آیت الله هاشمی علیا استاد اخلاق و مؤسس حوزه علمیه حضرت قائم (عج) چیذر، آخرین جلسه هفتگی اخلاق عمومی با عنوان «شرح دعای هشتم صحیفه سجادیه» را در مسجد این حوزه برگزار کرد و با تبیین جملات انتهایی دعا در فراز «وَ نَعُوذُ بِکَ مِن... أَشْقَی الشَّقَاءِ وَ سُوءِ الْمَآبِ، وَ حِرْمَانِ الثَّوَابِ وَ حُلُولِ الْعِقَابِ...»، شرح این دعای شریف را به پایان رساند.

ایشان سعادت را آسایش و آرامش روح و جسم انسان و شقاوت را نقطه مقابل آن معرفی کرد و در توضیح مطلب، با اشاره به آیات 105 تا 107 سوره هود گفت: در اینجا قرآن کریم مردم را با تمام اصنافشان، به دو دسته کلی تقسیم می‌کند و قسم سومی ندارد؛ همه انسان‌ها درنهایت، کارشان یک‌طرفه و معلوم می‌شود که معذور و بهشتی‌اند یا تا ابد جهنمی‌اند. آنجا جایی است که تمام امور آشکار می‌شود، به طوری که نیاز به صحبت‌کردن نیست. در بعضی از مراحل عالم آخرت، زبان انسان بسته است و اعضا و جوارح او سخن می‌گویند و شاهدان شهادت می‌دهند.

وی همچنین در بیان ملاک سعادت و شقاوت انسان خاطرنشان کرد: مهم این است که انسان چه چیزی را سعادت یا شقاوت بداند. مؤمن سعادت را در پرتو بندگی خدا و اعتقاد به او و معاد و محبت به انبیا و اولیای الهی می‌داند، برخلاف دنیاپرست که با خدا سر و کار نداشته، اعتقادی به قیامت ندارد و فقط لذت‌های دنیوی را می‌طلبد. بنابراین انسان باید سعی کند در تحصیل سعادت با کسانی ارتباط و معاشرت و رفاقت و شراکت داشته باشد که باتقوا و الهی باشند. اینکه اسلام به‌خصوص در بحث ازدواج اینقدر توصیه کرده است که به‌دنبال زیبایی و مال و مقام نباشید، بلکه دنبال دین و تقوای طرف مقابل باشید، به همین جهت است. چه بسیار همسرانی که باعث جهنمی‌شدن یکدیگر شده‌اند. تقوا، خوشبختی می‌آورد و دنیا، بدبختی؛ این یک قاعده کلی است.

این استاد اخلاق با تأکید بر اینکه طبق فرمایش خداوند و اولیای الهی، سعادت و شقاوت به‌دست خود انسان محقق خواهد شد، با استناد به روایات، اسباب سعادت و شقاوت آدمی را چنین عنوان کرد: امام صادق (ع) در ذیل آیه «قَالُوا رَبَّنَا غَلَبَتْ عَلَیْنَا شِقْوَتُنَا وَ کُنَّا قَوْمًا ضَالِّینَ» می‌فرماید: «این‌ها به‌واسطه اعمالشان شقاوت پیدا کردند». شقاوت در اثر اطاعت‌نکردن از فرامین الهی حاصل می‌شود. بله، توفیقات دست خداست؛ اما خداوند در اثر اطاعت، راه‌ها را برای انسان باز می‌کند. در دعای عرفه، امام (ع) در مقام طلب سعادت، عرضه می‌دارد: «اللّهُمَّ... اَسعِدنِی بِتَقوَاکَ». مطلب همین است و جز این نیست که ایمان و تقوا و بندگی خدا وسیله سعادت آدمی است و تکذیب آیات قرآن و معصیت خداوند باعث شقاوت اوست. امیرالمؤمنین (ع) شقی‌ترین مردم را کسی می‌داند که دین خویش را به دنیای دیگری بفروشد. مثلا به‌خاطر فرزند خود یا یک کاندید انتخابات! همچنین از منظر حضرت، افرادی که به فکر قیامت نیستند و دینشان را وسیله کسب دنیا می‌کنند، شقی محسوب می‌شوند.

آیت الله هاشمی علیا بر اساس روایتی از پیامبر گرامی اسلام (ص) نشانه‌های شقاوت انسان را خشکیدگی چشم (گریان نبودن از خوف خدا)، قساوت قلب، حرص فراوان در طلب روزی و اصرار بر گناه برشمرد.

ایشان در ادامه شرح این فراز از دعای هشتم صحیفه سجادیه، «سُوءِ الْمَآبِ» را اشاره به جهنم یا به‌طور کلی، عالم آخرت که محل رجوع عبد به‌سوی خداوند است دانست و «حِرْمَانِ الثَّوَابِ وَ حُلُولِ الْعِقَابِ» را محروم‌شدن از ثواب‌های آخرت در اثر بی‌تقوایی و گناه عنوان کرد و با ذکر آخرین فراز، «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَعِذْنِی مِنْ کُلِّ ذَلِکَ بِرَحْمَتِکَ وَ جَمِیعَ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ» این جلسه را خاتمه داد.