شهرستان مرزی بیلهسوار در دشت مغان، در شمال غربی ایران و شمال شرقی استان اردبیل واقع شده و از جهات شرق، شمال شرقی و جنوب شرقی با حدود ۶۸ کیلومتر نوار مرزی با خاک جمهوری آذربایجان همسایه است و گمرک باسابقه و منطقه آزاد تجاری و صنعتی از ظرفیتهای اقتصادی مهم این خطه مرزی است.
به گفته فعالان اقتصادی بیلهسوار مغان، قبل از کرونا روزانه حدود سه هزار نفر از مرز بیلهسوار تردد میکردند، تجارت چمدانی رونق داشت، کارت مرزنشینی اعتبار داشت، مردان و زنان هر دو سوی مرز، به بازارهای همدیگر رفت و آمد داشتند، چرخ اقتصاد به خوبی میچرخید و همه کسبه و صنوف تا پاسی از شب فعال بودند اما آن سفره با برکت به یکباره با کرونا برچیده شد و بعدها قفل دروازه مرزی محکمتر شد.
بازارچه مرزی بیلهسوار هر روز از کالاهای داخلی و خارجی پر و خالی میشد و این مرکز اقتصادی نه فقط برای بیلهسوار بلکه برای کل استان اردبیل رونق اقتصادی داشت و بازرگانان و تجار استانهای دیگر نیز برای داد و ستد به بیلهسوار رفت و آمد داشتند و کار و زندگی هزاران نفر به بازارچه مرزی گره خورده بود و بعد از کرونا و بسته شدن مرز، ضربه زیادی به معیشت اهالی و تجار وارد شده است.
البته ترانزیت کالا از پایانه مرزی بیلهسوار مغان روز به روز افزایش یافته است به طوری که مدیرکل گمرک استان اردبیل اعلام کرد: میزان صادرات کالا از مرکز استان و پایانه مرزی بیلهسوار از اول سال جاری تا پایان آبان ماه به ارزش ۱۷۳ میلیون دلار بوده و نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۹ درصد افزایش یافته و صادرات تولیدات صنعتی در مقایسه با محصولات کشاورزی هم رو به رشد است.
عمران احمدی اظهار کرد: طی هشت ماه یاد شده میزان صادرات کالا از استان از نظر وزن ۲۷۷ هزار تن بوده که نسبت به زمان مشابه سال قبل ۲۰ درصد افزایش یافته است.
با این حال خلا تجارت چمدانی و رفت و آمد روزانه بیش از پنج هزار تبعه جمهوری آذربایجان به بازارهای استان اردبیل پر نمیشود و کسب و کارهای خرد و کلان از منع تردد نفر در پایانه مرزی بیلهسوار متضرر شده است.
متعاقب سفر استاندار اردبیل در آذرماه امسال به جمهوری آذربایجان در ترکیب مقامات ملی، سلسله دیدارها و رایزنیهای اقتصادی میان هیأت اعزامی استان و مسئولان عالی رتبه کشور همسایه برگزار شد که زمینهساز فصل تازهای از تعاملات اقتصادی، گشایشهای مرزی و سرمایهگذاریهای مشترک میان دو طرف است.
مسعود امامی یگانه در نشست با رئیس کنفدراسیون کارفرمایان و صنعتگران جمهوری آذربایجان (ASK) و اعضای هیأت مدیره این مجموعه، ظرفیتهای تولیدی و صادراتی اردبیل در حوزههای کشاورزی، صنعت و معدن را تشریح کرد.
وی تاکید کرد که حسن همجواری، موقعیت جغرافیایی، مرز مشترک و اشتراکات فرهنگی و اجتماعی، فرصتهایی ارزشمند برای تقویت روابط اقتصادی دو کشور فراهم کرده است.
به گفته او، توسعه روابط با جمهوری آذربایجان نه تنها موجب رونق مبادلات مرزی و صادرات غیرنفتی میشود، بلکه نقش اردبیل را در مسیر ترانزیتی شمال غرب به قفقاز تقویت خواهد کرد.
استاندار اردبیل در باکو تصریح کرد: بارانداز لجستیکی ریلی پارسآباد میتواند به عنوان هاب مبادلات ریلی و کالایی شمالغرب ایران مطرح و با اتصال به خطوط راهآهن اردبیل – میانه و در آینده به دشت مغان، زیرساخت حملونقل منطقه را متحول کند.
