حتماً تا به حال واژه «نوآوری» به گوشتان خورده است. این واژه به زبان ساده یعنی شیوه جدید انجام امور. خیلیها فکر میکنند نوآوری یعنی اختراع یک چیز جدید؛ اما نوآوری، نگاهی نو به همه چیز است؛ یعنی خلق ارزش با بهکارگیری هوشمندانه ایدههای بکر، از تولید یک محصول جدید و ارائه خدماتی متمایز تا بهبود فرایندهای کاری یا حتی تغییر مدل کسبوکار.
با نوید سروآزاد، مدیر مطالعات و نوآوری حرم مطهر رضوی در فضایی صمیمی در دفتر کار وی در زمینههای مختلفی همچون علت تشکیل این مدیریت، حل مسائل مرتبط با مجموعههای اجرایی در حرم مطهر امام رضا(ع) با استفاده از روشهای نو، چگونگی استفاده از ایدههای نخبگانی و... گپ و گفتی دوستانه انجام دادیم. او که سیوهفت ساله و دانشآموخته مقطع دکترای رشته مدیریت منابع انسانی است، با خوشرویی پاسخگوی پرسشهای ما بود. در ادامه با ما همراه باشید.
ابتدا از چگونگی تشکیل این مدیریت برایمان بگویید.
مدیریت مطالعات و نوآوری حرم مطهر رضوی زیرمجموعه معاونت طرح و برنامه حرم مطهر امام رضا(ع) بوده و از سه بخش «مطالعات و آیندهپژوهی»، «مدیریت دانش» و «نوآوری و خلاقیت» تشکیل شده است. سابقه تشکیل این مدیریت به امریه و فرمایش تولیت معزز آستان قدس رضوی بازمیگردد. آیتالله مروی در تاریخ ۱۹ مرداد سال۱۴۰۱ شمسی در سخنانی، اینگونه بیان کرد:
«...ما نیاز به یک تشکیلات پژوهشی [در حرم مطهر امام رضا(ع)] داریم. باید آن مجموعه فارغ از کار میدانی و عملیاتی، عملیات بخشهای مختلف را رصد کند. فقط کارشان این باشد. یک مجموعه باهوش، زرنگ، نکتهسنج و دقیق در حوزههای مختلف باید داشته باشیم که ضعفها، مشکلات و کاستیها را شناسایی کند و راه علاج آن را [ارائه] بدهد...».
با توجه به این فرمایش تولیت معظم آستان قدس رضوی، این مدیریت در خرداد ۱۴۰۴ شمسی در حرم مطهر رضوی تشکیل شد و براساس امریه تولیت محترم، وظیفه بررسی مسائل مربوط به حوزه اجرا در حرم مطهر امام هشتم(ع) (در بخشهای مختلف) و مطالعه و ارائه راهکارها برای حل آنها را برعهده دارد.
از زمان تشکیل این مدیریت تاکنون چه کارهایی انجام شده است؟
در گام نخست، به تدوین نظام مسائل حرم مطهر رضوی در همه بخشها و موضوعات اقدام شد. در گام بعدی، شورای پژوهش حرم مطهر امام رضا(ع) تشکیل شد. هدف از تشکیل شورا این بوده همه مسائلی که لازم است در حرم مطهر رضوی مورد مطالعه و پژوهش قرار گیرد توسط این شورا که اعضای آن از طرف مدیر عالی حرم مطهر رضوی منصوب میشوند بررسی و تأیید شود. اعضای این شورا عبارتاند از مشاور تولیت آستان قدس رضوی در امور حرم مطهر امام رضا(ع)، مشاور قائممقام تولیت آستان قدس رضوی، معاون مطالعات راهبردی آستان قدس رضوی، رئیس دانشگاه بینالمللی امام رضا(ع)، معاون طرح و برنامه حرم مطهررضوی و مدیرمطالعات و نوآوری حرم مطهر رضوی.
در گام سوم، این مدیریت به عنوان پلی میان نخبگان دانشگاهی و مجموعههای اجرایی حرم مطهر اقدام کرده است. هدف از این ارتباط، حضور نخبگان حوزه و دانشگاه در طرحها و پروژههای بارگاه مطهر امام رضا(ع) و ارائه نظرات و استفاده از مشاورههای ایشان در حل مسائل بوده که بدین منظور در سال گذشته تفاهمنامهای با دانشگاه فردوسی مشهد و همچنین دانشگاه امام رضا(ع) امضا شد. همچنین برای استفاده از نظرات نخبگان در حل مسائل حرم مطهر امام رضا(ع) از همکاری و تعامل با دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه امام رضا(ع)، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی و سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس استفاده شده که تاکنون ۲۱ کمیسیون تخصصی نیز در این زمینه برگزار شده است.
