پولیتیکو در گزارشی با اشاره به افزایش واکنشهای منفی در کشورهای مختلف، نوشته است که اقدامات دولت ترامپ در حمایت آشکار از برخی جریانهای سیاسی خارجی و تلاش برای اثرگذاری بر انتخابات، بیش از آنکه نفوذ آمریکا را تقویت کند، به افزایش سوءظن نسبت به واشنگتن منجر شده است.
یکی از نمونههای اخیر، برزیل است. این کشور ماه گذشته در اقدامی کمسابقه، از صدور روادید برای ۲ مقام وزارت خارجه آمریکا خودداری کرد؛ مقامهایی که به گفته منابع برزیلی، قصد داشتند درباره سلامت انتخابات ریاستجمهوری ۴ اکتبر این کشور تردید ایجاد کنند. مقامهای آمریکایی این اتهام را رد کردهاند، اما دولت برزیل اعلام کرده است که این توضیحات را باورپذیر نمیداند.
در همین حال، دولت برزیل نسبت به حمایت جریان نزدیک به ترامپ از فلاویو بولسونارو، نامزد راستگرای مخالف دولت، حساس است. این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که نظام انتخاباتی برزیل از سوی ناظران بینالمللی، نظامی کارآمد و قابل اتکا توصیف شده است.
مکزیک نیز از احتمال مداخله آمریکا در انتخابات خود ابراز نگرانی کرده است. در همین چارچوب، حزب حاکم این کشور اخیراً اصلاحیهای قانون اساسی را برای جلوگیری از مداخله خارجی در روند سیاسی و انتخاباتی پیش برد. آندرس مانوئل لوپز اوبرادور، رئیسجمهور پیشین مکزیک، نیز مدعی شده است که برخی مقامهای آمریکایی در تلاش برای تضعیف حزب حاکم و تقویت مخالفان راستگرا هستند.
نگرانیها تنها به آمریکای لاتین محدود نیست. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، نیز از طرح آمریکا برای اختصاص میلیونها دلار کمک به گروههایی در اروپا با هدف تقویت آنچه «میراث مشترک تمدن غربی» خوانده شده، انتقاد کرده است. برخی فعالان سیاسی این عبارت را اشارهای به جریانهای راست افراطی در اروپا دانستهاند و مرتس نیز این طرح را تلاشی برای اثرگذاری سیاسی دولت ترامپ در اروپا تلقی کرده است.
ترامپ در مواردی نیز مستقیماً از نامزدهای مورد حمایت خود در انتخابات خارجی حمایت کرده است. او در آرژانتین وعده کمک مالی ۲۰ میلیارد دلاری به متحدان خاویر میلی را مطرح کرد؛ متحدان میلی در انتخابات قانونگذاری پیروز شدند. ترامپ همچنین از نامزدی راستگرا در کلمبیا حمایت کرد، در حالی که سفر جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، به مجارستان پیش از انتخابات ریاستجمهوری این کشور با هدف حمایت از ویکتور اوربان، نخستوزیر محافظهکار و متحد ترامپ، همراه شد؛ اوربان در نهایت شکست خورد.
با این حال، پولیتیکو تأکید میکند که تلاش آمریکا برای اثرگذاری بر انتخابات خارجی موضوع تازهای نیست. بر اساس پژوهش داو لوین، استاد دانشگاه هنگکنگ، دولت آمریکا بین سالهای ۱۹۴۶ تا ۲۰۱۴ دستکم ۱۲۸ مورد مداخله انتخاباتی حزبی در کشورهای دیگر داشته است. این موارد شامل اقداماتی مانند تأمین مالی محرمانه احزاب یا تهدید علنی به قطع کمکهای مالی در صورت پیروزی یک حزب خاص بوده است.
تفاوت ترامپ، از نگاه نویسنده، در میزان آشکار بودن این اقدامات است. دولتهای پیشین آمریکا اغلب تلاش میکردند ترجیحات سیاسی خود را با پیامهای غیرمستقیم منتقل کنند، اما ترامپ و تیم او در موارد متعددی حمایت خود از سیاستمداران خارجی را به شکل علنی نشان دادهاند.
