مجتبی کرباسی، پزشک و مشاور سبک زندگی سالم و درمانگر دیابت و چاقی در گفت‌وگویی می‌گوید: روزه یک برنامه بی نظیر برای تداوم سلامتی است. اما یک مشکل شایع برای انسان امروزی، احساس ضعف و بی حالی با گرفتن روزه است که این نشانه بیماری است. انسان سالم باید بتواند، ساعات متوالی نخوردن را راحت تحمل کند.

روزه، تحمل ضعف و گرسنگی نیست

اگر فرد با چند ساعت نخوردن احساس ضعف کند می‌تواند دو دلیل داشته باشد یا غذای ضعیف و نامناسب می‌خورد یا دچار اختلال سوخت قند و مقاومت به انسولین است. داشتن اختلال قند و انسولین یعنی بیماری. چاره کار هم این نیست که روزه را کنار بگذارید و صورت مساله را پاک کنید.

باید ابتدا با مجموعه ای از پرهیزها و بعد از آن اصلاح کیفیت و نسبت اجزا غذا یعنی کاهش قندها و افزایش نسبت پروتئین، چربی و فیبرها، ضریب سیرکنندگی غذای خود را بالا ببرید تا بتوانید بدون ضعف و بی حالی به تدریج ساعات بیشتری روزه داری کنید. این روزه می‌تواند به پاکسازی بیشتر بدن و تعادل و سلامت فرد کمک کند. پس کسی می‌تواند موفق به روزه داری شود که تغذیه خود را اصلاح کند تا بتواند راحت روزه بگیرد و روزه بتواند مشکلات متابولیک او را درمان کند.

آیا روزه نوعی رژیم کم کالری است؟

روزه بر خلاف تصور برخی افراد به معنی رژیم کم خوری و کاهش کالری نیست. هر چند در صورت بالا بردن کیفیت غذا همراه با روزه داری، عملا مشکل پرخوری رفع می‌شود و فرد به طور طبیعی زیاده از حد نمی‌خورد، اما به هرحال روزه معادل کم کردن کالری نیست. روزه زمانبندی و فاصله گذاری درست بین وعده‌های غذاست.

نگرش کم خوری بر مبنای نظریه غلط کالری شماری معمولا به این توصیه اشتباه می‌رسد که وعده‌های سبک و کوچک و کم کالری اما متعدد و نزدیک به هم بخورید تا احساس گرسنگی نکنید ولی لاغر شوید! این روش بخصوص اگر به کیفیت غذا و مساله تحریک انسولین هم بی توجه باشد که معمولا هست، بدن را به یک شرایط بحران انرژی می‌کشاند. چون از طرفی دریافت غذا کم می‌شود و از طرفی دسترسی بدن به منابع ذخیره انرژی یعنی بافت چربی مسدود است. به همین دلیل است که رژیم‌های کم کالری و کم خوری سبب ضعف بدن، ریزش عضلات، پوکی استخوان و عوارض دیگر می‌شوند. روزه داری درست، خوردن غذای سالم و مقوی و کامل اما با زمانبندی و فاصله گذاری صحیح است.

در روزه داری درست، تعداد وعده‌ها محدود می‌شود اما دو وعده غذای سحری و افطار که سالم و مغذی و مقوی هستند، وجود دارد. بنابراین بر خلاف نظرات مغرضانه و غیر علمی‌مخالفان، روزه اگر درست اجرا شود اصلا سبب ضعیف شدن بدن و آسیب به سلامت نخواهد شد.

روزه چگونه بدن را از نابودی نجات می‌دهد؟

یکی از سخت ترین و سنگین ترین کارها برای بدن، هضم غذاست که در سبک تغذیه پرخوری و ریزه خواری، بیشترین فشار به دستگاه گوارش و به خصوص کبد وارد می‌شود و تنها یک چیز است که می‌تواند دستگاه گوارش و بدن را از این مخمصه نجات دهد و آن هم روزه داری است. یعنی با نخوردن غذا چند ساعتی را به دستگاه گوارش و بدن اجازه دهیم که آنچه را خورده ایم، خوب هضم کند. چیزی که هضم شده خوب جذب شود و مواد زائد غذایی که هضم و جذب شده به خوبی دفع شود و در نهایت سیستم هوشمند پاکسازی و بازسازی بدن فرصت کند که بعد از فراغت از هضم و جذب غذا، سلول‌های غیرطبیعی و سرطانی را از بین ببرد و آسیب‌های مختلف بافت‌های بدن را بازسازی کند. سه مورد نخست حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت زمان نیاز دارد و مورد آخر بعد از حدود ۱۶ ساعت ممکن می‌شود.