با توضیحاتی که بیان شد، لطفاً چند نمونه از موضوعات و طرحهای مطالعاتی که از سال گذشته تاکنون در حرم مطهر رضوی مورد مطالعه و امکانسنجی برای اجرا قرار گرفته را نام ببرید.
موضوعاتی مانند «ترولی(گاری) مکانیزه حمل فرش»، «ادوات ویژه برفروبی مکانیزه»، «کمیسیون تخصصی در امور بهداشتی و صرفهجویی»، «مسائلی در حوزه آیندهپژوهی»، «تجهیزات برودتی فضای باز در ایام گرم سال»، «دیوار تعاملی در حوزه کودک و نوجوان»، «موضوع بازیهای کودکان در محل رواق کودک»، «طرحهای مربوط به صرفهجویی و کاهش مصرف پلاستیک»، «ساماندهی خدمت صندلی چرخدار»، «بهسازی ترولی(گاری) برای حمل کتاب»، «صرفهجویی در استفاده از لیوان یکبار مصرف در آبخوریها»، «استفاده از فناوری AR (واقعیت افزوده) و VR (واقعیت مجازی)»، «بحث پیشبینی احداث خشکشویی و دستگاههای لیوانشوی مکانیزه برای چایخانههای حرم مطهر رضوی (با استفاده از فناوریهای روز مانند گاز ازن)» و... از جمله طرحهای مطالعاتی حوزه اجرا در بارگاه مطهر امام هشتم(ع) در یک سال گذشته تاکنون بوده که میتوان نام برد.
چه اقدامهایی در حوزه پژوهش و مطالعه در این مدیریت انجام شده است؟
«مطالعه تطبیقی هوشمندسازی خدمات در مجموعههای مشابه (مانند مکه مکرمه و مدینه منوره)»، «پیوست زیارت چایخانههای حرم مطهر حضرت رضا(ع)»، «اصلاح و بازطراحی سلسله جلسات پرسمان دینی»، «طرحهای مطالعاتی در حوزه مواکب حریم(اطراف) حرم مطهر رضوی»، «خدمت روضهخوانی در حرم مطهر» و... از جمله طرحهایی است که مطالعات لازم در این زمینه انجام و خروجی و نتیجه آن به حوزههای اجرا در حرم مطهر رضوی اعلام شده است.
در مورد بخش خلاقیت و نوآوری حرم مطهر رضوی نیز کارهایی مربوط به بازدیدهای مدیران از مراکز نوآورانه در شهر مقدس مشهد و سطح کشور انجام شده است. هدف از این بازدیدها، آشنایی مدیران با شرکتهای دانش بنیان در زمینه خدمات حرم مطهر رضوی و استفاده از ظرفیت آن شرکتها در تسهیل زیارت و تکریم زائران است. همچنین کارگاههای مربوط به توسعه و آموزش مدیران برای آشنایی با آخرین فناوریهای روز نیز در این زمینه برگزار شده است.
جامعه نخبگانی و حتی عموم مردم چگونه میتوانند ایدهها و نظرات خود را به این مدیریت اعلام کنند؟
یکی از اقدامهایی که در سال گذشته برای برقراری ارتباط جامعه نخبگانی با حرم مطهر رضوی انجام شده، افتتاح «تالار مجازی نخبگان» به نشانی اینترنتی nokhbegan.razavi.ir است. در این تالار،RFPهای استاندارد مسائل در حرم مطهر رضوی (یعنی درخواست طرحهای پیشنهادی) در چهار حوزه «تکریم زائر»، «تسهیل زیارت»، «تعالی زیارت» و«حوزه آیتی» بارگذاری شده و جامعه نخبگانی میتوانند با مراجعه به این درگاه، با مسائل حرم مطهر امام رضا(ع) آشنا شده و پیشنهادها و طرحهای پژوهشی خود را در این تالار بارگذاری کنند. طرحهای برگزیده توسط مجموعه حرم مطهر رضوی قدردانی میشوند. ضمن اینکه عموم مردم و مخاطبان در سطح جامعه هم میتوانند با مراجعه به این درگاه، ایدهها و طرحهای خود را با این مدیریت در میان بگذارند.
نظر شما