هر روز چیزهایی می‌نوشیم، می‌خوریم و بر پوست می‌مالیم که هیچ‌کدام را با چشم نمی‌توانیم بسنجیم: لیوانی آب، میوه‌ای که شاید پوستش را نکنده‌ایم و کرمی که از فروشگاهی خریده‌ایم. اعتماد ما به این‌ها بیش از آنکه به دانسته‌هایمان تکیه داشته باشد، به کسانی وابسته است که بی‌سروصدا کار می‌کنند؛ شیمی‌دان‌های تجزیه. آن‌ها تصمیم می‌گیرند چه چیزی سالم است و چه چیزی فقط سالم به نظر می‌رسد.
امیرحسن امیری، دانشیار شیمی تجزیه دانشگاه فردوسی مشهد، از همین گروه است. او اصالتاً اهل کرمانشاه و مقطع دکترا را در دانشگاه فردوسی مشهد گذرانده است. حاصل بیش از دو دهه کار او افزون بر ۱۰۰ اثر علمی است که حدود ۸۰ مورد آن مقاله داوری شده است. او در نگارش کتاب «چارچوب‌های فلزی-آلی در شیمی تجزیه» (انتشارات انجمن سلطنتی شیمی، ۲۰۲۳) نیز به‌عنوان یکی از ویراستاران مشارکت داشته است.
وی روی کوچک‌سازی و کاهش مصرف حلال در آزمایشگاه، جاذب‌های نانوساختار، مواد مغناطیسی و چارچوب‌های فلزی-آلی کار می‌کند؛ یعنی روی ابزارهایی که آلودگی را از آب جدا کرده و آن را قابل اندازه‌گیری می‌کنند. پژوهش‌هایش به اختراع و به محصولات یک شرکت دانش‌بنیان هم رسیده؛ از جمله شیرآلات و رنگ‌های آنتی‌باکتریال برای بیمارستان‌ها.
در این گفت‌وگو از او پرسیدیم شیمی تجزیه چرا کمتر دیده می‌شود؟ از آب و سموم و لوازم آرایشی پرسیدیم و از اینکه هوش مصنوعی و آزمایشگاه‌های کوچک و قابل حمل، آینده این علم را چگونه تغییر می‌دهند.
در ادامه، مصاحبه با استادی را می‌خوانید که هدفش در راستای استفاده هرچه بیشتر هموطنانش از این علم اندوخته و افزایش دانش جامعه است.
شیمی تجزیه دقیقاً چه مسئله‌ای را برای انسان و جامعه حل می‌کند و چرا این شاخه از شیمی، با وجود نقش مهمش، کمتر از رشته‌هایی مثل پزشکی یا هوش مصنوعی دیده می‌شود؟
شیمی تجزیه یکی از زیرشاخه‌های شیمی و جزو علوم پایه است؛ اما کاربرد آن در بسیاری از رشته‌های دیگر دیده می‌شود. به عنوان مثال، پزشکی که قصد دارد برای بیمار خود دارو تجویز کند، لازم است بداند شاخص‌های مهم در بدن بیمار در چه سطحی قرار دارند. طراحی ابزارهایی که امکان تشخیص این معیارها را فراهم می‌کند، وظیفه یک شیمیدان تجزیه است. به همین ترتیب، فعالان حوزه محیط زیست با استفاده از ابزارهایی که شیمی‌دان‌های تجزیه در این حوزه طراحی می‌کنند، می‌توانند آلودگی‌های موجود در آب، خاک و هوا را شناسایی، اندازه‌گیری و پایش کنند.
به طور کلی، هر شاخصی که نیاز به شناسایی یا اندازه‌گیری داشته باشد، در حیطه شیمی تجزیه قرار می‌گیرد. یک متخصص تجزیه، علم پایه‌ای را توسعه می‌دهد که سایر رشته‌ها از آن برای کسب داده‌های لازم استفاده می‌کنند؛ از جمله در حوزه‌های مهندسی، داروسازی و کشاورزی. برای نمونه، فعال حوزه کشاورزی برای آگاهی از عناصر موجود در خاک کشاورزی و شناسایی احتمال کمبود آن‌ها، به این علم متکی است.
