همین‌ طور که کودکتان رشد می‌کند،‌ برنامۀ غذایی او نیز نیاز به تغییر خواهد داشت. اما همۀ غذاها و مواد غذایی برای کودکان شیرخوار ایمن و مناسب نیست. برخی از آنها خطر خفگی ایجاد می‌کند و برخی از آنها هم برای دستگاه گوارشی او که هنوز در حال رشد است مناسب نیست.

تغذیه صحیح کودک نقش مهمی در رشد و تکامل او دارد. به طوری که وزن کودک در حدود ۵-۶ ماهگی ۲ برابر وزن هنگام تولد و در یک سالگی ۳ برابر می‌شود. قد کودک نیز ا گر در بدو تولد ۵۰ سانتیمتر باشد با تغذیه مناسب و درست در یک سالگی ۷۵ سانتیمتر می‌شود.

تغذیه انحصــاری بــا شیر مادر در ۶ ماه اول زندگی برای رشد و تکامل کودک ازاهمیت ویژهای برخوردار است. در مدت تغذیه انحصاری با شیر مادر، کودک نیازبه مصرف هیچ گونه ماده غذایی و حتی آب ندارد.

علیرضا عشقی، عضو هیئت مدیره انجمن پزشکان کودکان ایران در گفت‌وگویی درباره ممنوعیت‌ها و محدودیت‌های مصرف مواد غذایی در سنین مختلف کودکان،گفت: به دلیل تکامل نیافتن دستگاه گوارش و احتمال بروز واکنش‌های آلرژیک، برای کودکان در سنین معینی مضر هستند.

وی ادامه داد: برخی از مواد غذایی برای کودکان زیر سه سال و برخی دیگر برای کودکان زیر یک سال ممنوع هستند. این ممنوعیت‌ها بر اساس بلوغ دستگاه گوارش و احتمال بروز عوارض ناشی از مصرف این مواد غذایی در نظر گرفته شده‌اند.

این فوق تخصص کودکان یادآور شد: یکی از مثال‌های بارز در این زمینه، توصیه نکردن به مصرف شیر و خامه گاو برای کودکان زیر یک سال است. دلیل این موضوع، تکامل نیافتن کامل روده در این سنین است که می‌تواند منجر به بروز واکنش‌های نامطلوب شود. این واکنش‌ها می‌توانند شامل مشکلات گوارشی و یا حتی آلرژی باشند.

عشقی با اشاره به مواد غذایی حساسیت زا در کودکان، خاطرنشان کرد: مصرف آنها برای کودکان زیر سه سال توصیه نمی‌شود. از جمله این مواد غذایی، غذاهای دریایی مانند ماهی و میگو هستند. این مواد غذایی به دلیل احتمال بالای ایجاد آلرژی در کودکان، باید با احتیاط و بعد از سه سالگی به رژیم غذایی آنها اضافه شوند.

وی در مورد مصرف آجیل‌ها، افزود: مصرف آنها به صورت تکه‌ای برای کودکان زیر سه سال ممنوع است؛ علت این ممنوعیت، نداشتن توانایی کودکان در این سنین در هماهنگی کامل عمل بلع است. این ناهماهنگی می‌تواند منجر به آسپیراسیون (ورود مواد غذایی به ریه‌ها) شود که یک وضعیت خطرناک است و نیاز به مداخله پزشکی دارد.

این فوق تخصص کودکان متذکر شد: پس از سه سالگی، مصرف بادام زمینی که یک ماده غذایی بسیار حساسیت‌زا است، مجاز می‌شود. این تصمیم بر اساس این واقعیت است که با افزایش سن، سیستم ایمنی و دستگاه گوارش کودک به بلوغ بیشتری می‌رسند و احتمال بروز واکنش‌های آلرژیک کاهش می‌یابد.

عشقی ابراز کرد: برای راهنمایی والدین در مورد تغذیه کودکان، جداولی در پشت کارت‌های رشد کودکان وجود دارد که بر اساس دستورالعمل‌های کشوری تهیه شده‌اند. این جداول به والدین کمک می‌کنند تا با توجه به سن کودک، مواد غذایی مناسب را در رژیم غذایی او بگنجانند.

وی تصریح کرد: این جداول به عنوان یک منبع اطلاعاتی معتبر، والدین را در انتخاب مواد غذایی مناسب برای کودکانشان راهنمایی می‌کنند و به آن‌ها کمک می‌کنند تا از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کنند.