گزارش رسانهای از وضعیت بورسهای جهانی در چند روز گذشته (از اواخر بهمن تا ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ برابر با اواخر فوریه تا ۶ مارس ۲۰۲۶) پس از آغاز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نشاندهنده نوسان شدید و ادامه سردرگمی در بازارهای سهام است.
این نوسان اغلب ناشی از جهش مداوم قیمت نفت (به دلیل اختلال در تنگه هرمز و تهدید عرضه جهانی)، نگرانی از تورم بالاتر، احتمال تأخیر در کاهش نرخ بهره توسط بانکهای مرکزی، ترس از جنگ طولانیمدت و تأثیر منفی بر رشد اقتصادی جهانی بوده است. بیش از ۳.۲ تریلیون دلار ارزش بازار سهام در روزهای نخست از بین رفت و شاخص ترس به بالای ۲۰ رسید؛ اما در روزهای اخیر برخی بهبودهای موقتی مشاهده شد هرچند روند کلی همچنان نزولی است. با وجود این، ریزش عجیب بازار آمریکا در روز پنجشنبه اتفاقی مهم به شمار آمد که با افت اولیه بیش از هزار و ۱۶۰ واحد در شاخص میانگین صنعتی داوجونز همراه بود.
بورسهای سقوط کرده و میزان کاهشها
اکثر بورسهای اصلی جهان در روزهای دوشنبه تا پنجشنبه (۴ تا ۷ اسفند) سقوط کرده و برخی از آنها بخشی از زیان را در انتهای جلسه جبران کردند؛ اما روند کلی نزولی باقی ماند. سقوطها در آسیا و اروپا شدیدتر از آمریکا ظاهر شد؛ زیرا آسیا به شدت به واردات نفت خاورمیانه وابسته است و اروپا با نگرانیهای تورمی بیشتری روبهرو بود.
روز پنجشنبه (۵ مارس) بازار آمریکا ریزش عجیبی را تجربه کرد که با افت اولیه بیش از هزار و ۱۶۰ واحد در شاخص میانگین صنعتی داوجونز آغاز شد و در نهایت با کاهش ۷۸۴ واحدی (۱.۶ درصد) به پایان رسید؛ این ریزش اغلب به دلیل جهش قیمت نفت به بالاترین سطح از تابستان ۲۰۲۴ و ترس از اختلال طولانی در عرضه انرژی بود که شاخص ترس را به بالای ۲۱ رساند و سهام شرکتهای کوچک و هواپیمایی را تا ۴ درصد پایین کشید.
در آمریکا، شاخص میانگین صنعتی داوجونز در روز دوشنبه (۲ مارس) حدود ۰.۱۵ درصد افت کرد؛ اما در روز سهشنبه (۳ مارس) حدود ۰.۸ درصد کاهش داشت و روز چهارشنبه (۴ مارس) بهبود یافت و ۰.۴۹ درصد افزایش داشت؛ اما در روز پنجشنبه ریزش عجیب آن به هزار واحد اولیه رسید و در نهایت ۱.۶ درصد پایین آمد.
شاخص اساندپی ۵۰۰ در روز دوشنبه نزدیک به صفر ماند؛ اما در روز سهشنبه ۰.۹ درصد افت کرد. روز چهارشنبه ۰.۷۸ درصد افزایش یافت و در روز پنجشنبه ۰.۶ درصد کاهش داشت و رشد سالانه منفی شد.
شاخص نزدک در روز دوشنبه ۰.۳۶ درصد افزایش یافت؛ اما در روز سهشنبه یک درصد کاهش داشت. روز چهارشنبه ۱.۲۹ درصد بهبود یافت و روز پنجشنبه ۰.۳درصد افت کرد.
شاخص راسل ۲هزار (شرکتهای کوچک) تا ۴درصد سقوط کرد؛ اما در نهایت حدود ۱.۹ درصد پایین آمد.
در اروپا شاخص استاکس ۶۰۰ در روز دوشنبه حدود ۱.۷درصد و در روز سهشنبه تا ۳.۱ درصد افت کرد؛ اما در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه بهبود یافت و ۰.۴۶ درصد افزایش داشت؛ این بزرگترین سقوط روزانه در ماههای اخیر بود.