دلیل کم دیده شدن این رشته آن است که در سطح علم پایه و پژوهش محض فعالیت می‌کند؛ یعنی هدف اصلی آن طراحی و ارائه ابزار به سایر رشته‌هاست. شاید نامی از شیمی‌دانان تجزیه در زندگی روزمره شنیده نشود؛ اما نقش این رشته در زندگی روزمره انسان‌ها بسیار جدی است؛ برای نمونه، تست‌های سریع در داروخانه‌ها که در چند دقیقه نتیجه شاخص مدنظر را ارائه می‌دهند، حاصل فعالیت شیمی‌دانان تجزیه‌اند. کاربرد نهایی ابزارهایی که شیمی‌دانان تجزیه طراحی می‌کنند و توسعه می‌دهند، بسته به هدف مورد نظر، در رشته‌هایی مانند داروسازی، پزشکی، کشاورزی و مهندسی است.
با توجه به نقش شیمی تجزیه در شناسایی آلاینده‌ها، مهم‌ترین آلودگی‌هایی که ممکن است در آب، خاک و محیط‌زیست وجود داشته باشند اما با چشم دیده نشوند، کدام‌اند و چرا پایش آن‌ها برای سلامت مردم ضروری است؟
با پیشرفت جوامع، افزایش تولید و توسعه فناوری، بروز آلودگی در خاک، هوا و آب، اعم از آب‌های زیرزمینی، سطحی، دریاچه‌ها، دریاها و اقیانوس‌ها، تا حدی ناگزیر است. هدف، در وهله اول، استفاده از مواد زیست‌سازگار و فاقد آلودگی محیط زیستی است یا سمومی را استفاده کنیم که مضرات کمتری داشته باشد؛ اما در هر صورت، بخشی از این آلودگی‌ها ناشی از فعالیت‌های بشری بروز می‌کند. بهترین راهکار، پایش مستمر نمونه‌هاست؛ چراکه در صورت عبور آلودگی از حد مجاز تعیین‌شده، سلامت انسان در معرض خطر قرار می‌گیرد.
شیمیدان تجزیه ابزارهایی در اختیار دارد که امکان پایش مستمر آلاینده‌ها و جمع‌آوری داده‌های لازم برای تضمین سلامت جامعه را فراهم می‌کند. اولویت همیشه پیشگیری پیش از وقوع آسیب است؛ اما در مواردی که آلودگی به دلیل فعالیت‌های بشری ناگزیر رخ می‌دهد، امکان پایش و اندازه‌گیری مقادیر آن وجود دارد و در صورت عبور از حد مجاز استانداردهای جهانی، صدور هشدارهای لازم ضروری است.
آیا شستن و ضدعفونی کردن واقعاً می‌تواند باقیمانده سموم را حذف کند یا گاهی فقط خیال ما را راحت می‌کند؟
در کشورهای پیشرفته، اولویت نخست استفاده از سمومی با خطرات کمتر یا تولید محصولات ارگانیک است؛ اما گاهی به دلیل آفاتی که کشاورزی با آن‌ها مواجه است، استفاده از سموم ناگزیر می‌شود. این سموم معمولاً نیمه‌عمر مشخصی دارند و در صورت رعایت آن، بار سمیت محصول کاهش می‌یابد. با این حال، آزمایش‌های انجام شده روی میوه‌ها و سبزیجات نشان می‌دهد که به دلیل استفاده نابجا و مقادیر بالای استفاده، بقایای سموم در محصولات باقی می‌ماند.
پایش میزان این سموم در میوه و تره‌بار، با ابزارهایی که شیمی‌دان‌های تجزیه طراحی و توسعه داده‌اند، بر عهده زیرمجموعه‌های وزارت بهداشت است تا از رعایت حد مجاز اطمینان حاصل شود. با این حال، از آنجا که عمده سموم در پوست میوه‌ها تجمع پیدا می‌کند، کمترین کاری که مصرف‌کننده می‌تواند انجام دهد، جدا کردن پوست میوه پیش از مصرف است.
