قدر، شبی است که دل‌ها بدون واسطه راهی برای گفت‌وگو با خدا پیدا می‌کنند؛ حتی اگر خاموش‌ترین زبان‌ها را داشته باشند. شب‌های قدر از آن شب‌هایی است که زمین و آسمان از همیشه به هم نزدیک‌ترند. شبی که دل‌ها تنگ‌تر می‌شوند و نگاه‌ها رو به آسمان وسیع می‌روند. آدم‌ها از هر کجا که باشند، از هر قشر، هر زبان، هر سرگذشتی، همه در این روز به یک نقطه می‌رسند؛ لحظه‌ای برای گفتن حرف‌هایی که شاید یک سال در دلشان مانده است، فرصتی برای مغفرت، برای اعتراف به ناتوانی در برابر بزرگی خداوند، برای بخشیده شدن، برای دیده شدن. این تنها سه شب در سال است، اما هر کس آن را با جان و دل درک کند، انگار فرصتی برای یک عمر بدست آورده است. قدر، دریچه‌ای است که از میان بغض‌های پنهان عبور می‌کند و به آسمان می‌رسد.

برای رسیدن به پنجره امید

اما شب‌های قدر در شهر مشهد، در حرم مطهر امام رضا(ع) حال و هوای دیگری دارد. جمعیت از ساعت‌ها قبل خود را به حرم منور رسانده‌اند، خیابان‌های اطراف پر از مردمی است که دل‌هایشان را با تمام گرفتاری‌های دنیا، به دست گرفته‌اند و آمده‌اند تا مقابل پنجره‌های امید بایستند. بلندگوها زمزمه‌هایی را پخش می‌کنند که قلب‌ها را در جای خود میخکوب می‌کند. همه از خودشان می‌گریزند، در این لحظات هیچ ‌کس نیست که بی‌نیاز باشد، هیچ دستی نیست که خالی از درخواست باشد. در میان این جمعیت اما، گروه‌هایی هستند که از نگاه‌ها پنهان مانده‌اند، اما سهمشان از شب‌های قدر کم نیست .

هیچ دغدغه‌ای جز رسیدن به این لحظات نیست

هوای این شب‌ها سرد است، اما هیچ‌ کس به این سردی فکر نمی‌کند. خیابان‌های اطراف حرم مطهر پر از مردمانی است که انگار هیچ دغدغه‌ای جز رسیدن به این لحظات ندارند. برخی آهسته قدم برمی‌دارند، گروهی بی‌قرارترند، عده‌ای با چشمانی بارانی آمده‌اند و همه در یک چیز مشترک‌اند؛ آن‌ها دل‌هایشان را با خود آورده‌اند. طنین دعای جوشن کبیر در فضای ملکوتی حرم مطهر دلنشین‌تر از قبل است‌: «یَا غافِرَ الْخَطایا، یَا کاشِفَ الْبَلایا، یَا مُنْتَهَی الرَّجایَا، یَا مُجْزِلَ الْعَطایَا، یَا واهِبَ الْهَدایَا، یَا رازِقَ الْبَرایا، یَا قَاضِیَ الْمَنایا، یَا سَامِعَ الشَّکَایا، یَا بَاعِثَ الْبَرایا، یَا مُطْلِقَ الْأُساری. ای درگذرنده از خطاها، ای برطرف‌کننده بلاها، ای اوج امیدواری‌ها، ای بسیار دهنده عطاها، ای بخشنده هدایا، ای روزی‌رسان آفریده‌ها، ای برآورنده آرزوها، ای شنوای گلایه‌ها، ای برانگیزنده بندگان، ای آزادکننده اسیران». این واژه‌ها با صدای گریه‌ زائران در هم‌ آمیخته می‌شود، همان‌هایی که ایستاده‌اند، نشسته‌اند، سر به دیوار گذاشته‌اند یا دست‌هایشان را مقابل صورت گرفته‌اند تا کسی لرزش لب‌هایشان را نبیند. صدای زمزمه‌ها مثل موج در هوا جریان دارد، انگار قدر، در این نقطه از زمین، خود یک آوای بی‌کلام است که می‌خواند خوش به سعادتتان . هر کسی برای خودش دلیلی دارد که امروز اینجاست. یکی حاجتش را با بغضی سنگین طلب می‌کند، دیگری برای گره‌های زندگی‌اش آمده، آن یکی با دلی پُر اما آرام، ذکرها را دنبال می‌کند و همگی در رأس حاجات، ظهور می‌خواهند.

