسب و کارها و مصرف‌کنندگان آمریکایی لطمه می‌زند.
دو روز بعد هم وزارت بازرگانی چین وارد ماجرا شد و ایالات متحده را به «قلدری یک‌جانبه» و «دستکاری بازار» متهم کرد و از واشنگتن خواست فوراً این ممنوعیت را لغو کند وگرنه با اقدامات متقابل روبه‌رو خواهد شد.

سرانجام کار

در دعوای تازه چین و آمریکا این واقعیت را هم باید در نظر گرفت که سال گذشته، شرکت‌های چینی ۹۰ درصد از صادرات جهانی این محصولات را به خود اختصاص دادند، در حالی که رقبای آمریکایی مانند تسلا و Figure AI حتی برای شروع تولید انبوه با مشکل مواجه بودند.
اضافه بر این، یک ماه پیش غول فناوری آمریکایی «انویدیا» اعلام کرده بود با یکی از برترین سازندگان ربات‌های انسان‌نمای چینی وارد همکاری خواهد شد؛ اما بلافاصله دولت آمریکا به بهانه خطرات امنیتی دستور لغو همکاری را صادر کرده بود.
تحلیلگران حوزه هوش مصنوعی و ربات‌های انسان‌نما درباره سرانجام این رقابت، بهانه‌های آمریکایی و تهدیدهای چینی‌ها به تلافی کردن، به «سی‌ان‌ان» گفته‌اند اقدامات آمریکا ممکن است در کوتاه‌مدت برای شرکت‌های چینی، کمی دردسرساز باشد؛ اما در مجموع تأثیر کلی اقدامات آمریکا «حداقلی» است به خصوص اینکه بسیاری از فروشندگان چینی به اروپا به عنوان مقصد اصلی خود نگاه می‌کنند. همچنین با توجه به کمبود تولید و محدودیت‌های فعلی شرکت‌های آمریکایی، بعید است ممنوعیت‌های آمریکایی بتواند مسیر رشد شرکت‌های چینی را متوقف کند.