شاخص فوتسی۱۰۰ انگلیس حدود ۲.۸ درصد در روز سهشنبه افت کرد؛ اما در روزهای بعدی تا ۰.۷۵ درصد کاهش یافت. شاخص داکس آلمان حدود ۱.۶ تا ۲.۲ درصد و شاخص کاک ۴۰ فرانسه حدود ۱.۹ درصد کاهش داشت. بخشهای بانکی، هواپیمایی و گردشگری بیشترین ضربه را خوردند.
در آسیا سقوط شدیدتر بود؛ شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن حدود ۱.۲ تا ۳ درصد، شاخص کیاواسپیآی کره جنوبی تا ۶.۵درصد (بزرگترین زیان امسال)، شاخص ایاسایکس ۲۰۰ استرالیا حدود ۱.۵ درصد و شاخص اساسای چین تا ۱.۳ درصد افت کردند. شرکتهای هواپیمایی مانند کرهای ایر بیش از ۹ درصد و ژاپن ایرلاینز حدود ۶ درصد سقوط کردند.
این میزان سقوط (یک تا ۶.۵ درصد در روزهای اخیر) سابقهدار است؛ اما نه در مقیاس بسیار شدید؛ مشابه واکنشهای اولیه به جنگ خلیج فارس (۱۹۹۱-۱۹۹۰) یا حمله روسیه به اوکراین (۲۰۲۲) بود که بازارها در ابتدا ۵ تا ۱۵ درصد افت کردند؛ اما اغلب در چند ماه بهبود یافتند.
با این حال، اگر جنگ طولانی شود و قیمت نفت بالای ۸۵ تا ۹۰ دلار بماند، خطر رکود جهانی و سقوط عمیقتر (مشابه شوک نفتی ۱۹۷۳) افزایش مییابد و ریزش عجیب روز پنجشنبه در آمریکا میتواند نشانهای از این خطر باشد.
بورسهای افزایشی یا مقاوم
تعداد بورسهای افزایشی بسیار محدود بود و بیشتر به صورت موقتی یا در بخشهای خاص ظاهر شد. بورس تلآویو اسرائیل (شاخصهای اصلی) به طور قابل توجهی افزایش یافت؛ حدود ۴.۶ تا ۴.۸ درصد در روز دوشنبه، به دلیل امید به تضعیف ایران و سود شرکتهای دفاعی و انرژی اسرائیلی.
بخشهای دفاعی و انرژی در بازارهای جهانی اغلب افزایش داشتند یا مقاوم بودند؛ زیرا جنگ به نفع آنهاست.
طلا و دلار آمریکا نیز به عنوان پناهگاه امن جهش کردند (طلا بیش از ۲ تا ۳ درصد و دلار تقویت شد).
در روز چهارشنبه (۴ مارس) برخی بهبودها مانند افزایش ۱.۲۹ درصد در نزدک مشاهده شد؛ اما اینها موقتی بودند و با ریزش روز بعد جبران نشدند.
به طور کلی، بازارهای سهام جهانی در چند روز گذشته اغلب سقوط کردند و آسیا و اروپا بیشترین آسیب را دیدند، در حالی که آمریکا نوسان داشت؛ اما با ریزش عجیب روز پنجشنبه (افت اولیه هزار واحدی داوجونز) کمتر از آسیا افت کرد. افزایشها اغلب محدود به بورس رژیم صهیونیستی و بخشهای مرتبط با جنگ (دفاعی و انرژی) بود. سرمایهگذاران اکنون منتظر نشانههای پایان سریع درگیری یا ادامه اختلال در عرضه نفت هستند؛ اگر جنگ کوتاهمدت بماند، بازارها ممکن است سریع بهبود یابند؛ اما طولانی شدن آن خطر تورم پایدار و رکود را افزایش میدهد و ریزشهای عجیب مانند آنچه در آمریکا رخ داد، میتواند تکرار شود.
نظر شما