در مورد سبزیجات، مسئله متفاوت است؛ متأسفانه استفاده از آب‌های زیرزمینی یا فاضلاب شهری با نیترات بالا برای آبیاری، منجر به آلودگی نیتراتی می‌شود که مصرف مکرر و بیش از حد مجاز آن در بلندمدت می‌تواند مشکلاتی برای سلامت جامعه ایجاد کند. از آنجا که این ترکیب در بافت سبزی نفوذ می‌کند، شست‌وشوی معمولی تنها آلودگی سطحی را کاهش می‌دهد، نه آلودگی درون‌بافتی. بنابراین لازم است تمام ارگان‌های نظارتی در اکوسیستم کشاورزی، پایش لازم را انجام دهند تا محصولات سالم به جامعه عرضه شود.
از نگاه یک شیمیدان تجزیه، کیفیت آب معدنی و آب شهری چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟ آیا گران‌تر بودن آب معدنی الزاماً به معنای سالم‌تر بودن آن است؟
خوشبختانه ما در اقلیمی زندگی می‌کنیم که با مدیریت مناسب، دسترسی به آب شیرین برای جمعیت موجود امکان‌پذیر است؛ اما به دلیل مدیریت نامناسب و مصرف بی‌رویه آب، اغلب در بخش کشاورزی، مقدار زیادی از منابع آب شیرین زیرزمینی و سطحی هدر می‌رود.
کیفیت آب در شهرهای مختلف، بر اساس جغرافیای هر منطقه متفاوت است؛ برخی شهرها از کیفیت آبی برخوردارند که حتی نیاز به تصفیه ندارد، در حالی که در برخی شهرهای بزرگ، آلودگی آب شهری بیشتر است. با این حال، معیارهای فیزیکی و شیمیایی کیفیت آب توسط شرکت‌های آب و فاضلاب به صورت روزانه و مستمر با ابزارهای تجزیه‌ای پایش می‌شود. با این توضیح، از آنجا که برخی شاخص‌ها می‌توانند در درازمدت مشکل‌ساز شوند، نیازمند استفاده از تصفیه‌های خانگی هستیم.
از نظر کیفیت، تفاوت معناداری میان آب معدنی و آب شهری وجود ندارد. نکته قابل توجه، استفاده از بطری پلاستیکی برای آب معدنی است؛ این بطری‌ها می‌توانند آلودگی از جنس میکروپلاستیک ایجاد کنند، حتی اگر خودِ آب مشکلی نداشته باشد. حضور میکروپلاستیک‌ها می‌تواند به یکی از موضوعات مهم و نگران‌کننده در حوزه سلامت تبدیل شود و در آینده معضلات عمده‌ای برای سلامت انسان به وجود آورد. این ذرات میکروپلاستیک با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیستند و مشخص نیست آب معدنی که مدت‌ها در معرض نور آفتاب یا یخ‌زدگی قرار گرفته، همچنان کیفیت لازم را دارد یا خیر.
وقتی روی یک محصول غذایی یا دارویی می‌نویسند «ارگانیک»، «طبیعی» یا «بدون مواد نگهدارنده»، آیا می‌توان به این ادعاها اعتماد کرد؟ این ادعاها چگونه با ابزارهای علمی شیمی تجزیه قابل راستی‌آزمایی هستند؟
محصولات ارگانیک امروزه بسیار مورد توجه قرار گرفته‌اند، اما این عنوان نیز می‌تواند محل معضل باشد؛ چراکه ادعای «بدون آلودگی» یا «بدون ترکیبات سمی» تنها از طریق آنالیز دقیق قابل تأیید یا رد است. ادعاهایی مانند «ارگانیک»، «طبیعی» یا «بدون نگهدارنده» روی محصولات غذایی و دارویی، تنها با استفاده از ابزارهای علمی تجزیه‌ای قابل راستی‌آزمایی است. این وظیفه بر عهده مراجع ذی‌صلاح، به‌ویژه سازمان غذا و دارو، است که با استفاده از داده‌های حاصل از آنالیز، ادعای شرکت‌های تولیدکننده را مورد سنجش قرار دهد، تا مردم بتوانند با اطمینان بیشتری آن‌ها را مصرف کنند.