معنویت قدر برای کسانی که نمی‌توانند بشنوند

در میان هیاهوی قدر اما، گروه‌هایی هستند که حضورشان کمتر به چشم می‌آید، اما وجودشان پر از معناست. یکی از این گروه‌ها، ناشنوایانی هستند که سال‌ها حسرت شنیدن زمزمه‌های دعا را در چنین فضایی داشته‌اند. همیشه میان صداهایی که نمی‌توانستند بشنوند، خود را دورافتاده احساس می‌کردند. اما حرم مطهر امام رضا(ع) با برنامه‌ای ویژه به نام «اشاره مهر» شرایطی را فراهم کرده تا هیچ زائری از این لحظات محروم نماند. اینجا در این برنامه، دعا شنیده نمی‌شود، بلکه دیده می‌شود. جملات دعاها در قالب حرکات دست‌ها ترجمه می‌شوند و چهره‌های متواضع زائران ناشنوا روایتگر احساسی است که واژه‌ها قادر به بیانش نیستند. با اشاره‌های دقیق و حرکات نرم، معنویت قدر برای کسانی که نمی‌توانند بشنوند، درک‌شدنی و لمس‌شدنی شده است.
در گوشه‌ای از دارالقرآن، مردی ایستاده که چشمانش خیس اشک است، اما لبخند دارد. آرام دستانش را حرکت می‌دهد، انگار دارد ذکرها را با جانش ادا می‌کند. فرد دیگری که کنار او نشسته، با دقت ترجمه‌ زبان اشاره را دنبال می‌کند. تمام نگاه‌ها در این جمع، سرشار از حس ارتباطی است که به دل وصل شده است.

میزبانی از مستمعان خاص

این برنامه معنوی که به همت بخش گروه‌های زیارتی اداره امور پایگاه‌ها و نخبگان حرم مطهر برپا شده است، با تمام امکانات، با تمام تلاش و با تمام دقت برنامه‌ریزی شده تا هیچ کس از این فرصت معنوی بی‌نصیب نماند. میلاد شعیبی، رئیس اداره امور پایگاه‌های حرم مطهر رضوی در خصوص این برنامه می‌گوید: «این مراسم که با زبان دل سخن می‌گوید و همچون سال‌های گذشته میزبان مستمعانی خاص و نورانی از جامعه ناشنوایان و کم‌شنوایان بود در کنار برنامه سراسری برای عموم زائران برگزار شد. آغاز مراسم با تلاوت آیاتی از کلام‌الله مجید بود و سپس برنامه با بیانات شهید امام خامنه‌ای (قدس سره) ادامه یافت. در ادامه، دعای پرفیض جوشن کبیر با نوای دل‌انگیز ذاکران و مادحان اهل ‌بیت(ع)، سید علی‌اکبر عبدالقادری و کاظم ضمیر خورسندی قرائت و مراسم قرآن به سر نیز توسط حجت‌الاسلام والمسلمین عباس فرازی‌نیا برگزار شد».
ویژه‌برنامه‌های شب‌های احیای حرم مطهر رضوی ویژه ناشنوایان و کم‌شنوایان با عنوان «اشاره مهر» از ساعت ۲۱:۳۰ در دارالقرآن حرم مطهر رضوی برگزار و همچنین این برنامه به طور زنده از شبکه سلامت نیز پخش می‌شود.

ای کریم‌ترین کریمان

در دارالقرآن حرم مطهر افرادی حضور داشتند که صدایی از بلندگوها نمی‌شنیدند، اما انگار آرامش بیشتری داشتند. اینجا، در این گوشه از حرم منور، دعاها با نگاه‌ها و حرکات دست‌ها خوانده می‌شوند. هر اشاره، هر حرکت و هر مکث، ترجمه‌ای است از تمنایی که در دل‌ها جریان دارد. بلندگوها دوباره طنین‌انداز می‌شوند، این بار واژه‌هایی که انگار برای همین لحظه ساخته شده‌اند: «یَا مُعِینَ الْضُعَفاءِ، یَا صاحِبَ الْغُرَباءِ، یَا ناصِرَ الْأَوْلِیاءِ، یَا قاهِرَ الْأَعْداءِ، یَا رافِعَ السَّماءِ، یَا أَنِیسَ الْأَصْفِیاءِ، یَا حَبِیبَ الْأَتْقِیاءِ، یَا کَنْزَ الْفُقَراءِ، یَا إِلٰهَ الْأَغْنِیاءِ، یَا أَکْرَمَ الْکُرَماءِ. ای یاور ناتوانان، ای همراه غریبان، ای یار دوستان، ای چیره بر دشمنان، ای بالابرنده آسمان، ای مونس برگزیدگان، ای محبوب پرواپیشگان، ای گنجینه تهیدستان، ای معبود توانگران، ای کریم‌ترین کریمان».