در شرایط فعلی، تأمین و دسترسی مستمر به دارو و تجهیزات پزشکی نه یک اولویت، بلکه ضرورتی حیاتی برای حفظ سلامت و امنیت جامعه محسوب می‌شود.
براساس قانون برنامه هفتم توسعه، وزارت بهداشت موظف است ذخیره‌ای ۶ماهه از دارو را برای مواقع بحرانی در نظر بگیرد.
روزهای سخت پیش رو بیش از گذشته بر نیاز به تولید و توزیع دارو و تجهیزات پزشکی تاکید می کند. اما آیا مسئولان توانسته اند به این ضرورت پاسخ دهند؟

از جنگ ۱۲ روزه تجربه خوبی گرفتیم

سخنگوی انجمن داروسازان کشور در پاسخ به این پرسش می‌گوید: از شرایط و تجربه جنگ ۱۲ روزه درس‌های خوبی گرفته بودیم. قانون برنامه هفتم، سازمان غذا و دارو را مکلف کرده بود ذخایر استراتژیک دارو را به مدت ۶ماه تهیه کند که خوشبختانه این تمهیدات فراهم شد و ما به لحاظ پایداری دارو درحال حاضر مشکل خاصی نداریم و هم ذخایر استراتژیکمان خوب است و هم شرکت‌ها به‌خوبی در حال فعالیت هستند و تاکنون مشکلی نداشته‌ایم.
هادی احمدی در گفت‌وگو با قدس با تأکید براینکه درحال حاضر وضعیت مطلوبی در بازار دارویی کشور وجود دارد، می‌افزاید: دارو به اندازه کافی در دسترس بیماران است و نگرانی در این خصوص وجود ندارد و امیدواریم در روزها و ماه‌های آینده هم اتفاقات به‌گونه‌ای رقم بخورد که همین روال و پایداری ادامه داشته باشد.
وی درباره وضعیت دارویی بیماران خاص با اشاره به اینکه داروهای بیماران خاص و مزمن مانند انسولین، داروهای شیمی‌درمانی، صرع، ام‌اس و دیگر داروهای تخصصی به‌صورت هدفمند و براساس نظام سهمیه‌بندی هوشمند درحال توزیع است، ادامه می‌دهد: به بیماران توصیه شده صرفاً داروی مورد نیاز را تهیه کنند تا عدالت در دسترسی حفظ شده و کمبود مصنوعی ایجاد نشود و اطمینان داده شده هیچ کمبودی به‌وجود نمی‌آید.
احمدی بابیان اینکه پیش از جنگ هم واردات برخی داروهای بیماران خاص با مشکلاتی مواجه بود، می‌افزاید: بحث تخصیص ارز برای واردات داروهای این بیماران تا پیش از جنگ با مشکلاتی روبه‌رو بود و همچنین خود شرکت‌های تولیدکننده داخلی برخی از برندها را تولید کرده بودند و وقتی برند خاصی را خودمان تولید می‌کنیم بازار آن دچار مشکل می‌شود؛ بنابراین ما نسبت به پیش از جنگ فعلاً مشکل خاصی برای تهیه داروی بیماران خاص نداریم و همان شرایط پیش از جنگ برای داروهای خاص وجود دارد .
وی تأکید می‌کند: به عنوان مثال انسولین که مصرف بالایی دارد به غیر از یک برند خاص که وارداتی است و آن هم قرار شده در هفته جاری توزیع شود، بقیه قلم‌های انسولین همگی موجود است و مشکلی وجود ندارد.

ادعای کذب قیمت میلیونی انسولین

عضو هیئت‌مدیره انجمن داروسازان ایران درزمینه شایعات منتشرشده درباره افزایش چندمیلیونی قیمت انسولین می‌گوید: چنین ادعایی صحت ندارد و این اخبار کذب است. انسولین در داروخانه‌ها موجود است، هرچند برخی داروخانه‌ها به دلیل مشکلات نقدینگی توان خرید ندارند، اما قیمت‌هایی که مطرح می‌شود واقعیت ندارد.
احمدی درباره قیمت انسولین‌های پرمصرف می‌افزاید: برای نمونه، قیمت هر قلم انسولین «نوومیکس» و «نووراپید» خارجی حدود ۲۴۰هزار تومان است، نه ارقام نجومی که در برخی خبرها عنوان شده است؛ ضمن اینکه این دارو از اقلام پرمصرف بوده و قیمت آن مشخص و شفاف است. انتشار چنین اخبار نادرستی موجب نگرانی بی‌مورد مردم می‌شود بنابراین توصیه می‌کنیم شهروندان به اخبار رسمی توجه کنند.
وی درخصوص افزایش هزینه‌های دارو در این شرایط هم با تأکید براینکه قیمت‌های دارو قبل از وقوع جنگ افزایش نسبی پیدا کرده بود، عنوان می‌کند: درحال حاضر و در یک هفته‌ای که از شروع بحران می‌گذرد هیچ افزایش قیمت دیگری در حوزه دارو نداشتیم و تغییری در نرخ داروهای بیماران اعمال نشده است.
سخنگوی انجمن داروسازان کشور درباره تأمین مواد اولیه دارو با اشاره به اینکه پیش از درگیری‌ها هم در تأمین مواد اولیه با مشکلاتی روبه‌رو بودیم، می‌گوید: به دلیل کمبود نقدینگی و کمبود تخصیص ارز و همچنین پرداخت نشدن مطالبات شرکت‌های دارویی از سوی شرکت‌های بیمه‌گر، مطالبات انباشته ایجاد شد و تولیدکنندگان نتوانستند به‌موقع مواد اولیه را تأمین کنند.
وی با تأکید براینکه ۵۰درصد ماده اولیه را خودمان تولید می‌کنیم، ادامه می‌دهد: هرچند به سرعت قبل نیست، اما بقیه نیاز ما به مواد اولیه از کشورهایی مثل هند و چین و حتی برخی کشورهای اروپایی تأمین می‌شود که امیدواریم با تمهیدات اندیشیده شده تا پایان سال شرکت‌های بیمه‌گر مطالبات مراکز درمانی، بهداشتی و داروخانه‌ها را پرداخت کنند تا شرکت‌های تولیدکننده بتوانند با تزریق نقدینگی، ماده اولیه را به‌موقع تهیه و وارد کنند.
احمدی درزمینه آسیب به برخی کارخانه‌های تولید دارو در جریان حملات اخیر در روزهای گذشته می‌گوید: براساس اطلاعاتی که به دست ما رسیده، موج انفجاری که در نزدیکی این کارخانه‌ها رخ داده است موجب شده آسیب‌هایی به این کارخانه‌ها برسد.

