این نشست تخصصی که صبح امروز ۲۶ شهریورماه در سالنهای طوسی و طبرسی مشهد مقدس برگزار شد، عرصهای برای طرح مباحث کلان تمدنی بود. در این همایش، محورهای حیاتی همچون «مبارزه با استکبار و نظام سلطه» مبتنی بر آموزههای رضوی و اندیشههای راهبردی امام شهید آیتالله خامنهای، «حمایت از جبهه مقاومت» و «تحکیم وحدت و انسجام امت اسلامی در برابر نظام استکباری» به عنوان ارکان اصلی گفتگوها مطرح شد. همچنین صاحبنظران بر تبیین «تمدن نوین اسلامی»، جایگاه ویژه «ایران به عنوان قدرت چهارم جهان» از منظر رهبر شهید، و «نهادینهسازی اصول امام رضا (ع)» بهویژه در حوزه عدالت و کرامت انسانی تأکید ویژهای داشتند. شایان ذکر است این رویداد در نوبتهای ۱۰، ۱۳:۳۰ و ۱۵:۳۰ با نشستهای تخصصی پیگیری شده و مراسم اختتامیه آن نیز ساعت ۱۷ الی ۱۸ برگزار میشود.
عاملی: عبور از سلطه ساختاری با نهادسازیهای نوین
دکتر سعیدرضا عاملی، دبیر ششمین کنگره جهانی حضرت رضا (ع)، با واکاوی مناسبات جهانی، تصریح کرد که ما با «ظلم ساختاری» روبهرو هستیم. وی توضیح داد: «این سلطه تنها در رفتار سیاسی نیست، بلکه در سازوکارهای مالی جهانی نهادینه شده تا ملتها را با تحریمهای اولیه و ثانویه زمینگیر کنند.» عاملی تأکید کرد که در برابر این نظام ناعادلانه، نیاز به «عدالت ساختاری» داریم؛ عدالتی که باید در تفکر، نهادهای حقوقی بینالمللی و رفتارهای سیاسی جهان تجلی یابد.
وی در ادامه با هشدار نسبت به «سلطه الگوریتمی» در عصر فناوریهای نوظهور، افزود: «امروز پلتفرمها و الگوریتمها، ادراک و رفتار جوامع را مدیریت میکنند. این یک سلطه شناختی جدید است که میتواند نسلها را از ریشههای تمدنی خود جدا کند.» عاملی خاطرنشان کرد: «برای مقابله با این هجمه، باید از لاک دفاعی خارج شویم و با ابزارهای علمی، نهادسازیهای بینالمللیِ الهی را برای صیانت از کرامت انسان در سراسر جهان شکل دهیم.»
دبیر کنگره در بخش پایانی مباحث خود، راهکار عبور از این بنبست را بازگشت به استقامت جمعی دانست و گفت: «قرآن کریم کلیدواژههای بردباری و حفظ پیوندهای ایمانی را راهگشای ایستادگی در برابر ظلم میداند. ما باید با الگوگیری از سیره امام رضا (ع) در دوران ولایتعهدی و مبارزات سیاسی ایشان، مدلی از کنشگری فعال ارائه دهیم که همزمان با نفی استکبار، راه را برای وحدت امت اسلامی هموار کند.»
محمدی گلپایگانی: فرهنگ شهادت؛ فراتر از یک واقعه تاریخی
حجتالاسلاموالمسلمین دکتر محمدجواد محمدی گلپایگانی، داماد رهبر شهید انقلاب اسلامی، با تبیین ابعاد «فرهنگ شهادت» در سیره ائمه (ع)، اظهار داشت: «شهادت در مکتب رضوی، حادثهای اتفاقی نیست، بلکه قلهی بلندِ یک سبک زندگی است که بر پنج ستون ایمان، اخلاص، معرفت، مجاهدت و استقامت بنا شده است.» وی تأکید کرد: «این فرهنگ، جامعه را در برابر نفوذ فرهنگی بیمه میکند؛ چرا که شهید قبل از آنکه جانش را فدا کند، با عمل صالح و آگاهیِ عمیق، در برابر ظلم ایستاده است.»