منتقدان هشدار میدهند که چنین رویکردی میتواند پیامدهایی فراتر از نتیجه یک انتخابات داشته باشد؛ از افزایش احساسات ضدآمریکایی و آسیب به روابط دوجانبه گرفته تا دشوارتر شدن موضع واشنگتن در اعتراض به مداخله خارجی در انتخابات آمریکا.
هدر کانلی، مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا، در همین زمینه گفته است اگر آمریکا در انتخابات دیگر کشورها مداخله کند، «دیگران نیز همین کار را با آمریکا خواهند کرد» و رقبای واشنگتن میتوانند از این رفتار بهعنوان توجیهی برای اقدامات مشابه استفاده کنند.
پولیتیکو همچنین رویکرد ترامپ در سیاست خارجی را به تصمیمهای پر سر و صدا و تمرکز بر دستاوردهای کوتاهمدت مرتبط میکند؛ رویکردی که به اعتقاد نویسنده، پیامدهای مرحله دوم و سوم تصمیمات را نادیده میگیرد. در این نگاه، اگر چنین اقدامات نمایشی به نتیجه سریع نرسد، نهتنها ترامپ بلکه آمریکا نیز در جایگاه یک قدرت جهانی ضعیفتر به نظر خواهد رسید.
در همین حال، برخی جریانهای راستگرای اروپا نیز تلاش کردهاند فاصله خود را از ترامپ حفظ کنند. این گروهها که بر ملیگرایی تأکید دارند، نمیخواهند متهم شوند که به یک قدرت خارجی وابستهاند. نظرسنجیهای بینالمللی نیز نشان میدهد تصویر ترامپ در بسیاری از کشورها منفی است؛ مسئلهای که تعرفههای تجاری آمریکا و پیامدهای جنگ ایران بر اقتصاد و هزینههای زندگی در دیگر کشورها آن را تشدید کرده است.
نویسنده پولیتیکو در نهایت استدلال میکند که اگر ترامپ واقعاً به دنبال تقویت جریانهای سیاسی مورد علاقه خود در کشورهای دیگر است، واشنگتن باید به جای حمایتهای مستقیم و جنجالی، از روشهای ظریفتر استفاده کند؛ از جمله روابط دیپلماتیک، توافقهای تجاری و حمایت از نهادهای دموکراتیک، بدون آنکه مستقیماً از یک نامزد یا حزب خاص حمایت کند.
به نوشته این رسانه، تقویت نهادهای انتخاباتی، آموزش ناظران و حمایت از جامعه مدنی میتواند نفوذ آمریکا را افزایش دهد، بدون آنکه واشنگتن را به بازیگری متهم کند که مستقیماً در تعیین نتیجه انتخابات کشورهای دیگر دخالت میکند.
در این میان، برزیل نمونهای مهم برای دولت ترامپ است؛ کشوری که نظام انتخاباتی آن از سوی کارشناسان و ناظران بینالمللی قدرتمند و قابل اعتماد توصیف شده است. از این منظر، ایجاد تردید درباره سلامت چنین نظامی، حتی بدون تغییر نتیجه انتخابات، میتواند اعتماد عمومی به فرآیند دموکراتیک را تضعیف کند؛ همانگونه که منتقدان، دولت ترامپ را متهم کردهاند که با اقدامات خود اعتماد عمومی به نظام انتخاباتی آمریکا را نیز تضعیف کرده است.
در نهایت، نویسنده هشدار میدهد که در آستانه انتخابات مهم سال ۲۰۲۷ در کشورهایی مانند فرانسه و کنیا، نحوه برخورد دولت ترامپ با انتخابات خارجی میتواند به یک چالش جدی برای دیپلماسی آمریکا تبدیل شود؛ بهویژه اگر واشنگتن همچنان حمایت سیاسی از نامزدهای مورد علاقه ترامپ را به شکل آشکار دنبال کند.
نظر شما