درباره لوازم آرایشی و بهداشتی چطور؟ محصولات موجود در بازار؛ به‌ویژه نمونه‌های غیراصل، تا چه اندازه از نظر موادی مانند فلزات سنگین یا ترکیبات ممنوعه کنترل می‌شوند؟ آیا ماده‌ای هست که اگر مردم از وجود آن در یک محصول مطلع شوند، احتمالاً دیگر آن را نخرند؟
بخشی از لوازم آرایشی و بهداشتی موجود در بازار ایران، تولید داخل کشور است که باید الزامات استاندارد را از نظر آلودگی‌های احتمالی رعایت کنند؛ اما متأسفانه عمده لوازم آرایشی و بهداشتی موجود در بازار ایران، از طریق قاچاق وارد کشور می‌شوند. محصولاتی که ورودشان از مبادی قانونی است، در گمرک نمونه‌برداری شده و صحت و سلامت آن‌ها با ابزارهای تجزیه‌ای بررسی می‌شود و در صورت نداشتن ایراد، اجازه ورود می‌گیرند؛ اما محصولاتی که از مبادی غیرقانونی وارد می‌شوند، عملاً خارج از این نظارت قرار دارند و مصرف‌کننده باید در انتخاب برند لوازم آرایشی و بهداشتی احتیاط کند.
از نظر ترکیبات، برخی از این محصولات حاوی فلزات سنگین هستند که می‌توانند سرطان‌زا باشند و مشکلات جدی برای مصرف‌کننده ایجاد کنند. همچنین شامپوها و محصولات مشابه ممکن است حاوی مواد شیمیایی غیرمجاز باشند که استفاده مکرر از آن‌ها می‌تواند در بلندمدت آسیب‌های قابل‌توجهی برای مصرف‌کننده داشته باشد. از آنجا که این محصولات فاقد نظارت رسمی هستند، بسیاری از مصرف‌کنندگان بدون آگاهی از مضرات این ترکیبات، از آن‌ها استفاده می‌کنند؛ موضوعی که اثرات خود را در آینده بر سلامت این افراد نشان خواهد داد.
بخش مهمی از پژوهش‌های شما به روش‌های کوچک‌سازی‌شده و کم‌حلال برای آماده‌سازی نمونه اختصاص دارد. این روش‌ها چه تفاوتی با روش‌های قدیمی دارند و در نهایت چه منفعتی برای مردم، محیط زیست و حتی هزینه انجام آزمایش ایجاد می‌کنند؟
در سال‌های اخیر، شاخه‌ای از شیمی با عنوان «شیمی سبز» (Green Chemistry) در سطح جهانی؛ از جمله در سازمان ملل مورد توجه قرار گرفته است. یکی از زیرشاخه‌های آن، «شیمی تجزیه سبز» است. هدف شیمی سبز، کاهش مصرف مواد و انرژی و کاهش تولید مواد سمی و در عین حال افزایش بهره‌وری واکنش‌ها از طریق روش‌های نوین است؛ به‌گونه‌ای که فرایندهای شیمیایی به سمت سازگاری بیشتر با محیط زیست سوق پیدا کنند.
در شیمی تجزیه نیز همین رویکرد دنبال می‌شود. در روش‌های قدیمی، برای انجام یک آنالیز، نیاز به مقادیر زیادی از حلال‌های آلی که اغلب سمی هستند، وجود داشت. در تکنیک‌های امروزی، تلاش بر کوچک‌سازی ابزارهای تجزیه‌ای است؛ این کوچک‌سازی هم مصرف انرژی و هم مصرف حلال را کاهش می‌دهد. کوچک شدن ابعاد ابزارهای اندازه‌گیری، امکان حمل آسان‌تر آن‌ها را نیز فراهم می‌کند. آینده این حوزه، متعلق به ابزارهایی کوچک‌تر، قابل حمل، با استفاده راحت‌تر و آلودگی کمتر است.