وی افزود: «رهبر شهید انقلاب اسلامی (قدسالله نفسه الزکیه) همواره تأکید داشتند که مطالعه زندگی شهدا باید معرفتافزا باشد. اگر امروز از استقامت سخن میگوییم، به این دلیل است که فرهنگ شهادت به ما میآموزد که مجاهدتِ بدون استقامت، نیمهکاره میماند. امام رضا (ع) در مسیر هجرت خود، با پذیرش سختیها، همین فرهنگِ «مسئولیتپذیری تا آخرین لحظه» را به اصحاب خود آموختند که این درس باید سرمشق ما در دوران کنونی باشد.»
طالبی: شبکه چندلایه؛ لازمه جهانیسازی معارف رضوی
دکتر عبدالحمید طالبی، رئیس سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی، با اشاره به ضرورت عبور از فعالیتهای مقطعی، گفت: «معرفی سیره امام رضا (ع) نباید تنها به تولید کتابهای محدود یا برگزاری نشستهای فصلی خلاصه شود.» وی تأکید کرد که باید شبکهای چندلایه و فراملی طراحی کرد که بتواند با بهرهگیری از ظرفیتهای دیجیتال و دیپلماسی عمومی، آموزههای رضوی را به زبان نسل جوان دنیا ترجمه کند.
وی خاطرنشان کرد: «عقلانیت و گفتوگو در سیره امام رضا (ع) میتواند بهترین پاسخ برای چالشهای اخلاقی و معنوی انسان مدرن باشد. ما موظفیم با ترکیب دانشهای میانرشتهای، تصویری حکیمانه از اسلام ارائه دهیم که نه تنها مخاطب بینالمللی، بلکه لایههای فکری داخل کشور را نیز اقناع کند. جهانیسازی معارف رضوی، بخشی از یک حرکت تمدنی بزرگ است که باید فراتر از مرزهای جغرافیایی، مخاطبان تشنه حقیقت را در سراسر جهان سیراب کند.»
مخبر دزفولی: تبدیل علم به قدرت اثرگذار تمدنی
دکتر محمدرضا مخبر دزفولی، رئیس فرهنگستان علوم، با تبیین جایگاه علم در منظومه اسلامی بیان کرد: «علم در نگاه اسلام، ابزاری برای تعالی و شناخت حقیقت است، نه وسیلهای برای استعلا و قدرتطلبی نظام سلطه.» وی یادآور شد که حمایتهای رهبر شهید انقلاب (رضوانالله تعالی علیه) از فناوریهای نوظهور مانند سلولهای بنیادی و نانو، کشور را از مرحله «مصرفکنندگی علم» به «تولیدکننده دانش» تبدیل کرد.
مخبر دزفولی افزود: «امروز گام دوم ما، تبدیل این ظرفیتهای علمی به «قدرت اثرگذار تمدنی» است. اگر علم با اخلاق و عدالت رضوی گره بخورد، به جای جنگافروزی و تولید سلاحهای کشتار جمعی، در خدمت سلامت بشر و رفاه جامعه انسانی قرار میگیرد. این دقیقاً همان مدل «علم تمدنی» است که رهبر شهید بر آن پافشاری داشتند؛ علمی که به دلیل جاذبه و کارآمدیاش، خودبهخود الهامبخشِ سایر جوامع اسلامی برای حرکت به سوی پیشرفت خواهد شد.»
پارسانیا: بازتاب اجتماعی یک الگوی رهبری
حجتالاسلاموالمسلمین دکتر حمید پارسانیا در ادامه به معرفی مجموعه «بعثت خون» پرداخت و گفت: «این آثار تلاشی برای ثبتِ روایتی متعهدانه از خیزش اجتماعی پس از شهادت رهبر شهید انقلاب است.» وی اشاره کرد که این مجموعه با نگاهی جامعهشناسانه، به بررسی این واقعیت میپردازد که چگونه رهبری آن شهید والامقام، صرفاً یک مدیریت سیاسی نبود، بلکه یک «افقگشایی تمدنی» برای نظام اجتماعی ایران ایجاد کرد.
پارسانیا تصریح کرد: «شهادت ایشان، پیوند ناگسستنی مردم و رهبری را در لایههای عمیق اجتماعی آشکار کرد. نویسندگان این آثار تلاش کردهاند نشان دهند که این حرکت، نه یک حادثه زودگذر، بلکه نقطه عطفی در تاریخ معاصر است که مسیر آینده انقلاب اسلامی را با تکیه بر معرفت و عقلانیت مشخص میکند خاندان» به زبان پرتغالی و مجموعه دوجلدی «بعثت خون» رونمایی شد.
گزارشی از: وحدانه آخوندشریف
نظر شما