انسان همواره در جستوجوی خیر و سعادت است و میکوشد راههایی برای رسیدن به زندگی بهتر بیابد. اما شناخت مفهوم حقیقی «خیر»، نیازمند توجهی فراتر از ظواهر و دستاوردهای دنیوی است. امیرالمؤمنین علی(ع) با بصیرتی ژرف، مفهوم خیر را فراتر از ثروت و فرزندان و موفقیتهای مادی میداند و آن را در دانش، بردباری و پرستش خالصانه پروردگار معنا میکند. در این آموزهها، اهمیت علم و حلم بهعنوان دو بال ضروری برای حرکت انسان به سوی کمال و نیز نقش شکر و استغفار در تعامل با خوبیها و بدیهای زندگی، به روشنی بیان شده است. مطالعه این دیدگاه، ما را به درک عمیقتری از ارزشهای واقعی زندگی و مسیر رسیدن به سعادت حقیقی هدایت میکند.
میلاد حضرت علی(ع) فرصتی مغتنمی است تا کلمات نورانی ایشان، بهویژه در نهجالبلاغه، که مجموعهای از اندیشههای اخلاقی، سیاسی، اجتماعی و دینی است را بازخوانی کنیم و از آن پندهای اخلاقی برای ساخت زندگی بهتر بسازیم. به همین مناسبت، سلسله درسگفتارهایی با محوریت آموزههای اخلاقی و انسانی حضرت علی(ع) را با بیان سیدمحمدمهدی جعفری، نهجالبلاغهپژوه و استاد دانشگاه تهیه کردهایم. استاد جعفری در این مجال به تبیین نکات عمیق و راهگشای نهجالبلاغه درباره رحمت، مهربانی و خیرخواهی پرداخته است. در ادامه بخش ششم این درسگفتار را میخوانیم و میبینیم:
حضرت در ادامه تعریف خیر در حکمت ۹۴ نهجالبلاغه، نمونه عملی آن را نشان داده و میفرمایند: وَ لَا خَیْرَ فِی الدُّنْیَا إِلَّا لِرَجُلَیْنِ، رَجُلٍ أَذْنَبَ ذُنُوباً فَهُوَ یَتَدَارَکُهَا بِالتَّوْبَةِ، وَ رَجُلٍ یُسَارِعُ فِی الْخَیْرَاتِ؛ در این جهان جز برای دو کس، خیری وجود ندارد؛ اول شخصی که گناهی مرتکب شود و با توبه آن را تلافی کند و ترک کند. انسان به هر حال وقتی در اجتماع زندگی میکند ممکن است به علت غفلت مرتکب برخی گناهان شود اما همین که هوشیار شد توبه میکند و این توبه، فقط گفتن استغفار و استغفرالله نیست بلکه توبه عملی است یعنی انسان گناهی را که مرتکب شده است ریشهیابی کند.
مثلا نسبت به یکی از شهروندان کار نادرستی کرده و به وظیفه خود در قبال دیگران عمل نکرده و توبه آن است که آن را جبران کند. خلاصه توبه آن است که ابتدا انسان بداند و آگاه شود که کار درستی نکرده است و بعد هم تصمیم قطعی بگیرد که دیگر مرتکب آن نشود و با کارهای خیر آن را جبران کند.
شخص دیگری که میتواند به خیر برسد براساس فرمایش امیرمؤمنان(ع) کسی است که در کارهای خیر بشتابد؛ وَ رَجُلٍ یُسَارِعُ فِی الْخَیْرَاتِ؛ یسارع که از باب مفاعله است یعنی فرصتها به سرعت تمام میشود و انسان باید از فرصت فورا استفاده کند؛ میفرماید: هیچ عملی کمارزش نیست که همراه با تقواپیشگی و اخلاص برای خدا باشد؛ چگونه آن را کم میشمارید در حالی که چنین کاری مورد پذیرش پروردگار قرار میگیرد و چیزی که مورد پذیرش خدا باشد هرگز کم مقدار نخواهد شد.
نظر شما