برای مثال، در سال ۲۰۱۰ موضوع «آزمایشگاه روی تراشه» (Lab-on-a-Chip) بسیار مورد توجه قرار گرفت که بعدها جای خود را به «آزمایش با استفاده از گوشی‌های هوشمند» داد. در آینده، گوشی‌های هوشمند می‌توانند برخی پارامترها را مستقیماً اندازه‌گیری کنند؛ برای مثال، طراحی یک ابزار مبتنی بر گوشی هوشمند برای یک زمین‌شناس، که بتواند پارامترهای مورد نیاز او را در محل اندازه‌گیری کند، ارزش کاربردی بالایی دارد.
هدف کلی این است که تا حد امکان، اندازه‌گیری در همان محل نمونه انجام شود؛ به جای آنکه نمونه به آزمایشگاه انتقال یابد، آماده‌سازی و سپس تجزیه و تحلیل شود. برای مثال، امکان اندازه‌گیری مستمر قند خون در بدن فرد مبتلا به دیابت، بدون نیاز به نمونه‌گیری خون در هر بار، دقت و اطمینان داده‌ها را نسبت به روش‌های آزمایشگاهی سنتی افزایش می‌دهد. این رویکرد نیازمند ابزارهای کوچک و قابل حمل است که فرد بتواند آن‌ها را همراه خود به محل انجام آنالیز ببرد.
شما روی نانومواد، جاذب‌های مغناطیسی، پلیمرهای رسانا و چارچوب‌های متخلخل کار کرده‌اید. این فناوری‌ها چه کاربردی در تصفیه آب و حذف آلاینده‌ها دارند و چگونه می‌توانند به حل مشکلات آب کمک کنند؟
تصفیه آب و فاضلاب یکی از موضوعات مهم دنیای امروز است. استفاده از روش‌هایی نظیر تولید غشاهایی که قادر به حذف آلودگی‌ها هستند، در این زمینه اهمیت زیادی دارد. به‌عنوان نمونه‌ای ملموس، فیلترهایی که در دستگاه‌های تصفیه آب خانگی (نصب‌شده معمولاً زیر سینک) به کار می‌روند، با عبور آب از خود، آلودگی‌ها را حذف کرده و آبی با کیفیت بالاتر در خروجی ارائه می‌دهند.
بخش عمده فعالیت‌های پژوهشی ما در سال‌های اخیر بر روی همین جاذب‌ها و فیلترها با استفاده از فناوری نانو متمرکز بوده است؛ تا بتوانیم به صورت مؤثر آلودگی‌ها را از آب‌های طبیعی و پساب‌های صنعتی و خانگی با استفاده از فناوری نانو حذف کنیم.
با توجه به وضعیت منابع آب خراسان رضوی، مهم‌ترین نگرانی شما درباره کیفیت آب‌های زیرزمینی استان چیست؟ چه آلاینده‌هایی هستند که باید با حساسیت بیشتری پایش شوند؟
برخی رودخانه‌های استان در معرض ورود پساب‌های صنعتی هستند. مدیریت این موضوع نیازمند برنامه‌ریزی جامع شهری است تا پساب‌های صنعتی، بیمارستانی و سایر پساب‌هایی که بار آلودگی بالایی به فاضلاب شهری یا آب‌های سطحی وارد می‌کنند، به درستی کنترل شوند.
هر واحد صنعتی باید آبی را که با کیفیت معینی دریافت کرده، با همان کیفیت به محیط زیست بازگرداند. بر همین اساس، باید صنایع را به سمت «صنایع سبز» تشویق کرد تا صنایع آلودگی کمتری در آب، هوا و خاک ایجاد کنند. هرچه روی پیشگیری متمرکز شویم، مشکلات کمتری در استان خواهیم داشت. این امر نیازمند همکاری دستگاه‌های نظارتی و اجرایی برای ساماندهی صنایع و مراکز آلاینده در استان است تا منابع محیط زیستی از مبدأ دچار آسیب نشوند. استفاده از یک‌سری ترفندها برای اصلاح الگوی مصرف نیز می‌تواند در کاهش چالش‌های آبی سال‌های آینده مؤثر باشد.
