در سالهایی که افزایش سوانح جادهای، حوادث طبیعی و رشد نیازهای درمانی، نقش اورژانس پیش بیمارستانی را پررنگتر از همیشه کرده، زیرساختهای این حوزه به یکی از شاخصهای مهم عدالت سلامت تبدیل شده است. خراسان جنوبی بهعنوان یکی از پهناورترین استانهای کشور، بیش از سایر مناطق به توزیع عادلانه و کارآمد امکانات امدادی نیاز دارد؛ نیازی که امروز با محدودیتهای جدی مواجه شده است.از سوی دیگر، فاصله زیاد شهرها و روستاها، محورهای مواصلاتی طولانی و شرایط خاص اقلیمی، مأموریتهای اورژانس در این استان را پیچیدهتر کرده است. کارشناسان معتقدند ادامه فعالیت با ناوگان فرسوده، نهتنها کیفیت خدمات را کاهش میدهد بلکه ایمنی بیماران و نیروهای امدادی را نیز تهدید میکند.بررسی وضعیت اورژانس پیش بیمارستانی خراسان جنوبی نشان میدهد که ناوگان فعلی آمبولانسها پاسخگوی نیازهای موجود و برنامههای توسعهای استان نیست.
رئیس مرکز اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با اشاره به شرایط موجود اعلام کرده است که استان برای رسیدن به وضعیت مطلوب، به دهها دستگاه آمبولانس جدید نیاز فوری دارد.به گفته وی، اگرچه بیش از صد دستگاه آمبولانس در سطح استان فعال است، اما بخش قابلتوجهی از این ناوگان به دلیل استهلاک بالا و کارکرد طولانی، عملاً از چرخه خدمات استاندارد خارج شدهاند. این موضوع سبب شده تا فشار مضاعفی بر آمبولانسهای سالم و نیروهای عملیاتی وارد شود؛ فشاری که در مأموریتهای پرتعداد روزانه کاملاً محسوس است.
حسینی با اشاره به هزینههای سنگین تأمین آمبولانسهای جدید تأکید میکند: در شرایط فعلی، قیمت هر دستگاه آمبولانس به سطحی رسیده که تأمین آن بدون حمایت ملی و اعتبارات ویژه، برای دانشگاههای علوم پزشکی بسیار دشوار است.به گفته او، تحریمها و محدودیتهای واردات تجهیزات تخصصی نیز فرآیند نوسازی ناوگان را پیچیدهتر کرده است.در همین راستا، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند ناچار شده بخشی از آمبولانسهای فرسوده را با استفاده از منابع داخلی بازسازی کند؛ اقدامی که هرچند موقتاً بخشی از نیازها را جبران کرده، اما راهحل بلندمدت محسوب نمیشود.
یکی از کارشناسان حوزه فوریتهای پزشکی در گفتوگو با خبرنگار ما میگوید: «بازسازی آمبولانسهای قدیمی مثل مُسکن است؛ درد را کم میکند اما بیماری را درمان نمیکند.»چالش دیگر اورژانس استان، توسعه پایگاهها بدون تأمین تجهیزات متناسب است. طی سالهای اخیر، پایگاههای جدیدی برای بهبود دسترسی مردم به خدمات اورژانسی ایجاد شده، اما نبود آمبولانس کافی باعث شده برخی از این پایگاهها صرفاً روی کاغذ فعال باشند. این در حالی است که دهها پایگاه دیگر نیز در انتظار تأمین حداقل تجهیزات برای آغاز فعالیت هستند.در بخش امداد هوایی نیز وضعیت چندان مطلوب نیست. پایگاه اورژانس هوایی مرکز استان به دلیل نبود آشیانه استاندارد بالگرد، با محدودیتهای عملیاتی مواجه شده است؛ مسئلهای که در شرایط بحرانی میتواند زمان طلایی نجات بیماران را از بین ببرد. یک مقام آگاه در این باره میگوید: «اورژانس هوایی بدون زیرساخت مناسب، عملاً بخشی از توان خود را از دست میدهد.»
با وجود این محدودیتها، شاخص زمان رسیدن آمبولانس به محل حادثه در خراسان جنوبی همچنان در وضعیت قابلقبول قرار دارد و حتی در برخی مناطق بهتر از میانگین کشوری گزارش میشود. مسئولان اورژانس معتقدند این موضوع نتیجه تلاش شبانهروزی نیروهای انسانی و مدیریت میدانی مأموریتهاست، اما ادامه این روند بدون نوسازی ناوگان دشوار خواهد بود.
افزایش تعداد موتورلانسها در سال گذشته نیز بهعنوان یکی از راهکارهای جبرانی مطرح شده است؛ اقدامی که بهویژه در مناطق شهری نقش مؤثری در کاهش زمان رسیدن بر بالین بیمار داشته، اما نمیتواند جایگزین کمبود آمبولانس در مأموریتهای سنگین و بینشهری شود.در مجموع، آنچه از وضعیت اورژانس خراسان جنوبی برمیآید، نیاز فوری به نگاه ملی و تخصیص اعتبارات هدفمند برای تقویت زیرساختهای فوریتهای پزشکی است؛ چراکه سلامت و جان مردم در گرو تصمیمهایی است که امروز برای این ناوگان حیاتی گرفته میشود.
نظر شما