بر اساس براوردهای سازمان بهداشت جهانی، در سال اخیر حدود ٧.١ میلیون مورد از مجموع ١٨.٧ میلیون سرطان جدید در جهان؛معادل نزدیک به ٣٨ درصد دارای چند دلیل مشخص است. سهم قابل توجهی از بار جهانی سرطان به عامل های خطر قابل پیشگیری مرتبط است؛ عامل هایی که با اصلاح سبک زندگی و مداخله های بهداشت عمومی می توان اثر آنها را به طور محسوسی کاهش داد. این سهم در مردان بیشتر از زنان گزارش شده که بازتاب تفاوت الگوهای رفتاری و محیطی است.
درمیان همه این عوامل بررسی شده، مصرف دخانیات مهم ترین عامل بروز سرطانهای جدید محسوب می شود و بزرگترین سهم مرگهای منتسب را به خود اختصاص می دهد. پس از آن، عفونت های سرطانزا از جمله ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)، ویروس های هپاتیت و ملیکوباکتر پیلوری در رتبه های بعدی قرار دارند. مصرف الکل نیز به عنوان یکی از عامل های اصلی، نقش معناداری در افزایش خطر چندین نوع سرطان جدید ایفا می کند.
تحلیل داده های بروز در ١٨٥ کشور نشان می دهد که برخی سرطانها بیش از بقیه به این عاملها وابستهاند؛ بهویژه سرطانهای جدید ریه که بیشترین وابستگی به عوامل ذکرشده را دارند و پس از آن سرطان های معده و دهانه رحم قرار می گیرند.
اما دخانیات تنها عاملموثر نیست؛ آلودگی هوا نیز نقش مهمی ایفا می کند و میزان تاثیر آن در منطقه های مختلف متفاوت است. برای مثال، در شرق آسیا حدود ۱۵ درصد از انواع سرطانهای جدید در زنان و در شمال آفریقا و غرب آسیا، حدود ٢٠ درصد از موارد سرطان در مردان ناشی از آلودگی هوا بوده است.
افزون بر اینها، شاخص توده بدنی بالا، کم تحرکی، استرسهای شغلی، آلودگی هوا، پرتو فرابنفش و تغذیه نامناسب نیز در فهرست عامل های موثر قرار دارند.
سازمان جهانی بهداشت تاکید دارد که پیشگیری ابتدایی، به ویژه کنترل مصرف دخانیات و الکل، ارتقای تحرک بدنی و قرار گرفتن در هوای تمیز و آزاد موثرترین و مقرون به صرفه ترین راهبرد برای مهار روند فزاینده سرطانهای جدید در جهان است؛ راهبردی که اجرای آن می تواند میلیونها مورد ابتلا و مرگ زودرس را در آینده کاهش دهد.
ترجمه: فاطمه رضائیان



نظر شما