از سوی دیگر، فناوری‌های نوینی در دنیا در حال توسعه‌اند که با الهام از طبیعت (بیومیمیکری) طراحی شده‌اند؛ برای نمونه، برخی جانداران قادرند رطوبت هوا را در محیط‌های خاص ذخیره و از آن برای ادامه حیات استفاده کنند. الگوبرداری از این مکانیسم‌های طبیعی، امکان ساخت ابزارهایی برای تولید آب از منابع جایگزین را فراهم می‌کند. بنابراین می‌توان با استفاده از این تکنولوژی‌ها می‌توان در خراسان رضوی و کشور جهت تولید آب از مسیرهای دیگر مورد استفاده قرار داد.
در شرایط کم‌آبی، بازچرخانی آب اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد. از نظر شما چه اقدام‌هایی برای کاهش مصرف آب و توسعه بازچرخانی در صنایع ضروری است؟
در وهله نخست، باید مکان‌یابی صنایع پرمصرف از نظر آب مدیریت شود؛ این صنایع را نباید در مناطق دارای تنش آبی ساخت یا در صورت ساختن، باید از فناوری‌های روز با نیاز آبی کمتر استفاده کنند. به تازگی تصمیم‌های مثبتی نیز در حوزه استفاده از «آب‌های خاکستری» (پساب شهری تصفیه‌شده) برای مصارف صنعتی گرفته شده است. بسیاری از این صنایع دارای سیستم تصفیه هستند که امکان بازچرخانی آب در همان واحد صنعتی را فراهم می‌کند. استفاده گسترده‌تر از این فناوری‌های روز می‌تواند در دوره‌های تنش آبی مشکلات را کاهش دهد.
در سال‌های اخیر، کشور در حوزه تصفیه آب و استفاده از فناوری‌های نوین؛ به‌ویژه نانوتکنولوژی پیشرفت قابل توجهی داشته است. صنایع مختلفی می‌توانند از این فناوری برای راه‌اندازی واحدهای تصفیه آب استفاده کنند؛ اما این روند نیازمند مدیریت جامع در سطح استان است تا هم آلایندگی و هم مصرف آب این صنایع به‌طور یکپارچه مدیریت شود.
شما بیش از ۱۰۰ اثر علمی منتشر کرده‌اید. با این حال، فاصله میان «یک کشف علمی در آزمایشگاه» و «محصولی که واقعاً وارد زندگی مردم یا صنعت شود» همچنان زیاد است. چرا چنین شکافی وجود دارد؟
اگر نقشه علمی کشور را به دو بخش تقسیم کنیم، ابتدا باید تولید علمی به وجود می‌آمد و سپس آن را وارد بازار می‌کردیم. در سال‌های گذشته، دانشگاه‌های ما اغلب بر تولید علم متمرکز بودند و تلاش قابل توجهی در این زمینه صورت گرفت؛ اما این تولید علم، به طور کامل به کاربرد در زندگی روزمره مردم منتقل نشد.
خوشبختانه با تغییر نگرش در نظام آموزش عالی در سال‌های اخیر و راه‌اندازی پارک‌های علم و فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان، استفاده از این علم انباشته به طور مستمر رو به افزایش است و امروز می‌توان نقش آن را در زندگی مردم مشاهده کرد.
به‌عنوان نمونه‌ای عینی، در شرکت دانش‌بنیانی که بنده در آن فعالیت دارم، از نانوذرات در بخش‌های مختلف استفاده می‌شود؛ از جمله در تولید شیرآلات آنتی‌باکتریال که برای مراکزی با بار میکروبی بالا مانند بیمارستان‌ها اهمیت زیادی دارد، همچنین رنگ‌های آنتی‌باکتریال که در کنترل عفونت‌های بیمارستانی نقش مؤثری ایفا می‌کنند. نانوتکنولوژی در این حوزه‌ها بسیار کاربردی است.
