این نشست در روزهای پایانی آبانماه ۱۴۰۵، با حضور جمعی از نویسندگان و علاقهمندان به ادبیات داستانی برگزار شد و در دو بخش، فرصتی برای نقد آثار اعضای انجمن و آشنایی با ظرفیتهای داستان بسیار کوتاه فراهم آورد.
قرارگرفتن این دو بخش در کنار یکدیگر، به حاضران امکان داد تا هم در فرایند خوانش و بازنویسی یک اثر مشارکت کنند و هم با بررسی نمونهای از داستانک، به نقش زبان، زمان و زاویه دید در شکلگیری روایت توجه داشته باشند.
«بازگشت» در مسیر نقد و بازنویسی
در بخش نخست، ویژه داستانهای اعضای انجمن، داستان «بازگشت» نوشته ملیحه طهماسبی خوانده شد و حاضران دیدگاههای خود را درباره ویژگیهای آن مطرح کردند.
زبان و نثر روان، از جمله نقاط قوتی بود که در ارزیابی این اثر به آن اشاره شد. همچنین فضاسازی مطلوب داستان موردتوجه قرار گرفت؛ عنصری که در کنار زبان، به ترسیم موقعیت روایی و همراه شدن خواننده با جهان اثر کمک میکند.
در کنار بیان این ویژگیها، پیشنهادهایی برای بهبود و بازنویسی داستان به نویسنده ارائه شد تا متن، با بهرهگیری از نگاههای متفاوت، بار دیگر ارزیابی شود. این بخش از نشست، فرصتی برای مواجهه نویسنده با برداشت مخاطبان و سنجیدن میزان انتقال مقصود خود از خلال روایت بود.
مواجهه با گذشته در روایتی کوتاه
بخش دوم نشست بهنقد و بررسی داستانک «کسی که آنجا نشسته» از مجموعه «داستانهای برقآسا» اختصاص داشت؛ اثری که با زاویه دید اولشخص و ساختاری غیرخطی، مواجهه زنی با گذشتهاش را روایت میکند.
در بررسی این داستانک، شیوه روایت و نحوه ارائه ماجرا موردتوجه قرار گرفت. روایت غیرخطی، رویدادها را الزاماً به ترتیب وقوع بازگو نمیکند و امکان میدهد گذشته و اکنون در ساختار داستان به یکدیگر پیوند بخورند. زاویه دید اولشخص نیز تجربه روایت را به دریافتها و نگاه راوی نزدیک میکند؛ ویژگیهایی که در اثری کوتاه، اهمیت انتخاب و چینش اطلاعات را دوچندان میسازند.
مجموعه «داستانهای برقآسا» با گردآوری جیمز توماس، دنیس توماس و تام هازوکا و ترجمه پژمان طهرانیان، نمونههایی از داستانهای بسیار کوتاه را در بر میگیرد. در معرفی این مجموعه، حجم داستانهای برقآسا بین ۲۵۰ تا ۷۵۰ کلمه عنوان شده است؛ محدودهای که ضرورت ایجاز و انتخاب دقیق جزئیات را در این قالب برجسته میکند.
بررسی چنین آثاری در کنار داستانهای اعضا، زمینهای برای تأمل در شیوههای گوناگون داستاننویسی فراهم میآورد؛ از پرداخت زبان و فضاسازی تا استفاده از ظرفیت روایتی فشرده برای بازگویی تجربهای انسانی.
گفتنی است نشستهای انجمن «عصر داستان» بهصورت هفتگی در مدرسه عالی هنر رضوی، واقع در کوه سنگی ۱۷ برگزار میشود و میزبان نویسندگان و علاقهمندان به خوانش و نقد ادبیات داستانی است.




نظر شما