برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع وارد مرحله تازهای از اجرا شده است؛ طرحی که سالها از آن به عنوان یکی از راهکارهای اصلاح نظام سلامت کشور یاد میشود و حالا در ۶۴ شهرستان و شبکه بهداشتی به صورت پایلوت در حال اجراست.
علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، در حاشیه اجلاس روسای دانشگاههای علوم پزشکی کشور در مشهد، با تشریح آخرین وضعیت اجرای این برنامه گفت در مراکز پایلوت، بیماران در صورت نیاز از مسیر نظام ارجاع برای دریافت خدمات تخصصی نوبت دریافت میکنند و چهار ویزیت نخست آنها در سطح یک به صورت رایگان انجام میشود.
به گفته رئیسی، بیمارانی که از مسیر نظام ارجاع به سطح دو دولتی مراجعه میکنند، تنها فرانشیز مربوطه را میپردازند و در صورت نیاز به بستری نیز خدمات بستری برای آنها کاملاً رایگان خواهد بود.
این شیوه قرار است یکی از مشکلات قدیمی نظام درمان یعنی سرگردانی بیماران میان مطبها، مراکز تخصصی و بیمارستانها را کاهش دهد. در شرایطی که هزینههای درمان برای بسیاری از خانوادهها به یک دغدغه جدی تبدیل شده، هدایت بیمار از سطح نخست خدمات سلامت به مراکز تخصصی مورد نیاز میتواند علاوه بر کاهش هزینهها، از مراجعات غیرضروری نیز جلوگیری کند.
معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به گروههای هدف در بستههای خدمات پزشکی خانواده گفت مادران باردار، کودکان زیر هفت سال، سالمندان و مبتلایان به بیماریهای مزمن از مهمترین گروههایی هستند که در این برنامه مورد توجه قرار گرفتهاند.
خدمات مربوط به بیماریهای واگیر و واکسیناسیون نیز در بستههای پیشبینیشده قرار دارد، اما با توجه به افزایش بار بیماریهای غیرواگیر، بخش قابل توجهی از خدمات پزشکی خانواده به پیشگیری، شناسایی و کنترل این بیماریها اختصاص یافته است.
اهمیت این بخش از آنجاست که بخش قابل توجهی از فشار واردشده بر نظام سلامت، ناشی از بیماریهای مزمنی است که با تشخیص زودهنگام، اصلاح سبک زندگی و مراقبت مستمر میتوان از پیشرفت آنها جلوگیری کرد.
رئیسی در بخش دیگری از سخنان خود به عملکرد حوزه بهداشت در مناسبتهای پرتجمع ماههای اخیر اشاره کرد و از فعالیت کارکنان این حوزه در مراسم مختلف، از جمله مراسم تشییع رهبر شهید و راهپیمایی اربعین، قدردانی کرد.
به گفته معاون بهداشت وزارت بهداشت، نیروهای بهداشتی بهویژه در تهران، قم و مشهد در شرایطی که گرمای هوا و حضور گسترده جمعیت، احتمال بروز مشکلات بهداشتی را افزایش داده بود، بر کیفیت آب و مواد غذایی، کنترل بیماریها و سلامت مردم و زائران نظارت داشتند.
او با اشاره به تجربه سالهای گذشته در مدیریت بهداشتی اربعین گفت آمادگی نیروهای بهداشت و استفاده از تجربیات گذشته موجب شد امسال با وجود حجم بالای جمعیت و شرایط دشوار، این مأموریت با کمترین مشکل انجام شود.
با وجود پیشرفت مرحله آزمایشی، یکی از چالشهای مهم این طرح همچنان مسئله تأمین منابع مالی است. رئیسی اعلام کرد منابع مورد نیاز برای اجرای برنامه در ۶۴ شبکه و شهرستان پیشرو تأمین شده، اما در صورت گسترش آن به سراسر کشور، برنامه به اعتبارات پایدار و مصوب نیاز خواهد داشت.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که پزشکی خانواده صرفاً با تعیین پزشک خانواده یا ایجاد یک سامانه ارجاع محقق نمیشود و اجرای پایدار آن نیازمند تأمین نیروی انسانی، زیرساختهای الکترونیک، پرداخت منظم به ارائهدهندگان خدمت و ایجاد انگیزه برای مشارکت پزشکان و مراکز درمانی است.
معاون بهداشت وزارت بهداشت همچنین از حمایت رئیسجمهور از اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع خبر داد و گفت سازمان برنامه و بودجه نیز برای تأمین منابع این طرح اعلام آمادگی کرده است.
اجرای پزشکی خانواده و نظام ارجاع از تکالیف پیشبینیشده در برنامه هفتم پیشرفت نیز به شمار میرود و مجلس شورای اسلامی نیز از اجرای آن حمایت کرده است.
در نهایت، موفقیت این طرح به یک سؤال اساسی گره خورده است: آیا اجرای آزمایشی در ۶۴ شهرستان میتواند به الگویی پایدار برای کل کشور تبدیل شود؟ پاسخ این سؤال بیش از هر چیز به تأمین منابع، استمرار اجرای برنامه و هماهنگی میان وزارت بهداشت، بیمهها و مراکز درمانی بستگی دارد. اگر این حلقهها بهدرستی کنار یکدیگر قرار گیرند، پزشکی خانواده میتواند مسیر دریافت خدمات درمانی را برای مردم کوتاهتر، شفافتر و کمهزینهتر کند.
نظر شما