احد فرامرز قراملکی، رئیس بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، در جمع خواهران طلبه حوزه علمیه کرمان که از این بنیاد بازدید کردند، امیدواری را فراتر از آرزوپردازی دانست و گفت: امید زمانی به حرکت و اثرگذاری می‌انجامد که با هدف‌گذاری درست، شناخت راه رسیدن به هدف و استمرار در تلاش همراه باشد.
وی با اشاره به حکمت ۱۵۰ نهج‌البلاغه و هشدار امیرالمؤمنین (ع) درباره امید بستن به آخرت بدون عمل، اظهار کرد: باید میان امیدی که به انسان نشاط و توان حرکت می‌دهد و آرزوهایی که عمر او را در خیال‌پردازی سپری می‌کند، تفاوت قائل شد.
قراملکی، انتخاب هدف متناسب با استعدادهای فردی و نیازهای جامعه را نخستین گام این مسیر برشمرد و افزود: هر فرد باید به‌تدریج بشناسد که چه کاری از او بهتر برمی‌آید و توان خود را در همان مسیر به کار گیرد؛ البته هدف‌گذاری به‌تنهایی کافی نیست و یافتن راه مناسب و پایداری در برابر دشواری‌ها نیز ضرورت دارد.
دانش‌های پایه را ناتمام رها نکنید
رئیس بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی با تأکید بر نقش پشتکار در تحصیل علوم حوزوی گفت: یکی از آسیب‌های مسیر تحصیل، ناتمام رها کردن آموخته‌ها و بسنده کردن به دانسته‌های پراکنده است؛ در حالی که فهم دقیق متون تخصصی، به فراگیری استوار دانش‌های مقدماتی نیاز دارد.
وی با اشاره به جایگاه ادبیات عرب در فهم متون حوزوی بیان کرد: طلبه باید صرف، نحو، بلاغت و دیگر دانش‌های موردنیاز را به‌اندازه کافی و به‌درستی فراگیرد تا در مواجهه با متونی مانند مکاسب، گرفتار ضعف در خواندن و فهم عبارت‌ها نشود.
قراملکی همچنین فراگیری دقیق منطق را برای تشخیص مغالطه‌ها ضروری دانست و افزود: بخشی از آنچه در فضای مجازی با آن مواجه می‌شویم، نیازمند توان تحلیل است و آشنایی عمیق با منطق می‌تواند در شناخت خطاهای استدلال و ارزیابی سخنان به ما کمک کند.
وی تأکید کرد: کامل خواندن یک دانش با متوقف ماندن در آن، تفاوت دارد؛ همان‌گونه که نباید مقدمات را شتاب‌زده و پراکنده آموخت، نباید چنان در آنها متوقف شد که فرصت ورود به مراحل بعدی تحصیل از دست برود.
متن درسی، فرصتی برای مشارکت در گفت‌وگوی علمی
قراملکی در ادامه، آموزش پژوهش‌محور را فراتر از حفظ مطالب و آمادگی برای امتحان توصیف کرد و گفت: متون مهم علمی حاصل گفت‌وگوی نویسندگان با اندیشمندان پیش از خود هستند و پس از نگارش نیز موضوع نقد و بررسی قرار گرفته‌اند؛ از این رو، خواندن پژوهشگرانه یک متن، به معنای مشارکت فعال در این گفت‌وگوی علمی با راهنمایی استاد است.
وی با اشاره به کتاب «کفایةالاصول» توضیح داد: برای فهم پژوهشگرانه چنین متنی، باید پرسش‌ها، دیدگاه‌های پیشین و نسبت استدلال‌های نویسنده با آنها را شناخت و به دریافت عبارت‌ها بسنده نکرد.
رئیس بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در عین حال، ورود شتاب‌زده به پژوهش پیش از کسب آموزش کافی را آسیب‌زا دانست و تصریح کرد: پژوهشی که بر آموزش استوار تکیه نداشته باشد، می‌تواند به بدفهمی و تصور نادرست از نوآوری بینجامد؛ گاه فرد، به دلیل ناآشنایی با پیشینه یک بحث، مطلبی را تازه می‌پندارد که پیش‌تر مطرح شده است.
وی با تأکید بر اینکه نباید از درخت علم زود چیده شود، افزود: باید میان کسب آمادگی علمی و آغاز پژوهش تعادل برقرار کرد؛ نه آموزش را بی‌پایان ادامه داد و نه پیش از فراهم شدن مقدمات لازم، وارد پژوهش شد.
قراملکی در پایان، با یادآوری اهتمام حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، رهبر شهید انقلاب اسلامی (قدس الله نفسه الزکیه)، به مطالعه و دقت در آثار، مطالعه مستمر و تأمل در خوانده‌ها را از عوامل مهم رشد علمی دانست.
نظر شما