پروژه دیگری که در همکاری با یکی از شرکت‌ها در دست اجرا داریم، تولید شیرآلات ضد لک بوده که در آن نیز نقش نانوذرات و نانوتکنولوژی بسیار پررنگ است. اگرچه ویژگی آنتی‌باکتریال برای مصرف‌کننده ملموس‌تر است؛ اما ترکیبات به کار رفته در چنین محصولاتی، حاصل علم انباشته شده در دانشگاه‌های کشور است. با تقویت نقش پارک‌های علم و فناوری در سال‌های اخیر، انتظار می‌رود کاربرد این دانش در زندگی مردم بیش از پیش قابل لمس شود.
اگر مسئولان خراسان رضوی از شما بخواهند یک پیشنهاد مشخص برای استفاده از ظرفیت شیمی تجزیه و دانشگاه فردوسی در حل مسائل زیست محیطی استان ارائه کنید، چه پیشنهادی دارید؟
اگر بخواهم پیشنهادی مطرح کنم، با وجود تلاش‌هایی که در سال‌های گذشته در این زمینه صورت گرفته، معتقدم موضوع شیمی سبز باید در استان با جدیت بیشتری دنبال شود. پیشنهاد من به مسئولان استان خراسان این است که کارگروهی را در استانداری، با عنوان «استفاده از شیمی سبز در استان» راه‌اندازی کنند.
شیمی سبز دارای ۱۲ اصل است که هر یک می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر زندگی روزمره مردم داشته باشد. این کارگروه می‌تواند به صورت تخصصی روی هر یک از این ۱۲ اصل کار کند تا زیست‌بومی پایدار ایجاد شود که برای نسل‌های آینده نیز قابل بهره‌برداری بهینه باقی بماند. بهره‌گیری از این علم می‌تواند به طور مستقیم موجب کاهش آلاینده‌ها و آلودگی‌هایی شود که مردم در زندگی روزمره با آن‌ها مواجه‌اند.
هوش مصنوعی به سرعت وارد آزمایشگاه‌ها شده است. ترکیب هوش مصنوعی با شیمی تجزیه و فناوری‌های نوین چه تغییری در آینده آزمایش‌ها و ابزارهای اندازه‌گیری ایجاد خواهد کرد؟ آیا این فناوری‌ها می‌توانند آزمایش‌ها را سریع‌تر، دقیق‌تر و قابل حمل‌تر کنند؟
هوش مصنوعی امروزه در تمام رشته‌ها؛ به‌ویژه شیمی، کاربرد گسترده‌ای یافته است. با استفاده از آن می‌توانیم واکنش‌های شیمیایی را پیش‌بینی کنیم، ساختارهای شیمیایی مورد نظر برای سنتز را شبیه‌سازی کرده و از این طریق ساختار بهینه را سریع‌تر و بهتر مورد ارزیابی قرار دهیم.
ابزارهای اندازه‌گیری نیز از این روند مستثنا نیستند. در سال‌های آینده این ابزارها با به کارگیری هوش مصنوعی، نتایج با اطمینان بالاتری را ارائه خواهند داد و متخصصان تجزیه می‌توانند بر اساس داده‌های بدست آمده، تصمیم‌های درست‌تری بگیرند. در حال حاضر، هوش مصنوعی اغلب نقش دستیاری مؤثر در حوزه‌های مختلف شیمی؛ به‌ویژه در تحلیل داده‌های شیمی تجزیه را ایفا می‌کند.
و در پایان اگر قرار باشد خواننده این مصاحبه فقط یک جمله از یک شیمیدان تجزیه را با خود ببرد، دوست دارید آن جمله چه باشد؟
اگر بخواهم تنها یک جمله از این گفت‌وگو در ذهن مخاطب باقی بماند، این است: «شیمی تجزیه تنها اندازه‌گیری ماده نیست؛ هنرِ تبدیل داده‌های علمی به دانشی است که می‌تواند کیفیت زندگی، سلامت جامعه و آینده محیط زیست را بهتر کند».
نظر شما