در تأمین داروی بیماران خاص مشکلی نیست

عضو هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان داروی تهران هم با اشاره به اینکه با توجه به شرایط فعلی، مشکل خاصی در تأمین داروی بیماران خاص وجود ندارد و بیماران می‌توانند از داروخانه‌های منتخب، داروهای خود را تأمین کنند، بیان می‌کند: درزمینه داروهای جنرال هم وضع به همین شکل است و در کل مشکلی در تأمین دارو وجود ندارد و کلیت قضیه در حال مدیریت است .
بهمن صبور با تأکید براینکه با وجود چالش‌ها، صنعت دارویی کشور در دوران بحران تاب‌آوری بالایی از خود نشان داده است، به خبرنگار ما می‌گوید: با توجه به اینکه دولت در تقریباً کمتر از یک سال پیش تخصیص خوبی برای ذخایر دارویی انجام داد، امیدوار هستیم با تدابیری که سازمان غذا و دارو پیش‌بینی کرده مشکلی برای بیماران در تأمین دارو وجود نداشته باشد.
وی با بیان اینکه وضعیت دارویی کشور در شرایط جنگی، ترکیبی از آمادگی‌ها و چالش‌هاست، ادامه می‌دهد: درحالی که ذخایر استراتژیک و توان تولید داخلی از نقاط قوت قابل توجه ما محسوب می‌شوند، مشکلات ارزی و تأمین مواد اولیه همچنان چالش‌هایی جدی هستند؛ با این حال، تجربه نشان داده صنعت دارویی کشور توانسته است در شرایط بحرانی، تاب‌آوری خود را حفظ کرده و به نیازهای مردم پاسخ دهد.
این فعال صنعت دارو عنوان می‌کند: ارز ۲۸هزار و ۵۰۰ تومانی با تصویب هیئت دولت همچنان برای دارو و تأمین مواد اولیه تخصیص می‌یابد، گرچه هنوز جزئیات آن مشخص نیست که این ارز قرار است در ابتدای زنجیره یا در انتهای زنجیره تخصیص داده شود.
البته این ارز تخصیصی تنها به ماده مؤثره دارو تعلق می‌گیرد و به مواد افزودنی شامل فویل، کارتن، شیشه بسته‌بندی و همچنین داروهایی که مشابه تولید داخل دارند، تعلق نمی‌گیرد و اگر دارویی مشابه تولید داخل داشته و برند باشد و بخواهند از خارج کشور وارد کنند به آن هم ارز تعلق نمی‌گیرد.

دوراندیشی رهبر شهید

عضو هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان داروی تهران به دستوری که حدود یک‌سال پیش رهبر شهیدمان مبنی بر آزاد کردن پول برای حفظ ذخایر دارویی و مواد اولیه داده بودند، اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: با توجه به آزاد شدن آن پول در همان زمان استوک دارویی خوبی برای کشور در حال حاضر فراهم شده و امیدواریم در ادامه مشکلی برای کشور در تأمین دارو برای بیماران وجود نداشته باشد.
وی به وجود هیجان خرید و ذخیره دارو در روزهای ابتدای جنگ در میان مردم اشاره و اظهار می‌کند: باتوجه به تبلیغات منفی که در شبکه‌های معاند مبنی بر پایان یافتن ذخایر دارویی کشور انجام شده بود برخی بیماران و مردم هجوم آورده بودند تا برای پنج یا ۶ ماه دارو ذخیره کنند و همین موضوع مشکلاتی را به وجود آورده بود.
این فعال صنعت دارو با تأکید بر درک شرایط و پرهیز از رفتارهای هیجانی و ضرورت خریدهای نرمال، بیان می‌کند: مثلاً برای شیرخشک در روزهای ابتدایی با توجه به هجوم برای خرید بیش از مصرف و به‌اندازه چند ماه مصرف، مشکلاتی به وجود آمده بود که موجودی داروخانه‌ها را با چالش مواجه کرده بود.