امیرحسین جلالی ندوشن، سخنگوی انجمن علمی روان‌پزشکان ایران، با اشاره به تشدید کمبود برخی داروهای روان‌پزشکی گفت این مشکل از سال‌های گذشته وجود داشته، اما بر اساس گزارش‌های دریافتی انجمن، در ماه‌های اخیر گسترده‌تر و نگران‌کننده‌تر شده است.
وی تأکید کرد که کمبود دارو به معنای نایاب شدن همه اقلام نیست؛ بلکه دسترسی به داروهای مشخص، شکل دارویی موردنیاز و امکان تهیه آن‌ها در مناطق مختلف کشور متفاوت است. به گفته او، حتی وجود دارو در زنجیره تأمین نیز لزوماً به معنای دسترسی به‌موقع بیمار نیست.
جلالی ندوشن با اشاره به افزایش هزینه‌های درمان افزود که برخی داروها تحت پوشش بیمه نیستند و شماری از بیماران توان پرداخت هزینه آن‌ها را ندارند. در چنین شرایطی، پزشک ممکن است به دلیل نبود داروی موردنظر یا محدودیت مالی بیمار، ناچار به تغییر انتخاب درمانی خود شود.
او هشدار داد که درمان بسیاری از اختلالات روان‌پزشکی طولانی‌مدت است و کمبود یا گرانی دارو می‌تواند تداوم درمان و ثبات وضعیت بیمار را مختل کند. جست‌وجوی مکرر برای یافتن دارو نیز فشار روانی و اقتصادی مضاعفی بر بیماران و خانواده‌های آنان وارد می‌کند.
سخنگوی انجمن علمی روان‌پزشکان ایران با بیان اینکه استفاده از داروهای جایگزین در برخی شرایط امکان‌پذیر است، تأکید کرد که جایگزینی همیشه ساده نیست و باید با توجه به وضعیت بالینی بیمار انجام شود. تغییر شرکت سازنده، شکل دارویی یا استفاده از دارویی دیگر، هرکدام ملاحظات درمانی متفاوتی دارند و نمی‌توان اثربخشی یکسانی برای همه بیماران در نظر گرفت.
وی همچنین خاطرنشان کرد که انجمن نظام آماری متمرکزی برای تعیین تعداد بیمارانی که به دلیل کمبود دارو با وقفه درمان مواجه شده‌اند، در اختیار ندارد؛ ازاین‌رو، درباره ابعاد عددی این پیامدها باید با احتیاط اظهارنظر کرد.
به گفته جلالی ندوشن، نگرانی اصلی این است که اختلال ناخواسته در روند درمان، وضعیت برخی بیماران را بی‌ثبات کند و نیاز آنان به مراقبت‌های بیشتر یا بستری را افزایش دهد. چنین شرایطی علاوه بر تحمیل هزینه به بیمار و خانواده، می‌تواند فشار بیشتری بر نظام سلامت وارد کند. او تأکید کرد که تجویز داروی جایگزین، هرچند در برخی موارد ضروری است، نمی‌تواند جایگزین تأمین پایدار دارو شود.
این روان‌پزشک خواستار پایش شفاف موجودی، تولید، واردات و توزیع داروها و اعلام زمان‌بندی رفع کمبود هر قلم دارویی شد. وی همچنین تأکید کرد داروهایی که وقفه در مصرف آن‌ها می‌تواند پیامدهای بالینی جدی داشته باشد، باید در تأمین و ذخایر راهبردی در اولویت قرار گیرند.
در همین زمینه، محمدرضا شالبافان، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، نیز بر ضرورت تداوم مصرف داروهای روان‌پزشکی تأکید کرد و از بیماران خواست در صورت مواجهه با کمبود دارو، در اسرع وقت با پزشک معالج خود تماس بگیرند؛ ترجیحاً همان پزشک یا مرکز درمانی قبلی که از سابقه درمان آنان آگاهی دارد.
شالبافان توضیح داد که پزشک می‌تواند با توجه به شرایط بالینی بیمار، داروی جایگزین یا مقدار مصرف را تنظیم کند. او هشدار داد بیماران نباید به‌صورت خودسرانه دارو را قطع کنند، مقدار مصرف را کاهش دهند یا داروی دیگری را جایگزین کنند؛ زیرا این اقدامات ممکن است پیامدهای نامطلوبی به همراه داشته باشد.
وی با اشاره به اینکه بسیاری از بیماران روان‌پزشکی هم‌زمان چند دارو مصرف می‌کنند، افزود دسترسی به سایر داروها به معنای بی‌خطر بودن قطع یا تغییر یکی از داروهای تجویزشده نیست و هرگونه تغییر در روند مصرف باید با اطلاع و نظر پزشک انجام شود.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت در پایان اعلام کرد که موضوع تأمین داروها در حال پیگیری است و همکاران سازمان غذا و دارو برای رفع کمبودها تلاش می‌کنند. بااین‌حال، تا زمان برطرف شدن مشکل، تداوم دسترسی بیماران به دارو و جلوگیری از تغییرات خودسرانه در درمان، از مهم‌ترین ملاحظات در مدیریت این وضعیت به شمار می‌رود.
نظر شما