امامی یگانه با تازگی در دیدار با نماینده ویژه وزیر امور خارجه کشورمان در تهران اظهار کرد: اهمیت راهبردی مرزهای مشترک با کشور آذربایجان در زمینههای اقتصادی و سیاسی زیاد است و حمایت و پیگیریهای وزارت امور خارجه در راهاندازی منطقه آزاد تجاری و سرمایهگذاری در شمال استان و گشایش تجارت چمدانی میتواند به تقویت مراودات دو کشور کمک کند.
وی ایجاد بارانداز لجستیکی - ریلی در منطقه تازهکند پارسآباد مغان را از نیازهای اساسی توسعه صادرات عنوان کرد و افزود: پیگیری و رایزنیهای لازم از سوی دستگاه دیپلماسی کشور به تسریع روند این پروژه مشترک کمک میکند.
محسن موحدی قمی، نماینده ویژه وزیر امور خارجه با بیان اینکه تعاملات مرزی و بینالمللی باید با بهرهگیری از ظرفیت استانهای مرزی توسعه یابد، تصریح کرد: توسعه پایدار این استانها نقش مهمی در تقویت مراودات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی با همسایگان دارد.
جلیل جباری، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اردبیل نیز به تازگی در دیدار با نماینده وزارت امور خارجه اظهار کرد: بسته بودن مرز زمینی آذربایجان اقتصاد صنعت گردشگری اردبیل را تحت تاثیر قرار داده و انتظار میرود با توجه به اهمیت این گذرگاه مرزی در رونق تبادلات دو کشور، موضوع بازگشایی در سطوح عالی مورد بررسی جدی قرار بگیرد.
او یادآور شد: پیش از کرونا، سالانه بیش از یک و نیم میلیون تردد مرزی از پایانه بیلهسوار ثبت میشد که بخش قابل توجهی از آن مربوط به گردشگران، خریداران و فعالان تجاری دو سوی مرز بود؛ اما با بسته شدن گذرگاه مرزی، این رقم به حدود سه هزار نفر در سال کاهش یافت.
به گفته جباری، فعالان گردشگری دو کشور تمایل زیادی برای از سرگیری تورهای مسافرتی دارند و با توجه به ظرفیتهای گسترده گردشگری سلامت در استان اردبیل، بازگشایی مرز میتواند موجب تحرک دوباره در این بخش و افزایش ورود گردشگران جمهوری آذربایجان به استان شود.
وی ادامه داد: با توجه به فعالیت منطقه آزاد تجاری و صنعتی اردبیل با مرکزیت بیلهسوار و توافق مقامات ایران و جمهوری آذربایجان برای راهاندازی بارانداز لجستیکی مشترک در نوار مرزی شمال استان، اهمیت بازگشایی گذرگاههای مرزی دوچندان شده است.
جباری گفت: وزارت امور خارجه میتواند نقش مهمی در بازاریابی در کشورهای همسایه و گشایش تجارت مرزی برای فعالان اقتصادی ایفا کند و اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اردبیل نیز ایجاد مراکز اطلاعرسانی گردشگری در کشورهای همسایه و دعوت از خبرنگاران خارجی برای آشنایی با جاذبههای استان را در دستور کار دارد.
او افزود: مجموعه جهانی شیخ صفیالدین اردبیلی و رویدادهایی نظیر جشنواره ورزشهای زمستانی اردبیل میتوانند به موتور گردشگری بینالمللی استان تبدیل شوند و در صورت بازگشایی مرز بیلهسوار، مسیر ارتباطی اردبیل با باکو و سایر شهرهای جمهوری آذربایجان دوباره رونق خواهد گرفت.
رایزنیها و پیگیریهای استاندار و سایر مدیران استان اردبیل در داخل و خارج کشور اهمیت تجارت مرزی در نوار مرزی اردبیل را نشان میدهد و مردم، بیش از همیشه امیدوارند با به ثمر نشستن پیگیریها و به ویژه با استفاده از ظرفیت وزارت امور خارجه، بار دیگر گشایش تردد مرزی در بیلهسوار مغان را شاهد باشند.
این تحول عظیم بیشک به نقل و انتقال کالا و گردش مالی داد و ستدها جان تازهای خواهد بخشید و تاثیرات آن در سفرههای مردم منطقه و کسب و کار فعالان اقتصادی مرتبط با ظرفیتهای مرزی استان اردبیل مشهود خواهد بود.
استان اردبیل با ۱۲ شهرستان در شمال غرب ایران واقع شده و با کشور جمهوری آذربایجان هم مرز و با استانهای گیلان، زنجان و آذربایجان شرقی همسایه است.



نظر شما