صلوات؛ ذکری که همه معارف را در خود دارد

حجت الاسلام فرحزاد در این سخنرانی در ابتدا به نقل توصیه‌هایی از مرحوم حاج‌آقا دولابی درباره دو ذکر مهم استغفار و صلوات پرداخت و گفت: مرحوم حاج آقای دولابی دو چیز را خیلی سفارش می کردند، یکی استغفار و یکی صلوات بود. گمان نمی کنم ذکری زیباتر، قشنگ تر، جامع تر، کامل تر از ذکر صلوات باشد. هم توحید، هم نبوت، هم امامت، هم معاد درش هست. اللهم که می گوییم اقرار به خداست، توحید است. درود بر پیامبر، پس پیامبر را قبول کرده ایم، نبوت و رسالت درست شد. آل پیامبر را ضمیمه کردیم، امامت و ولایت درست می شود. جزای صلوات به ما می رسد، معاد و قیامت مان درست می شود. اگر چیزی از این بهتر بود خدا همان کار را می کرد. «إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِکتَهُ یصَلُّونَ عَلَی النَّبِی یا أَیهَا الَّذینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلیماً»[ الأحزاب؛ 56] کار خداست. کار همه ملائکه است.

صلوات؛ ذکر مشترک ملائکه و مؤمنان

وی در ادامه با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) افزود: یک شخصی از امام صادق علیه السلام پرسید: آقا بین دو تا آیه یک مقداری تناقض است. یک جا در قرآن خدای متعال می فرماید: «یسَبِّحُونَ اللَّیلَ وَ النَّهارَ لا یفْتُرُونَ»[ الأنبیاء؛ 20] ملائکه کارشان دائم تسبیح است. شب و روز تسبیح می کنند، سست هم نمی شوند. سستی هم ندارند؛ یعنی ملائکه کارشان دائم تسبیح است. آیه دیگری هم می گوید: «اِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِکتَهُ یصَلُّونَ عَلَی النَّبِی» هم یعنی دائم کارشان صلوات است. از امام صادق علیه السلام پرسیدند که جمع بین این دو آیه چیست؟ حضرت فرمودند: چون در صلوات تسبیح هم هست.

صلوات؛ موجب نورانیت دل و مجلس

حجت‌الاسلام فرحزاد صلوات را از عواملی دانست که دل را نورانی و مجالس را معنوی می‌کند و گفت: این ذکر، پیوندی عمیق با اهل‌بیت(ع) دارد؛ چرا که یاد آنان، یاد خدا را به‌دنبال می‌آورد.

او با اشاره به حدیث «إِذَا ذُکِرْنَا ذُکِرَ اللَّهُ» تأکید کرد که اهل‌بیت(ع) خود، آیینه و جلوه‌ای از صفات الهی‌اند.بعد از ذکر خدا، شیرین ترین ذکرها ذکر پیامبر و اهل بیت است. بلکه ذکر آنها از ذکر خدا هیچ جدا نیست. «إِذَا ذُکرْنَا ذُکرَ اللَّهُ»[ بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار؛ مجلسی؛ ج 71؛ ص: 221.].

روایت داریم یاد ما یاد خداست. چون آنها منصوص فی ذات الله هستند. فقط او را نشان می دهند. تجلی صفات خداوند هستند. لذا یکی از چیزهایی که هم دل را خیلی نورانی می کند؛ و هم مجالس را نورانی می کند، صلوات بر محمد و آل محمد است.

دفع نفاق و جذب رحمت الهی با صلوات

وی یکی دیگر از آثار صلوات را دور کردن شیاطین و جذب رحمت الهی عنوان کرد و افزود: در روایات آمده است که بلند صلوات فرستادن، نفاق را از بین می‌برد. او در این باره گفت : صلوات باعث می شود، شیاطین بروند. باعث می شود، ملائکه بیایند. باعث می شود رحمت خدا جذب شود. صلوات در روایت داریم: «إرفعوا أصواتکم بالصّلاة علی فإنّها تذهب بالنّفاق»[ پیام پیامبر؛ بهاء الدین خرمشاهی- مسعود انصاری متن عربی؛ ص: .566]. فرمود: بلند صلوات بفرستید که بلند صلوات فرستادن نفاق را از بین می برد. صلوات در واقع توسل به پیامبر و آل پیامبر است. نام این ها رمز درهای رحمت الهی است. گره ها را باز می‌کند. زمین خورده ها را بلند می کنند.

صلوات؛ راهی برای پاک شدن گناهان

این استاد حوزه با بیان اینکه صلوات اثری شگفت‌انگیز در زدودن گناهان دارد، اظهار کرد: در روایات، اثر آن از آب بر آتش نیز قوی‌تر توصیف شده است.او افزود: ذکر صلوات بهترین ذکرهاست. اثر عجیبی برای زدودن گناهان و پاک کردن گناهان دارد. امیرالمؤمنین سلام الله علیه فرمود: ذکر صلوات برای از بین بردن گناهان قوی تر است از اثر آب بر آتش. آب چگونه آتش را خاموش می کند و رحمت بر غضب غالب است، آب بر آتش غالب است؛ و بعد فرمود: سلام دادن به پیامبر، از آزاد کردن بنده در راه خدا افضل است. اگر صلوات ها ضمیمه با سلام هم بشود که اجرش خیلی بالاست. «اللهم صل و سلم و بارک» برکت بده.

یکی از آثار زیاد صلوات در روایات فراوان هست که باعث پاک شدن گناهان می شود. امام هشتم علیه السلام فرمود: «مَنْ لَمْ یقْدِرْ عَلَی مَا یکفِّرُ بِهِ ذُنُوبَهُ فَلْیکثِرْ مِنَ الصَّلَوَاتِ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ فَإِنَّهَا تَهْدِمُ الذُّنُوبَ هَدْما» [ جامع الأخبار؛ تاج الدین شعیری ؛ ص: 59]. گناهان را منهدم می کند. نور که بیاید دیگر ظلمت نیست. گناهان را ذوب می کند. پیامبر ما فرمود: «مَنْ صَلَّی عَلَی مَرَّةً لَمْ یبْقَ لَهُ مِنْ ذُنُوبِهِ ذَرَّة»[ همان.]. اگر کسی یک بار بر من درود بفرستد، ذره ای از گناهانش باقی نمی ماند. در یک روایت دیگری باز امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: تأثیر ذکر صلوات برای پاک کردن گناهان قوی تر است از ریختن آب بر آتش. از روایات استفاده می شود، کسی که جهنمی باشد توفیق صلوات را هم ازش می گیرند؛ یعنی این ها باهم قابل جمع نیستند.

فرصتی برای هم‌نشینی با رحمت الهی

حجت‌الاسلام فرحزاد در پایان با اشاره به روایات متعدد درباره آثار صلوات گفت: اگر کسی فقط یک بار صلوات بفرستد، رحمت الهی و دعای فرشتگان شامل حال او می‌شود و در حقیقت، با این ذکر، انسان به سرچشمه فیض و برکت متصل می‌گردد.صلوات تخلق به اخلاق الله است. پیروی کردن از خلق و صفات خداست.

این متن خلاصه‌ای از سخنرانی حجت‌الاسلام فرحزاد منتشر شده در پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه است.